29 - 09 - 2022
شغلی که عشق است
۱۷ مرداد در تقویم کشور به عنوان روز خبرنگار نامگذاری شده است. واژه خبرنگار یادآور زحمات خالصانه افرادی است که در راه اعتلای بشریت از هیچ کوششی فروگذار نمیکنند و از هیچ خطری نمیهراسند.
پیشینه تاریخی این روز به شهادت خبرنگار شجاع ایرنا محمود صارمی برمیگردد؛ در ۱۷ مرداد ۱۳۷۷ محمود صارمی، خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی در مزارشریف افغانستان به دست عوامل آمریکا و نیروهای طالبان به شهادت رسید و به همین مناسبت شورای فرهنگ عمومی کشور هفدهم مردادماه هر سال را به عنوان روز خبرنگار نامگذاری کرد.
این روز فرصتی است گرانبها برای پاسداشت مقام شامخ انسانهای فرهیختهای همچون شهید محمود صارمی و دیگر خبرنگاران که در راه روشنگری و آگاهیبخشی به آحاد جامعه جان خود را تقدیم جانان کردند.
روز خبرنگار در حقیقت روز پاسداشت از کوششهای صادقانه خبرنگاران آزادهای است که برای دسترسی، تولید، توزیع و انتشار اطلاعات از هیچ کوششی دریغ نمیورزند.
یک استاد علوم ارتباطات و خبرنگاری گفت: امروز مهمترین رسالت رسانهها و خبرنگاران با توجه به افکار عمومی و تقویت تفاهم اجتماعی است.
محمدمهدی فرقانی افزود: به عقیده من مهمترین مساله رسانههای امروز ایران و حتی جهان، عدم اهتمام و بیتوجهی به یک نیاز حیاتی و اساسی مبرم در جامعه است و آن نیاز به تولید و پاسداشت مفهومی به نام تفاهم اجتماعی است.
به گفته این پیشکسوت، رشته خبرنگاری و علوم ارتباطات امروز رسانهها بیش از آنکه بر طبل تفاهم بکوبند بر طبل اختلاف میکوبند و بیش از آنکه اختلافها، تفرقهافکنیها و منفیبافیها را تقلیل دهند به عنوان یک عنصر جذاب رسانهای از آن استفاده میکنند و در مجموع به این نیاز تاریخی و مقطعی جامعه بیتوجه هستند.
وی افزود: این به این معنا نیست که همه رسانهها امروز در یک کفه ترازو قرار دارند و ازاین نظر هم وزن هستند اما در مجموع دچار غفلت، کمتوجهی و ضعف نگرش مدیریتی صحیح در این عرصه هستیم.
فرقانی در ادامه گفت: بهطور طبیعی خبرنگار نیز همانند افراد دیگری در جامعه، دغدغههای مالی دارد که در صورت برطرف نشدن آنها، امکان ایفای مسوولیت را از او سلب میکند.
وی با اشاره به بخش مهم حقوق خبرنگاران که حقوق معنوی آنهاست، تاکید کرد: مطالبات و حقوق معنوی خبرنگاران خود نیز شامل چند زیرمجموعه شامل تامین آزادی مطبوعات و دربرگیرنده آزادی بیان و قلم است.
وی افزود: استقلال حرفهای، حق دسترسی به منابع خبری، حق عدم افشای منابع خبری و... از جمله پایههای روزنامهنگاری حرفهایاند. این مدرس ارتباطات تاکید کرد: در کنار همه این حقوق، مسوولیت خبرنگاری و داشتن اخلاق حرفهای از جمله وظایف خبرنگار بهشمار میرود.
وی در ادامه گفت: خبرنگاران و روزنامهنگاران همچنین مسوولند که از توهین، افترا، تهمت، انتشار اخبار کذب، شایعه و مسایلی از این قبیل و تجاوز به حریم خصوصی افراد خودداری کنند و مانع ایجاد این قبیل مسایل شوند.
فرقانی اظهار داشت: اگر خبرنگار پایههای اخلاق و مسوولیتهای حرفهای خبر را پیش بگیرد، حقوق مادی و معنوی او هم تامین میشود.
این استاد علوم ارتباطات تاکید کرد که امروز باید به وضعیت معیشتی، استخدام و دستمزد خبرنگاران توجه ویژهای شود و تلاش گردد تا آنان از امنیت شغلی برخوردار شوند.
به گفته وی، همچنین باید در چارچوب نظام جامع حقوقی، استقلال حرفهای خبرنگاران تامین شود که هم مسوولیتهای اجتماعی و هم حقوقی آنها را شامل میشود.
یک استاد علوم ارتباطات نیز معتقد است مساله اخلاق حرفهای در حرفه خبرنگاری و روزنامهنگاری از مهمترین مسایل مورد توجه در این حوزه است.
علیرضا حسینی بر این باور است که با توجه به نقش خطیر حرفه خبرنگاری در ارتقای سطح آگاهی عمومی جامعه و فراهم آوردن اطلاعات برای شهروندان رعایت اصول اخلاق حرفهای ضرورتی اجتنابناپذیر است تا اطلاعات تحریف شده یا نادرست به دست افراد در جامعه نرسد و افکار عمومی را دچار سردرگمی نکند.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی همچنین معتقد است که خبرنگاران ما باید به اصول حرفهای این شغل پایبند باشند یعنی از انتشار مطالبی که قادر به اثبات صحت آن نیستند خودداری کنند. به گفته حسینی، در حیطه پزشکی افراد سوگند یاد کردهاند تا از جسم و جان انسانها مواظبت کنند اما در حرفه خبرنگار و روزنامهنگاری ما با تعهدی قویتر از جانب صاحبان این حرفه خطیر مواجه هستیم، چون مخاطبان فراتر از جسم و جان خویش روح خود را در اختیار خبرنگاران و روزنامهنگاران قرار میدهند.
وی افزود: ما در این حرفه چنین سوگندی را نمیخوریم و این به وجدان خود خبرنگاران و روزنامهنگاران برمیگردد.
وی ادامه داد: خبرنگاران باید اصول اخلاق حرفهای را به درستی رعایت کنند تا خدمت خود را به درستی انجام دهند و آنان باید براساس وجدان خود و تعهدی که در اجتماع دارند عمل کنند لذا مهمترین رسالت خطیر خبرنگاران و روزنامهنگاران وفاداریشان به شهروندان است و آنها باید با در نظر گرفتن اصول حرفهای خبرنگاری و امانتداری و رعایت انصاف و نقد منصفانه عمل کنند.
کارشناسان بر این باورند که هر رسانهای با اهداف و خط فکری خاصی ایجاد میشود ولی باید اعتدال را رعایت کرده تا بتواند اعتماد مخاطب را جلب کند.
رسانهها با انتشار اطلاعات به صورت بیطرف میتوانند آزادی خود را به اثبات برسانند و تنها نقد مفید نیست. رسانههایی هم باید نگاه مثبتی به کارهای دولت داشته باشند که همین موضوع هم میتواند زمینه نقد مستقل از دولت را فراهم کند.
خبرنگار مظهر اخلاق، عدالت و بیطرفی است و برای اینکه بتوانند به عنوان چشم و گوش جامعه حقایق را بیان کرده و قضاوت را برعهده افکار عمومی بگذارند، باید اصل بیطرفی را رعایت کنند.
تعهد، بصیرت، روشنگری، بیان حقایق، نقد منصفانه و سازنده، در نظر گرفتن مصلحت جامعه و نظامبخشی از آرمانهای شهیدان والامقام عرصه اطلاعرسانی است که میراث عظیم اخلاق رسانهای را برای قشر فرهنگساز و خدوم اصحاب رسانه بر جای نهادهاند تا با در نظرگرفتن ارزشهای این فرهنگ غنی، رسالت خویش را به نحو مطلوب تحقق بخشند.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد