شوک بورسی

گروه بورس- بازار سرمایه روز گذشته با ریزش ۷۰۳۵ واحدی قرمزپوش شد و فعالان بازار را شگفت‌زده کرد.
در واقع بازار بورس که در چند هفته اخیر تحت تاثیر تجدید ارزیابی دارایی‌ها و همچنین تبلیغات گسترده شرکت‌های کوچک روند رو به رشدی را آغاز کرده بود و با عرضه سهام پتروشیمی نوری در ابتدای هفته و رکورد‌زنی فروش این شرکت به نظر می‌رسید به روند صعودی خود ادامه دهد‌.
روز گذشته در حالی با سقوط چشمگیر همراه بود که برخی از کارشناسان اساسا دلیل منطقی برای افت شاخص متصور نبوده و معتقدند اگرچه نوسانات ارزی تاثیر طولانی‌مدت و چشمگیری بر بازار سرمایه نداشته است اما در شرایط کنونی به نظر می‌رسد حرکت نزولی دلار به همراه چرخش اروپایی‌ها در برجام و احتمال آغاز نقل و انتقلات مالی از کانال اینستکس مهم‌ترین دلیل این سقوط را تشکیل داده‌اند.
البته دیگر فعالان بازار سرمایه معتقدند پایان یافتن فصل مجامع و کاهش میزان تقسیم سود سهام باعث خروج سهامداران از این شرکت‌ها شده.
از سوی دیگر شرکت‌های کوچکی که با اتکا بر روش‌های مختلف توانسته بودند در رکود بازارهای زود‌بازده طلا و ارز نسبت به جذب سهامداران اقدام کنند با از دست دادن جذابیت‌شان به عاملی دیگر برای سقوط شاخص مبدل شده‌اند‌ اگر ‌چه به اعتقاد کارشناسان این سقوط چندان پایدار نبوده و در کوتاه‌مدت بازار سرمایه به روال گذشته باز خواهد گشت.
بازار تحت تاثیر بازار متشکل ارزی
شاخص بورس دیروز در پایان معاملات با ریزش ۷۰۳۵ واحدی در نهایت در ایستگاه ۲۶۸/۲۴۶ واحدی متوقف شد. همزمان شاخص هم‌وزن نیز امروز ۱۸۶۶ پله سقوط کرد. این کاهش شاخص بورس در ساعت اولیه معاملات موجب سردرگمی سهامداران جزء شد. هرچند حقوقی‌های بازار تمایل چندانی به معامله در شرایط منفی نداشتند، اما کند شدن روند معاملات هم نشان داد که بازار تحت تاثیر دو عامل قرار گرفته است؛ نرخ دلار و نزدیک شدن به زمان انتشار صورت‌های مالی شرکت‌ها.
احتمال کاهش سودآوری شرکت‌ها در سه ماهه نخست سال از چندی پیش به تدریج اثر خود را در بازار گذاشته است. رکود تورمی ناشی از تحریم‌ها و کاهش میزان مبادلات تجاری سبب کاهش سود بسیاری از شرکت‌های بورسی شده است. البته رشد شارپی بازار که طی دو هفته اخیر اتفاق افتاد، پیش‌بینی اصلاح و بازگشت را از نظر تکنیکالیست‌ها محتمل کرده است. اگرچه در این میان رشد برخی شرکت‌های کوچک از نظر برخی تحلیلگران حکایت از حبابی بودن بازار دارد که باید انتظار ریزش بعد از رشد شارپی را داشت، اما عامل مهمی مثل نرخ دلار در ریزش امروز سهام بی‌تاثیر نبود.
بی‌تردید سیاست‌های بانک مرکزی برای نزدیک کردن نرخ‌ نیمایی و آزاد ارز درماه‌های گذشته عامل اصلی صعود بورس بوده است. شتاب کاهش نرخ دلار طی دیروز و امروز که سبب عقب‌نشینی تقاضای سرمایه‌ای دلار شد و همین عامل بر شاخص بورس تاثیر منفی گذاشت.
در این میان برخی تحلیلگران فاندمنتال معتقدند که چرخش مثبت اروپایی‌ها مبنی بر تایید خواسته‌های ایران مطابق با برجام ممکن است بخش نقل‌و‌انتقالات مالی اینستکس وارد کانال اجرا کند و لذا این موضوع روند کاهشی قیمت دلار را هم تشدید کرده است.
با این حال بانک مرکزی اعتقاد دارد، تشکیل زمزمه‌های بازار متشکل ارزی یکی از عوامل کاهش قیمت ارز بوده است. برخی تحلیلگران معتقدند شاخص بورس وارد روند صعودی بلندمدت شده و هر روند صعودی، پایین و بالا و نوسان دارد، به همین دلیل بازار منفی امروز بعد از رشد شارپ ۶۳ درصد اخیر، طبیعی بوده است.
امروز بیشترین تاثیر منفی را نمادهای فارس، فولاد، شبندر، رمپنا و شتران بر شاخص داشتند. بیشترین تاثیر مثبت بر بازار سرمایه، را نیز نمادهای نوری، وملی، سیمرغ، بسویچ و سدشت به خود اختصاص دادند. مجموع ارزش معاملات در پایان معاملات امروز ۱۹۳۰ میلیارد تومان بود و ارزش معاملات بورس و فرابورس، در مجموع بیشتر از ۱۷۰۰ میلیارد به ثبت رسید.
فروکش کردن هیجانات
در این رابطه علیرضا قدرتی مدیرعامل کارگزاری آوا نوین درخصوص قرمزپوش شدن بازار پس از ریزش نرخ دلار و تعادلی که بر بورس پس از چند روز حکمفرما بود، به بورس‌نیوز می‌گوید: این هیجانات به زودی کاهش پیدا می‌کند چراکه صف‌های فروش امروز منطقی و عقلانی نبود، سهامدارانی که با صبر و تحلیل و حوصله به خرید و فروش سهم خود می‌پردازند، اسیر این هیجانات نیستند.
وی افزود: پایان فصل مجامع یکی از عوامل ایجاد این ریزش بوده چراکه با بسته شدن پرونده مالی بسیاری از شرکت‌های بزرگ و کاهش میزان تقسیم سود این شرکت‌ها در سال جاری سهامداران خرد علاقه‌ای به حضور دراین مجامع ندارند.
این کارشناس بازار سرمایه به اثرات کاهش قیمت دلار اشاره کرد و گفت: تاثیرگذاری منفی دلار بر بازار سرمایه جزو ترس‌هایی است که همواره بر بورس سایه می‌اندازد اما افزایش قیمت دلار نیز فروش شرکت‌هایی که با نرخ نیما فعالیت کرده‌اند را تغییری نداده است بنابراین نمی‌توان انتظار داشت که افت دلار تاثیر اینچنینی بر بازار سرمایه داشته باشد. وی افزود‌: به نظر می‌رسد کاهش قیمت دلار و افزایش نرخ نیما در میان‌مدت سرآغار حرکتی مثبت به نفع شرکت‌ها، در راستای افزایش میزان فروش خواهد بود.
فرصتی برای اصلاح سرمایه‌گذاری
همچنین محمد کفاش پنجه‌شاهی مدیرعامل کارگزاری خبرگان سهام نیز ریزش بازار را منطقی ندانسته و معتقد است در چند هفته اخیر برخی سهم‌های بازار که از وضعیت مناسبی هم برخوردار نبودند، بدون دلیل بنیادی و منطقی رشد کردند و اینک با منفی شدن این سهم‌ها، جو کلی بازار تحت تاثیر قرار گرفته و منفی شده است. روند دیروز بازار سرمایه را عمدتا هیجانی ارزیابی می‌کنم و دلیلی برای فشار عرضه در سهم‌های مناسبی که نسبت‌هایP/E پایینی دارند، وجود ندارد.
البته مسیح زرگر کارشناس بازار سرمایه در این راستا می‌گوید: افت نرخ دلار و فروکش کردن عطش بازارهای ارز و سکه و… احتمالا مهم‌ترین دلیل ریزش بازار سرمایه بوده است.
وی افزود: قاعدتا در صورت کاهش نرخ ارز، بازار سرمایه هم تحت تاثیر قرار گرفته و بعضی سهم‌هایی که با افزایش نرخ ارز رشد کرده بودند، اصلاح قیمتی در پیش خواهند داشت. البته این موضوع نباید کل سهم‌ها را تحت تاثیر قرار دهد و شاید این زمان، فرصتی برای اصلاح سبد سرمایه‌گذاری‌ها باشد.
زرگر اضافه کرد: برخی سهم‌های بازار پایه در این مدت رشد زیادی داشته و اصلاح قیمت این گروه از سهم‌ها منطقی است. در مقابل به نظر می‌رسد سهم صنایعی که در شرایط رکود بهتر عمل می‌کنند، پتانسیل رشد خواهد داشت. سهم صنایع تقویت‌کننده تقاضای مصرفی مانند لیزینگ‌ها و بانک‌ها، گزینه مناسب‌تری برای سرمایه‌گذاری خواهد بود. همچنین سهم صنایعی که هنوز افزایش نرخ چندانی نداشته‌اند، مانند صنعت نیروگاهی نیز گزینه‌های مناسبی به نظر می‌رسد.