شفاف‌سازی در ردصلاحیت‌های شورای نگهبان

«جهان‌صنعت»- هفته پیش بود که بهارستان‌نشینان دو فوریت طرح الحاق یک تبصره به قانون انتخابات را تصویب کردند؛ دوفوریتی که بر اساس آن تبصره‌ای به نشانه تظلم‌خواهی به قانون انتخابات ریاست‌جمهوری، مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان الحاق می‌شود. در آن جلسه اعضای جبهه پایداری تمام تلاششان را برای خارج کردن این طرح از دستور کار مجلس به کار بردند. این نمایندگان با مخالفت با این طرح به دفاع از شورای نگهبان و عملکردش پرداختند و از عدم فوریت این طرح سخن گفتند اما چون طرحی در این مجلس فعلی تهیه و تقدیم هیات‌رییسه شود براساس آیین‌نامه در مجلس بعدی مورد بررسی قرار نخواهد گرفت، بنابراین طراحان به فکر افتادند تا یکی از فوریت‌های بررسی این طرح را به سرانجام برسانند و آن را تبدیل به قانون کنند.
اما ردصلاحیت‌های گسترده شورای نگهبان که در گام اول ۹۰ نماینده و در مرحله بعد ۸۰ نماینده مجلس را از گردونه انتخابات خارج کردند انگیزه کافی برای تصویب کلیات این طرح در مجلس را فراهم کرد. البته ردصلاحیت‌های گسترده نه صرفا دامان اصلاح‌طلبان را گرفت بلکه به خاطر اعمال محدودیت‌های انتخابی شورای نگهبان، مردم نیز از حضور در انتخابات سر باز زدند و این موضوع برای کشوری که دم از دموکراسی می‌زند خطری جدی محسوب می‌شود. ضمن اینکه مشکلات اقتصادی و عملکرد دولت در ماه‌های آخر سال گذشته به اعتماد مردم به حاکمیت لطمه وارده کرد و در نهایت موجب حضور کمرنگ‌تر مردم در انتخابات مجلس یازدهم شده است.
به هرحال اتهامات وارده به نمایندگان از سوی شورای نگهبان موضوعی بود که به مذاق مجلسی‌ها خوش نیامد. طبق گفته طراحان این طرح عمده اتهامات شورای نگهبان منبع معتبری ندارد و شورای نگهبان هم علم غیب برای بررسی پرونده‌های زیاد ندارد از این‌رو براساس اصلاح انجام شده فرد متهم می‌تواند در صورت غلط بودن گزارش به محاکم صالحه اقامه دعوا کند تا اگر گزارش کذب بود با فرد گزارش‌دهنده چه مامور دولت و چه غیر از آن برخورد شود.
در نهایت مجلسی‌ها در جلسه علنی دیروز دست به بررسی کلیات این طرح زدند و در نهایت در مصوبه‌ای با کلیات طرح قوانین انتخابات موافقت کردند. در این طرح امکان شکایت علیه گزارش‌های غیرواقع و نادرست درباره کاندیداهای انتخابات پیش‌بینی شده است. بهارستان‌نشین‌ها همچنین در مصوبه‌ای برای دستگاه، مقام یا گزارش‌دهنده خلاف واقع علیه کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری، مجلس و شوراها مجازات تعیین کردند.
البته که این طرح با مخالفت برخی از نمایندگان جبهه پایداری همراه بود اما با وجود سرسختی آنان، برخی اصولگرایان نیز هم‌قدم با اصلاح‌طلبان در پی تصویب این طرح برآمدند. ظاهرا ردصلاحیت برخی اصولگرایان نیز موجب ناسازگاری آنها با شورای نگهبان شده است.
اما رحیم زارع اولین نماینده‌ای بود که دیروز در مجلس در مقام مخالف پشت تریبون قرار گرفت و این طرح را تضعیف دستگاه‌های امنیتی و شورای نگهبان معرفی کرد. احمد امیرآبادی نماینده مردم قم نیز از مخالفان این طرح بود که گفت: کمیسیون شوراها یک تبصره را به یک قانون تبدیل کرده در حالی که ما طرح‌ها و لوایح مهم‌تری داشتیم و اگر کلیات این طرح تصویب شود در جلسات باقی‌مانده مجلس شورای اسلامی قانون مالیات بر ارزش‌افزوده هم به اتمام نمی‌رسد ما چه پاسخی برای مردمی داریم که گرفتار مسائل و مشکلات اقتصادی ناشی از کرونا هستند؟ آیا آنها نمی‌گویند که چه وقت رسیدگی به این مسائل است؟ محمد جواد ابطحی از نمایندگان عضو جبهه پایداری مجلس دهم نیز از دیگر مخالفان این طرح بود. او درباره علت مخالفتش گفت: شورای نگهبان برای بررسی گزارش‌ها محدودیت زمانی دارد. راه‌حل این است که فرصت شورای نگهبان افزایش پیدا کند. کدام داوطلب است که ردصلاحیت شود و بگوید گزارش‌ها خلاف نبوده است. ما این راه‌ را باز می‌کنیم که همه بگویند گزارش‌ها خلاف بوده است. مصطفی کواکبیان از نمایندگانی بود که به عنوان موافق این طرح صحبت کرد. او اعلام کرد که جزو ردصلاحیت‌ها نبوده و به این شکل نیست که همه نمایندگانی که این طرح را امضا کردند جزو ردصلاحیت‌ها باشند. او پای ردصلاحیت‌ها را نیز به مجلس کشاند و تاکید کرد: ۱۲ عضو شورای نگهبان نمی‌توانند در عرض یک هفته، شش هزار پرونده را بررسی کنند. چندین بار تذکر دادم که شورای نگهبان با بحث استانی شدن مخالف است. وقتی روزنامه کیهان می‌نویسد ۷۵ نماینده ردصلاحیت شده باید بلافاصله به دادگاه صالح معرفی شوند، آیا نباید این نمایندگان اقدامی انجام دهند؟
اما کوهکن از نمایندگان موافق این طرح نطقی کوبنده ارائه داد. او خطاب به کدخدایی گفت: آقای کدخدایی اگر با دقت نگاه می‌کردید این طرح از شما حمایت می‌کند. کوهکن این را هم گفت: مجلس برای کنار زدن منتخبان خود قانون دارد و حتی رییس و هیات رییسه را برای یک‌سال انتخاب می‌کند و در آیین‌نامه دارد که اگر تخلفی صورت بگیرد استیضاح و از کار برکنار می‌کند اما برای حقوقدانان شورای نگهبان هیچ قاعده و قانونی وجود ندارد. روز اول می‌آیند اینجا و متواضعانه می‌نشینند که رای بگیرند اما بعد از رای جواب تلفن شما را نمی‌دهند. شما جواب بدهید و محکم بگویید تخلف دارید و مطابق این مدارک صلاحیت ندارید. جناب آقای کدخدایی اگر نمایندگان متوسل به این و آن می‌شوند برای این است که شأن نماینده هم نیست به آنها وقتی بدهید.
کوهکن خطاب به نمایندگان نیز گفت: دوستانی که رای آورده‌اید چرا حرف نمی‌زنید؟ از چه چیزی می‌ترسید؟ می‌ترسید ردصلاحیتتان کنند؟ خب ردصلاحیت کنند پای حرفتان بایستید.
در نهایت با تمام قیل و قال‌ها و حواشی، این طرح به تصویب رسید تا در نهایت بهارستان‌نشینان وارد بررسی جزئیات آن شوند.