شهری بر فراز تاریخ و کوهستان

نادر نینوایی- سنندج به سبب بهره‌مندی از میراث ارزشمند تاریخی و طبیعی یکی از شهرهای مهم گردشگری در کشور به شمار می‌رود.
شهر سنندج با برخورداری از بافت سنتی جالب ‌توجه و بناهای تاریخی متعدد همچون حمام، مسجد و بازار که همگی نشان از تاریخ، فرهنگ و گذشته این شهر دارند یکی از دوست‌داشتنی‌ترین مقاصد گردشگری برای عاشقان سفر در ایران است.
اگر دوستدار تماشای آثار تاریخی باشید سنندج انتخاب مناسبی برای شما است. اگر هم دوست دارید که در این فصل سرد لذت تماشای برف بر کوهسارها و آثار طبیعی شهری متفاوت را ببینید باز هم سنندج می‌تواند انتخابی عالی برایتان باشد.
سنندج برگی از تاریخ ایران
بناها و آثار تاریخی متعددی در شهر سنندج قرار گرفته است که هر یک حکم برگی از تاریخ کردستان و ایران را دارند.
یکی از نقاط جذاب در سنندج که نقش مهمی را در تاریخ این شهر بازی کرده، مسجد جامع آن است.
مسجد جامع سنندج که با نام مسجد دارالاحسان هم شناخته می‌شود به لحاظ شاخص‌های معماری یکی از بناهای باشکوه استان کردستان است.
مسجد مذکور درون بافت تاریخی سنندج قرار گرفته است. قدمت بنا به دوره صفویان می‌رسد اما در مقطعی به دلایل نامشخص به‌صورت کامل تخریب می‌شود و در دوره قاجار بار دیگر بنای آن گذاشته می‌شود.
کاشی‌های هفت‌رنگ میناکاری‌شده، آجرهای لعاب‌دار، سنگ‌های مرمر و حوض سنگی این مسجد در کنار فواره‌ای که جلوه‌ای معنوی به حیاط بخشیده، تصاویری از معماری ایرانی را پیش چشم بیننده به تصویر می‌کشند. جالب است بدانید کتیبه‌هایی درون مسجد نصب شده که دیدن آنها می‌تواند برای گردشگران جالب باشد.
یکی دیگر از آثار تاریخی شهر سنندج اما خانه کرد است؛ خانه‌ای بزرگ که به نام عمارت آصف وزیری نیز شناخته می‌شود. این خانه توسط آصف اعظم و در دوره صفوی ساخته شده و بسیاری از فرهنگ‌دوستان آن را در فهرست ارزشمندترین آثار تاریخی کردستان قرار می‌دهند. البته باید توجه داشت که بعدها در دوره قاجار و پهلوی هم بخش‌هایی به این بنا اضافه و در سال ۸۲ نیز مرمت و بازسازی‌هایی روی آن انجام شده است.
این سازه چهار هزار متر مربعی نشانی از دقت بالای معماران ایرانی در توجه به جزئیات است و به خوبی هوای گرم درون آن روزهای سرد زمستانی را قابل تحمل می‌کند.
دیوارهای آجری، ستون‌های سر به فلک کشیده و حوض بزرگی که در حیاط این خانه باشکوه قرار گرفته همواره طرف توجه دوستداران تاریخ بوده است.
همچنین وجود نیم‌هشتی، تالار تشریفات، حمام خصوصی، حیاط مرکزی و ساختمان مستخدمین در این خانه تاریخی نشان از وجود عمارتی تاریخی در این محل است. با توجه به وجود مجسمه‌ها و تزئینات فاخر قرار داده شده در این خانه می‌توان نشانی از گذشته و فرهنگ مردم سنندج را در خانه کرد دید.
اگر به سنندج سر زدید تماشای بنای تاریخی حمام خان در این شهر را نیز به هیچ وجه از دست ندهید.
این حمام قاجاری با ستون‌های سفید و نقش‌نگاره‌های زیبا، سر در ورودی و هشتی تاریخی‌اش، گواه شیوه زندگی و سبک حیات مردم پیشین در سنندج است. کاشی‌کاری‌های هفت‌رنگ و تزئینات مجلل بنا در کنار مجسمه‌هایی که از شیوه و آداب و رسوم استحمام در گذشته تصاویری را به نمایش گذاشته‌اند به خوبی بازدیدکننده را با فضای واقعی حمام‌های تاریخی کردستان آشنا می‌کند.
اگر می‌خواهید گشت‌و‌گذارتان در گذشته و تاریخ سنندج کامل باشد حتما باید عمارت سالار سعید را هم ببینید؛ عمارتی که امروز تبدیل به موزه شهرستان سنندج شده است. این موزه محل حفاظت و نمایش آثار تاریخی کشف‌شده از سراسر استان کردستان و حتی دیگر بخش‌های ایران است. در موزه باستان‌شناسی کردستان حتی برخی از اشیا مربوط به دوران ماقبل از تاریخ نیز وجود دارد.
مجموعه‌های تفریحی و مراکز خرید
یکی از زیباترین مناطق سنندج پارک تفریحی آبیدر در این شهر است. این پارک که در مرتفع‌ترین نقطه شهر واقع شده، در واقع بام شهر سنندج شمرده می‌شود؛ البته از روزگار گذشته نیز پارک آبیدر طرف توجه مردم سنندج قرار داشته است.
پوشش گیاهی متفاوت و بهره‌مندی از درختانی همچون زبان گنجشک سرو نقره‌ای و اقاقیا بر جذابیت‌های منطقه افزوده است. افزون بر این موارد وجود رستوران و ارائه خدمات رفاهی در نزدیکی پارک باعث شده که امکان دریافت خدمات گردشگری در بام کردستان وجود داشته باشد.
یکی دیگر از جاذبه‌های دیدنی شهر سنندج بی‌شک سینمای روباز این شهر است. این سینما در منطقه آبیدر در شهر سنندج واقع شده و بزرگ‌ترین سینمای روباز خاورمیانه است.
سینمای ۱۰ هزار نفره مذکور با ابعاد ۲۵ در ۱۲ متر توسط حوزه هنری کردستان اداره شده و ساعت ۲۱ هر شب فیلمی در آن اکران می‌شود.
اگر دوست دارید تجربه تماشای تصاویر بر صفحه یکی از بزرگ‌ترین سینماهای کشور را داشته باشید حتما باید از این سینمای روباز سنندج دیدن کنید.
اگر دوستدار خرید گشت و گذار در بازار هستید حتما به بازار سنندج سری بزنید. این بازار علاوه بر اینکه محلی برای فروش صنایع دستی و هنرهای سنتی استان کردستان به شمار می‌رود به دلیل جنبه‌های تاریخی آن نیز طرف توجه است. در نظر داشته باشید که بازار سنندج یادگاری از دوران صفوی است که به دستور شاه صفی بنا شده و با نظر به ارزش تاریخی و معماری آن در فهرست آثار ملی نیز به ثبت رسیده است.
اگر گذارتان به بازار تاریخی سنندج افتاد حتما از راسته ظریف‌کاران که در آن به ساخت تخته‌نرد و سایر ادوات چوبی می‌پردازند دیدن کنید. هنرمندانه‌ترین سازه‌های چوبی کشور در این راسته ساخته شده و به اقصی نقاط ایران ارسال می‌شود.
یکی از نکته‌های جالب در خصوص بازار قدیمی سنندج این است که بر خلاف سایر بازارهای ایران که خطی ساخته شده‌اند مستطیلی شکل است. گفته می‌شود محیط بازار سنندج با الهام از نقش جهان اصفهان ساخته شده است.
در آخر این نکته را به یاد داشته باشید که اگر به سنندج سفر کردید حتما به شیوه‌های زندگی و طرز لباس پوشیدن و آیین و رسوم مردم توجه ویژه داشته باشید، چرا که فرهنگ متفاوت و غنی کردستان می‌تواند برای هر بیننده‌ای جذاب و به‌یاد‌ماندنی باشد.