شوک ادامه‌دار بازار به سهامداران

گروه بورس- بازار سرمایه که با سرخپوشی به استقبال آبان‌ رفته بود، روز گذشته نیز همین روند را ادامه داد و با ریزش ۳۷ هزار و ۴۷۰ پله‌ای شاخص کل، روی رقم یک میلیون و ۳۳۶ هزار و ۵۸۶ واحد ایستاد تا جای خود را در محدوده‌ای تثبیت کند که تیرماه امسال در آن قرارداشت. به دلیل نوسانات نرخ ارز، ابهام در سرنوشت انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا و برخی چالش‌های اقتصادی داخلی، تحلیلگران بازار ادامه تشکیل صفوف فروش سنگین در برخی نمادهای شاخص ساز را پیش‌بینی کرده بودند. با این حال ادامه‌دار شدن مسیر نزولی بازار سبب شده است تا سهام اغلب شرکت‌ها به پایین‌تر از حد فروردین ماه برسد. به هر روی روز گذشته بازار سهام با افت ۷۳/۲ درصدی شاهد معاملاتی به ارزش هشت هزار و ۶۳۴ میلیارد تومان در مجموع بورس و فرابورس بود.
بازار سرمایه روز گذشته در حالی به کار خود پایان داد که شاخص هم‌وزن نیز با عقبگرد چهار هزار و ۷۸۰ واحدی معادل ۲۳/۱ درصد مواجه شد. در این روز همچنین شاخص‌های آزاد شناور، بازار اول و بازار دوم نیز به ترتیب با افتی معادل ۵۹/۲، ۵۵/۳ و ۶۹/۱ درصد روبه‌رو بودند. روز گذشته نمادهای فولاد، فملی، تاپیکو، شپنا، کگل، شتران و وبملت بیشترین تاثیر منفی را در شاخص داشتند. همچنین سیتا، خودرو، فولاد، غزر، فملی، امین و خساپا پرتراکنش‌ترین نمادها بودند. در روز دوشنبه بورس معاملاتی به ارزش ۶ هزار و ۳۶ میلیارد تومان را ثبت کرد. در دیگر سوی بازار، فرابورس هم با افت شاخص مواجه شد و ۲۰۵ واحد عقب نشست. در این بازار نمادهای آریا، وسپهر، ذوب، فرابورس، ومهان، زاگرس و مارون بیشترین تاثیر منفی را بر شاخص داشتند. در همین حال بگیلان، آریا، گدنا، رافزا، ذوب، غگیلا و ثباغ پرتراکنش‌ترین نمادها بودند. در نهایت روز گذشته فرابورس معاملاتی به ارزش دو هزار و ۵۹۸ میلیارد تومان را به ثبت رساند.
ارزشگذاری‌ها با فرض دلار ۲۰ هزار تومانی
یک کارشناس بازار سرمایه درگفت‌وگو با بورس‌نیوز در خصوص تاثیر ریزش بازار ارز و طلا و احتمالا خودرو بر بازارسرمایه بیان کرد: بازارسرمایه قدرت نقدشوندگی بالایی دارد و قابل مقایسه با نقدشوندگی حساب بانکی است اما نقدشوندگی خودرو، طلا و دلار پایین‌تر از سهام است.
مجید عبدالحمیدی افزود: به طور کلی ریزش بازارهای موازی در کوتاه‌مدت باعث می‌شود پول‌های خارج شده از بازارسرمایه، دوباره به سمت این بازار حرکت کنند و این اتفاق به نفع بورس خواهد بود.
وی ادامه داد: کاهش نرخ ارز، روی بعضی از شرکت‌های صادرات‌محور در بورس اثر منفی خواهد داشت.
این کارشناس بازارسرمایه اضافه کرد: اگرچه سرمایه‌گذاری در بازار‌های غیرمولد و سفته‌بازانه همچون بازار ارز و خودرو و طلا را سمی خطرناک برای اقتصاد ایران می‌دانم، اما مردم این روز‌ها به دنبال افزایش ارزش دارایی‌های خود، هرچند اندک هستند و توجهی به این موضوع ندارند که سرمایه‌گذاری (دلالی) در بازار ارز و طلا و خودرو و به تبع آن تورم در این بازارها، چه تبعاتی به همراه خواهد داشت و با تغییر روند بازار ارز و عدم جذابیت این بازار برای سرمایه‌گذاران، مردم به دنبال بازار دیگری برای سرمایه‌گذاری و حفظ ارزش دارایی‌های خود خواهند بود و با توجه به ریزش‌های اخیر بازار سرمایه، یکی از بازار‌های جذاب برای جذب نقدینگی، بازار سرمایه خواهد بود.
وی در پاسخ به این سوال که «بازار سرمایه با دلار چند هزار تومانی قیمت‌گذاری شده؟» گفت: یکی از مشکلات فعالان بورس در شرایط فعلی، نوسان‌های نرخ ارز است و تقریبا کف قیمتی ارز مشخص نیست. فعالان بازار سرمایه اکنون نرخ ارز را در محدوده ۲۰ تا ۲۱ هزار تومان می‌پندارند و سهم‌ها را در این محدوده قیمت‌گذاری و معامله می‌کنند و ضمنا بعضی سرمایه‌گذاران احتمال ریزش بیشتر نرخ ارز و نزول نرخ دلار به کانال کمتر از ۲۰ هزار تومان را هم می‌دهند که در آن صورت، همه بازار‌ها فاز اصلاح مجدد به خود می‌گیرند.
با این شرایط، خروج برخی سرمایه‌گذاران از بازار‌های ارز و طلا و خودرو عجیب نیست؛ چراکه این بازار‌ها رشد قیمت شدیدی را تجربه کرده‌اند.
بازار سرمایه، اما با فرض انتخاب بایدن و کاهش نرخ دلار تا حدود ۲۰ تا ۲۱ هزار تومان، ارزش‌گذاری شده و به نظر می‌رسد باید منتظر استارت حرکت این بازار باشیم.
عبدالحمیدی در معرفی گزینه‌های مناسب برای سرمایه‌گذاری اظهارکرد: تقریبا ۵۰۰ نماد در بازار سهام به صورت فعال معامله می‌شوند. از این تعداد، حدود ۳۰۰ نماد در سه سال اخیر بیش از ۱۰ برابر رشد قیمت داشته‌اند.
این تعداد نماد تنها شامل نماد‌های کوچکی که معمولا به عنوان بستر رفتار‌های سفته بازان انتخاب می‌شوند نبوده است و شرکت‌های بزرگ هم در این میان قابل مشاهده هستند.
یکی از صنایعی که از ابتدای سال جاری تا‌کنون شگفتی ساز ظاهر شده و پتانسیل تداوم روند مثبت عملکردی هم دارد، گروه بیمه است. اکثر شرکت‌های بیمه‌ای در گزارش‌های شش ماهه، سود‌های بالایی شناسایی کرده‌اند و ضمنا پتانسیل بالایی هم برای افزایش سرمایه دارند.
با توجه به ریسک بالای این روز‌های بازار، سهم‌های گروه بانکی هم با توجه به نرخ پایین تسعیر ارز در شش ماهه اول سال، کم ریسک به نظر می‌رسند.
اشتباهی که سیاستگذار باید اصلاح کند
در همین حال، دیگر کارشناس بازار سرمایه نیز گفت: بازار نیاز به افق خوب دارد. زمانی که به بازار افق خوب نشان داده شود در مسیر درست حرکت می‌کند. امیر سیدی کارشناس بازار سرمایه افزود: از تیرماه اقدامات بانک مرکزی و سپس عرضه‌هایی که در بازار صورت گرفت به بازار افق نادرست داده شد و تا زمانی که سیاستگذار برای اصلاح این سیاست اشتباه گام قوی بر ندارد این فضا به راحتی تغییر نمی‌کند. وی گفت: در ابتدای سال بانک مرکزی و دولت نشان دادند که مخالف دلالی هستند، نقل‌و‌انتقال مالی را سخت کردند، مالیات بر گردش حساب‌های بانکی قرار دادند و سود بانکی را مهار کردند و این اقدامات افق درستی بود که به بازار نشان داده شد و عملا بازار سرمایه به یک بازار جذاب تبدیل شد و نقدینگی به این سمت حرکت کرد. سیدی بیان کرد: همچنین عرضه‌های اولیه و آزادسازی سهام عدالت فضای مناسبی را ایجاد کرد و موجب شد مردم به سمت بورس حرکت کنند. وی تصریح کرد: اما در ادامه از حضور مردم مراقبت لازم صورت نگرفت و عمده منابع مردم که وارد بورس شد به شکل‌های مختلف از بازار خارج شد.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: بانک مرکزی ناگهان در تیرماه با این استنباط که بورس به افزایش تورم و نرخ دلار دامن می‌زند در سیاست‌ها چرخش ایجاد کرد در حالی که بورس آن را مهار کرده بود. سیدی خاطرنشان کرد: زمانی که افق سود بانکی جابه‌جا شد و سود بین‌بانکی افزایش یافت جذابیت دارایی مالی تغییر کرد و به جای اینکه تورم کاهش یابد تقاضای سهام و بازار مالی به سمت کالای فیزیکی هدایت شد و شاهد افزایش قیمت در سایر بازار‌ها بودیم. این کارشناس بازار سرمایه افزود: همچنین شاهد فضای دخالتی در بازار هستیم و وزارت صمت به دنبال کنترل نرخ است و از عدم انسجام تئوریک رنج می‌بریم و چون تئوری قوی نداریم هر روز به دنبال گرفتن تصمیمات جدید هستیم و این بدترین سیگنالی است که از سیاستگذار‌های مختلفی که بازار با آنها روبه رو است دریافت می‌کند.