شورایاری‌ها، بودن یا نبودن

غلامرضا کیامهر
شهرداری تهران تبلیغات گسترده‌ای به منظور جلب مشارکت هر چه بیشتر شهروندان در انتخابات شورایاری‌ها به راه انداخته است. فلسفه وجودی شورایاری‌ها انتقال خواسته‌ها و مطالبات ساکنان و کسبه محله‌های مختلف هر یک از مناطق بیست و دو گانه شهری به مسوولان شهرداری و شورای شهر تهران و برانگیختن حس مشارکت شهروندان در حل مشکلات و کم و کاستی‌های هر یک از این محلات است که کوچک‌ترین جزء حوزه خدمات شهرداری‌های مناطق را تشکیل می‌دهند. اما باید پرسید این شورایاری‌ها از بدو تاسیس تاکنون تا چه اندازه توانسته‌اند با شهروندان حوزه‌های ماموریت خود ارتباط برقرار کنند و از این طریق اهداف مورد نظر از تاسیس این شورایاری‌ها را بر‌آورده سازند. یک بررسی میدانی نشان می‌دهد که متاسفانه به دلیل نبود یک ارتباط نزدیک سیستماتیک میان شورایاری‌ها و شهروندان ساکن در حوزه ماموریت آنها وجود این شورایاری‌ها نتوانسته گرهی از انبوه گره‌ها و نابسامانی‌های موجود در سطح محله‌های شهر را باز کرده و موجبات جلب رضایت خاطر شهروندان نسبت به عملکرد شهرداری‌های نواحی و مناطق بیست و دوگانه را فراهم سازد. در این بررسی‌ها معلوم شد که در بسیاری از محله‌های تهران در کمال تاسف شهروندان محله‌ها کمترین شناخت و آشنایی با شورایاری‌های مربوط به محله خود ندارند و حتی گذارشان هم به شورایاری‌ها نیفتاده است. اثبات این واقعیت کار چندان دشواری نیست. کافی است شما پا به محله‌ای از محله‌های تهران بگذارید و به شیوه نظرسنجی تصادفی، نظر تعدادی از شهروندان آن محله را درباره شورایاری‌های محله و اسامی اعضای آن جویا شوید. در کمال تعجب و تاسف متوجه خواهید شد که مخاطبان نظرسنجی شما کمترین اطلاعی از چند و چون شورایاری محله خودشان و اعضای آنها ندارند. یک دلیل روشن دیگر بر نبود ارتباط میان شورایاری‌ها و اهالی محله‌های شهر تماس‌های بی‌شماری است که ساکنان محله‌های واقع در محدوده مناطق شهرداری‌ها به منظور طرح درخواست‌ها و مطالبات خود با سامانه‌های ۱۳۷ و ۱۸۸۸ شهرداری تهران برقرار می‌کنند. چه اگر غیر از این می‌بود، شهروندان هر محله می‌توانستند با مراجعه به دفاتر شورایاری محله خود، خواسته‌ها و مطالبات محله خود را با آنها در میان گذارند و نتیجه اقدامات انجام شده را هم از شورایاری‌ها جویا شوند.
گرچه تماس‌های شهروندان با سامانه‌های ۱۳۷ ‌و ۱۸۸۸ هم حتی برای طرح ساده‌ترین و پیش‌پا‌افتاده‌ترین درخواست‌ها مثلا در حد درخواست لکه‌گیری آسفالت خیابان یا کوچه‌ها و یا بازسازی و بهسازی جدول‌بندی باغچه‌ها و امثال اینها، در اغلب موارد نتیجه‌ای به بار نمی‌آورد ولی در هر صورت، برخلاف شورایاری‌ها که شهروندان اکثرا حتی محل استقرار دفاتر آنها را هم به درستی نمی‌دانند. سامانه‌های تلفنی شناخته شده و سهل‌الوصولی هستند که از بدو راه‌اندازی تاکنون توانسته‌اند ارتباط‌ میان شهروندان تهرانی و مسوولان شهرداری‌ تهران را برقرار کنند و مطالبات و خواسته‌ها و حتی انتقادهای آنها را به گوش مسوولان ذی‌ربط در شهرداری‌های مناطق یا اعضای شورای شهر برسانند هرچند که متاسفانه اعضای شورای شهر هم از نقطه نظر نداشتن ارتباط مستمر و سیستماتیک با شهروندان تهرانی دست‌کمی از شورایاری‌های ندارند. در چنین شرایط و اوضاع و احوالی باید شاهد برگزاری دور تازه‌ای از انتخابات شورایاری‌های محلات تهران باشیم؛ انتخاباتی که قطعا بودجه نسبتا سنگینی از محل انواع عوارض پرداختی نزدیک به بیست میلیون شهروند کلانشهر تهران برای برگزاری آن به مصرف خواهد رسید، اما آیا بهتر نیست که به منظور جلوگیری از هدر رفتن این هزینه‌ها و ایجاد امید در شهروندان تهرانی نسبت به شورایاری‌های جدید، وزارت کشور به عنوان اصلی‌ترین قوه ناظر بر این نهادهای انتخابی، با انجام اصلاحاتی اساسی در قانون نحوه انجام وظیفه شورایاری‌ها آنها را ملزم و متعهد به برقراری ارتباط نزدیک، مستمر و سیستماتیک با شهروندان ساکن در حوزه ماموریت خود کرده و از آنها بخواهد گزارش‌های مستند و ادواری از حاصل دیدارها و گفت‌‌وگوهایی که با شهروندان داشته‌اند با وزارت کشور و دیگر سازمان‌های ذی‌ربط ارسال و در طول هر سال با همکاری‌های شهرداری و دیگر مناطق اقدام به نظرسنجی‌هایی در خصوص میزان رضایتمندی شهروندان از عملکرد خود کنند. چه اگر در بر همین پاشنه بچرخد و تحولی اساسی در عملکرد و رویکردهای شورایاری‌ها ایجاد‌ نشود بودن یا نبودن آنها چون گذشته برای شهروندان تهرانی تفاوتی نخواهد داشت.
Kiamehr_gh@yahoo.com