شوک به اقتصاد

گروه بازرگانی- در حال حاضر با توجه به نوسان نرخ ارز، افزایش قیمت دوباره دلار و تحریم های بانکی اوضاع تولیدکنندگان کشور به خوبی پیش نمی‌رود و علاوه بر ورشکستگی بسیاری از تولیدکنندگان، بسیاری از واحدهای تولیدی نیز برای جلوگیری از ضرر، کرکره‌ها را پایین کشیده‌اند. از طرفی دیگر صادرات کشور با کاهش مواجه شده است. همچنین رونق در بازار مسکن، لوازم خانگی، خودرو، خوراک، پوشاک و… دیده نمی‌شود‌ چراکه مردم قدرت خرید پایینی دارند.
کارشناسان اقتصادی و فعالان بازار چند وقتی می‌شود که منتظر تعیین تکلیف برجام توسط مجلس بودند‌ زیرا تحریم‌ها باعث شده تا زیرساخت‌های اقتصادی با معضلات جدی روبه‌رو شود. در حال حاضر اوضاع اقتصادی کشور به قدری نا‌بسامان است که برخی فعالان بازار امیدوارند تا برجام قدرت حل کردن مشکلات اقتصادی را داشته باشد.
همه چیز بستگی به تحریم دارد
نظر همه کارشناسان بر این است که موضوع برجام و نهایی شدن آن در کوتاه‌مدت اثر چندانی ندارد اما در درازمدت می‌تواند باعث رشد و شکوفایی اقتصادی شود و رونق را به اقتصاد بازگرداند.
در همین رابطه عسکراولادی، رییس اتاق بازرگانی ایران و روسیه در رابطه با تصویب کلیات برجام در مجلس و تاثیر آ« بر اقتصاد به
«جهان صنعت» گفت: آمریکا نسبت به نهایی نشدن برجام در مجلس ما امیدوار بود تا تحریم‌ها را بیش از پیش و به این بهانه ادامه دهد اما با نهایی شدن برجام در مجلس، اتفاقات مثبتی شکل خواهد گرفت.
وی گفت: اوضاع سخت معیشتی مردم، گرانی کالاها و مشکلات اقتصادی مربوط به مدیریت تیم اقتصادی دولت است که با توجه به وضعیت حاکم بر جامعه، عملکرد خوبی صورت نگرفته است.
عسکراولادی گفت: امیدوارم به زودی تحریم‌ها برداشته شود و تحریم نفت و مسایل بانکی از بین برود‌ چرا‌که در این صورت وضعیت تولیدکنندگان کشور با بهبود مواجه می‌شود و علاوه بر آن با برداشته شدن تحریم نفت، اوضاع مالی دولت خوب و در نهایت باعث ایجاد رفاه در جامعه می‌شود.
این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: با این حال علاوه بر امید داشتن بر برداشته شدن تحریم‌ها و نتایج مثبت آن‌ باید اقتصاد مقاومتی در دستور کار دولت قرار گیرد و با راهکارهای مناسب بتواند با کمک مردم، اوضاع اقتصادی کشور را بهبود بخشد.
وی گفت: در حال حاضر دولت اقتصاد مقاومتی را در دستور کار خود قرار داده اما آن را اجرایی نکرده است که باید به این موضوع توجه بیشتری نشان دهد زیرا پیش‌بینی بنده از زمان برداشته شدن تحریم‌ها اردیبهشت‌ماه سال آینده است، پس الزامی است علاوه بر تحقق یافتن اثرات برجام و تحریم‌ها، کشور به صورت خودکفا راه‌هایی را برای ایجاد رونق در بازار عملی کند.
رییس اتاق بازرگانی ایران و روسیه گفت: برداشته شدن تحریم‌ها یکدفعه باعث پایین آمدن قیمت کالاها نمی‌شود بلکه از افزایش قیمت‌ها جلوگیری می‌کند و رفاه مردم را افزایش می‌دهد.
وی در رابطه با سیاست‌های کنونی دولت در حوزه اقتصاد و کنترل تورم افزود: تدابیر دولت در سال اول روی کار آمدنش بسیار خوب بود اما در سال دوم، تصورات کارشناسان اقتصادی و مردم را محقق نساخت.
وی در رابطه با توجه دولت به بخش‌خصوصی گفت: بخش‌خصوصی راهکارهای زیادی در زمینه حل بحران رکود و بهبود وضعیت اقتصادی ارایه داده است اما دولت به تصمیمات بخش‌خصوصی توجه کافی نشان نمی‌دهد برخی مسوولان فکر می کنند علامه دهر هستند و بر اجرای سیاست‌های خود پافشاری می‌کنند در صورتی که در زمینه حل مشکلات اقتصادی کشور، مشورت‌های زیادی باید انجام گیرد و تصمیم‌های یک‌طرفه، نتیجه‌بخش نخواهد بود.
عسکراولادی گفت: برداشته شدن تحریم‌ها نگرانی‌های مردم را از بین می‌برد و باعث ایجاد رونق در تولید کشور می‌شود و امیدوارم از بهمن‌ماه شاهد برداشته شدن تحریم‌ها و اثرات نتیجه‌بخش و مثبت آن در اوضاع اقتصادی و رفاه مردم باشیم.
دو نتیجه اثر گذار
همچنین مسعود دانشمند، رییس اتاق بازرگانی ایران و امارات در رابطه با تصویب کلیات برجام در مجلس و تاثیر آن بر اقتصاد به «جهان صنعت» گفت: ما امیدوار هستیم با اجرایی شدن برجام‌ در حداقل زمان ممکن، برداشته شدن تحریم‌ها هم اتفاق بیفتد.
وی گفت: یکی از اتفاقاتی که کشور به آن نیاز دارد، بازگشت پول‌های بلوکه شده و سرمایه‌گذاری آن در بخش‌های مختلف اقتصادی است. اما با توجه به نهایی شدن برجام‌ می‌توان با صرفنظر کردن از موضوع پول‌های بلوکه شده به دو نتیجه مهم دیگر‌ توجه زیادی کرد.
دانشمند گفت: نهایی شدن برجام و در نهایت برداشته شدن تحریم‌ها دو اثر مهم بر اقتصاد کشور دارد؛ اول برداشته شدن تحریم‌های بانکی و دومی از بین رفتن تحریم مبادلات و قراردادهای اقتصادی در زمینه معاملات تجاری و کالاهای عمومی.
رییس اتاق بازرگانی ایران و امارات گفت: با صرفنظر کردن از پول‌های بلوکه شده، همین دو نتیجه می‌تواند اثرات مثبتی در فضای اقتصادی کشور داشته باشد.
وی گفت: اگر این اتفاقات در زمینه برداشته شدن تحریم‌ها رخ دهد، تولیدکنندگان کشور می‌توانند به راحتی، بدون واسطه و رقابتی، مواد اولیه مورد نیاز خود را از خارج تامین کنند و در نهایت هزینه تمام شده برای آنها ارزان تمام می‌شود بنابراین تولیدات آنها در بازار داخلی با قیمت‌های مناسب عرضه می‌شود و علاوه بر اینکه مصرف‌کننده می‌تواند از کالاهای با کیفیت و مقرون به صرفه استفاده کند، راه تولید محصولات با کیفیت برای صادرات به خارج از کشور هم میسر می‌شود.
دانشمند گفت: همچنین اگر تحریم‌های بانکی برطرف شود، تولیدکنندگان می‌توانند با استفاده از فضای بانکی هزینه نقدی مواد اولیه خود را به صورت مدت دار از خارج خریداری کنند و این موضوع بر روال کار تولیدات کشور آثار مثبتی خواهد گذاشت. بر همین اساس زمانی که تولیدات کشور رونق بگیرد و شرایط خوبی پیدا کند‌ در زمینه اشتغال نیز شاهد اتفاقات خوبی خواهیم بود.
عضو اتاق بازرگانی خاطر نشان کرد: نمی‌توان به زودی انتظار برداشته شدن همه جانبه تحریم‌ها و کاهش قیمت‌ها را داشت‌ اما امیدواریم مدت زمان کوتاهی بین نهایی شدن برجام و برداشته شدن تحریم‌ها وجو د داشته باشد.
وی در رابطه با صحبت‌های رییس‌جمهور در رابطه با ادامه سیاست کنترل تورم و کاهش نرخ تورم گفت: در شرایطی که رکود بر اقتصاد کشور سایه انداخته است، کنترل تورم امری طبیعی است.
دانشمند افزود: زمانی که خرید و فروش و رونقی در هیچ بازاری وجود ندارد، نمی‌توان نسبت به کنترل نرخ تورم احساس موفقیت کرد. زمانی که در بازار خرید و فروش انجام نمی‌شود، مقایسه آمارهای مربوط به تورم کاری بی فایده است و از نظر اقتصاددانان، بررسی تورم در زمان تبدیل رکود به بحران در کشور، فایده ای ندارد.
وی گفت: دولت نسبت به کاهش نرخ تورم احساس خشنودی دارد‌‌ اما موضوعی که وجود دارد این است که علاوه بر وجود رکود در اقتصاد، تورم هم کاملا از بین نرفته است. بلکه فقط سرعت رشد آن گرفته و درصد آن کاهش یافته است.
عضو اتاق بازرگانی ایران ادامه داد : دولت باید به زودی برای تثبیت قیمت‌ها و نگه داشتن قیمت کالاها در یک سطح تلاش کند و امیدوارم به زودی شاهد برداشته شدن تحریم‌ها و اثرات مثبت آن در فضای کسب و کار، اوضاع معیشتی مردم، قیمت کالاها و تعادل در بازار و دستمزدها باشیم.
شوکی در کار نیست؟
پورفلاح، عضو اتاق بازرگانی نیز در رابطه با آثار تصویب برجام بر تحریم‌ها به جهان صنعت گفت: در شرایط کنونی تصور این موضوع که یک شوک اساسی در بازار کالاها و قیمت‌ها رخ دهد، درست نیست.
وی گفت: در حال حاضر رکود در بازار بر پارامترهای مختلف اقتصادی تاثیر گذاشته است و با برداشته شدن تحریم‌ها نمی‌توان انتظار داشت که قیمت مسکن، خودرو، لوازم خانگی و‌… نصف شود. بلکه این موضوع فقط بر جلوگیری از سیر صعودی قیمت‌ها و رشد تورم در آینده تاثیرگذار خواهد بود.
عضو اتاق بازرگانی گفت: زمانی که تحریم‌ها برداشته شود، تولیدات کشور رونق می‌گیرد و اوضاع خوبی پیدا می‌کند، صادرات منظم می‌شود و رشد پیدا می‌کند و درآمدهای نفت و پتروشیمی کشور افزایش می‌یابد.
وی خاطر نشان کرد: زمانی که اوضاع مالی دولت خوب شود و پول در خزانه دولت زیاد شود، طبیعتا در رفاه عمومی و اوضاع معیشتی مردم تاثیرات مثبتی می‌گذارد.
پورفلاح گفت: مراحل اجرایی شدن برجام در حال نهایی شدن است و طبیعتا در اوضاع اقتصادی کشور تحولات خوبی اتفاق می‌افتد. اما از نظر بنده این تحولات زودتر از بهار سال آینده اتفاق نخواهد افتاد.
وی گفت: به هر حال خوشحالیم که موضوع توافقات هسته‌ای نهایی شده و می‌تواند بر بهبود اوضاع اقتصادی کشور اثرگذار باشد چرا‌که در صورت نبود این موضوع، اقتصاد کشور با بحران شدیدی روبه‌رو بود.
عضو اتاق بازرگانی گفت: اگر آثار مربوط به برجام و نهایی شدن تحریم‌ها در کوتاه‌مدت هم اتفاق بیفتد، نمی‌توان گفت به نفع اقتصاد مملکت است زیرا با توجه به اوضاع مسکن، ملک و زمین، قیمت کالاهای اساسی، خودرو و‌…، این موضوع به صورت انقباضی خود رانشان می‌دهد و ممکن است در سرمایه‌گذاری و اشتغال مشکل ایجاد کند.
افزایش قیمتی وجود ندارد
با توجه به گرانی کالاها، خالی بودن جیب مردم و رکود حاکم بر اقتصاد جامعه، دلیلی برای گرانی مجدد کالاها وجود ندارد‌. حال با تعیین تکلیف شدن برجام نیز، کارشناسان معتقدند از این به بعد نباید قیمت کالاها افزایش پیدا کند.
در همین راستا محمود نوابی، معاون وزیرصنعت هم گفت: به دلیل تولید خوب و رکودی که بر بازار حاکم است، شرایط فعلی بازار، این پیام را به ما می‌دهد که افزایش قیمتی پذیرفتنی نیست.
وی درباره درخواست‌های افزایش قیمت برخی از کالاها که به سازمان حمایت ارسال شده و اینکه با افزایش قیمت هیچ کالایی موافقت نشده است، اظهار کرد: به دلیل تولید خوب و رکودی که بر بازار حاکم است، شرایط فعلی بازار، این پیام را به ما می‌دهد که افزایش قیمتی پذیرفتنی نیست.
وی یادآورشد: در حال حاضر برخی تولید‌کنندگان برای اینکه بازار را به دست آورند یا گردش مالی لازم را فراهم کنند، اقدام به کاهش قیمت محصولات به کمتر از نرخ مصوب خود کرده‌اند و تولیدات خود را با تخفیف به فروش می‌رسانند.
رییس سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان ادامه داد: اگر هر زمانی کالایی منطق لازم برای گرانی داشته باشد و به هر درصدی بتواند به نظرات کارشناسی ما پاسخ دهد با افزایش قیمت آن کالا
موافقت می‌شود.
وی درباره اینکه، عدم افزایش قیمت کالا تا چه زمانی ادامه خواهد داشت، خاطرنشان کرد: معادلات سیاسی در این امر تاثیر‌گذار است. در دوران پسا‌تحریم و اجرای برجام شرایط اقتصادی کشور متفاوت خواهد بود.
نوابی اضافه کرد: در پسا‌تحریم با برداشته شدن تحریم‌ها، افزایش قیمتی نخواهیم داشت یا حداقل پیش‌بینی برای افزایش قیمت نداریم.