شوک درمانی

گروه بورس- روز گذشته شاخص کل بازار سرمایه با جهش ۱۸ هزار و ۴۵۷ واحدی شاخص کل مواجه شد و به پله یک میلیون و ۲۴۴ هزار و ۶۱۵ واحدی صعود کرد. همزمان ارزش معاملات خرد بازار نیز ۸۱ درصد رشد کرد. با این حال نه تنها این معیار اثرگذار همچنان با روزهای اوج بازار فاصله قابل توجهی داشت بلکه توجه سمت تقاضا نیز عموما معطوف به نمادهای شاخص‌ساز بود.
به این ترتیب شاخص هم‌وزن تنها ۵۰۰ واحد بالا رفت که نشان از بی‌اعتنایی بازار به نمادهای کوچکتر است. به نظر می‌رسد تحرک روز گذشته بازار به دلیل خبر تزریق ۲۴ هزار میلیارد تومان پول از طریق اوراق توسط هلدینگ‌ها رخ داده باشد؛ تصمیمی که رییس سازمان بورس آن را فرصت محدود و سازنده‌ای برای بازار سرمایه و شرکت‌ها عنوان کرده بود. با این حال حسین سلاح‌ورزی عضو شورای عالی بورس- در توئیتی نسبت به این‌گونه اقدامات واکنش نشان داده و ابراز کرده بود: «حساسیت روانی مسوولان نسبت به ثبات شاخص بورس قابل درک است اما در فقدان نقدشوندگی، این شاخص صرفا یک عدد و فاقد هر گونه ارزش و مفهومی است. امروز سیاستگذاری مسوولانه در قبال بازار سرمایه، نیازمند توجه به اولویت نقدشوندگی و اتخاذ تصمیمات شجاعانه برای حل این معضل است.» تحلیلگران بازار سرمایه این دست اقدامات را در صورتی اثرگذار می‌دانند که برخلاف وعده‌های گذشته و اجبار حقوقی‌ها برای تزریق پول به بازار، ادامه‌دار و روندساز باشد و با هدف شوک درمانی انجام نشود. در غیر این صورت این رشد نیز به یک مقطع کوتاه محدود خواهد شد و مشکل گردش نقدینگی در بازار لاینحل باقی خواهد ماند.
روز گذشته شاخص کل بازار سرمایه و شاخص هم‌وزن به ترتیب معادل ۵۰/۱ و ۱۲/۰ درصد رشد کردند. در همین حال شاخص‌های آزاد شناور، بازار اول و بازار دوم هم به ترتیب معادل ۱۳/۱، ۷۱/۱ و ۲۵/۱ درصد بالا رفتند. در این روز نمادهای فولاد، شستا، فملی، تاپیکو، کچاد، فخوز و شپنا بیشترین تاثیر مثبت را در شاخص کل داشتند. خساپا، شپنا، خودرو، فولاد، خگستر، فملی و وتجارت نیز پرتراکنش‌ترین نمادهای بورسی بودند. بورس در این روز معاملاتی به ارزش پنج هزار و ۱۳۴ میلیارد تومان را ثبت کرد. در فرابورس نیز شاخص ۱۴۳ واحد پیشروی کرد. در این بازار نمادهای آریا، زاگرس، هرمز، صبا، شگویا، ارفع و میدکو بیشترین تاثیر مثبت را در شاخص داشتند. در همین حال ذوب، آریا، بپیوند، شگویا، بگیلان، پیزد و صبا پرتراکنش‌ترین نمادهای فرابورسی بودند. فرابورس در این روز معاملاتی به ارزش دو هزار و ۲۱۹ میلیارد تومان را ثبت کرد.
عدم جذابیت انتشار اوراق برای خرید سهام
مازیار فتحی کارشناس بازار سرمایه بیان کرد: اثرگذاری طرح انتشار اوراق اجاره سهام، بستگی به حجم اوراق منتشرشده توسط هلدینگ‌های سرمایه‌گذاری خواهد داشت و با شرایط فعلی بازار سرمایه، احتمالا هلدینگ‌های سرمایه‌گذاری از تمام ظرفیت برای انتشار اوراق اجاره سهام استفاده نکنند. وی افزود: بر اساس این طرح، باید هلدینگ‌های سرمایه‌گذاری از بازار سرمایه تامین مالی کرده و اقدام به خرید سهام کنند. نکته اینجاست که چشم‌انداز بازار سرمایه حداقل تا پایان دولت فعلی از منظر تحلیلی مثبت نیست. بنابراین اگرچه هلدینگ‌های سرمایه‌گذاری عملا مجوز انتشار اوراق خواهند داشت ولی انتشار اوراق و تحمل هزینه مالی به‌منظور خرید سهام خیلی جذاب نیست. فتحی اضافه کرد: هلدینگ‌های بزرگ سرمایه‌گذاری، همواره بر اساس تحلیل بنیادی سهم‌ها اقدام به سرمایه‌گذاری می‌کنند و باید دید سیاست این هلدینگ‌ها در این مورد چه خواهد بود. عدم حمایت از سهم‌های زیرمجموعه توسط این هلدینگ‌ها، به سبب کمبود نقدینگی در این شرکت‌ها نیست. او تاکید کرد: هلدینگ‌های بزرگ سرمایه‌گذاری در روزهای مثبت بازار سرمایه، نقدینگی قابل‌توجهی جذب کرده‌اند ولی شرایط بازار سرمایه و مقررات و محدودیت‌هایی مثل دامنه نوسان نامتقارن، جذابیتی برای خرید سهام باقی نگذاشته است.
این کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با بورس نیوز اضافه کرد: علاوه بر این، باید دید در صورت انتشار و عرضه اوراق اجاره سهام، آیا سرمایه‌گذاران تمایلی به خرید این اوراق دارند؟ انزجاری در فعالان بازار سرمایه ایجادشده که شاید از این اوراق هم استقبال نشود. فتحی ضمن تاکید بر اینکه ریشه مشکلات بازار سرمایه در عدم اطمینانی است که بر این بازار سایه افکنده است، گفت: بازار سرمایه با مشکل بی‌اعتمادی دست‌وپنجه نرم می‌کند و چشم‌انداز تیره بازار سرمایه باعث شده هلدینگ‌های بزرگ بازار سرمایه، حمایت کافی از سهامشان نداشته باشند. البته در صورت اعلام اسامی کاندیداهای ریاست‌جمهوری و مشخص شدن برنامه‌های هر کاندیدا، می‌توان در روزهای نزدیک به انتخابات، چشم‌انداز روشن‌تری برای بازار سرمایه متصور شد و بعد از فصل مجامع و روی کار آمدن دولت جدید و مشخص شدن سیاست‌های پولی و مالی کشور، انتظار بازار متعادل‌تر و مثبت‌تری در نیمه دوم سال ۱۴۰۰ داشت.
وی در رابطه با راهکارهای بهبود وضعیت بازار سرمایه اظهار کرد: برای بهبود وضعیت بازار سرمایه، باید راهکار تخیلی طرح نسنجیده دامنه نوسان نامتقارن متوقف شود و دامنه نوسان معاملات، یا به وضعیت قبلی بازگردد و یا دامنه نوسان (مثبت ۶ _ منفی ۶) اعمال کرد.
در این بازار هیجانی به‌شدت مخالف حذف دامنه نوسان هستم. سهامداران ما به درجه‌ای از سطح دانش تحلیلی نرسیده‌اند که بدون وجود دامنه نوسان، اقدام به معامله کنند و در صورت حذف دامنه نوسان، حتما سهامداران کم‌تجربه‌تر آسیب جدی خواهند دید. اما لزومی هم ندارد که با اجرای دامنه نوسان نامتقارن، سرمایه‌های مردم را در صف‌های فروش قفل کرد!
بورس و ابهامات پیش‌رو
صادق قاسمی دیگر کارشناس بازار سرمایه نیز درباره رشد شاخص در روز گذشته اظهار کرد: شاخص بین یک میلیون و ۱۸۰ هزار واحد تا یک میلیون و ۳۰۰ هزار واحد در حال نوسان است و با ریزش‌هایی که انجام داد در حال نزدیک شدن به یک میلیون و ۲۰۰ هزار واحد بود که به آن واکنش نشان داد. این کارشناس بازار سرمایه افزود: همچنین فرسایشی و طولانی شدن اصلاح زمانی به دلیل اجرای دامنه نوسان نامتقارن و انتشار خبر‌هایی مبنی بر تزریق منابع جدید به بازار از هفته‌های قبل در رشد شاخص اثرگذار بود.
وی با بیان اینکه پول پارک شده در بازار وجود دارد و به محض بهبود شرایط ورود پیدا می‌کند، گفت: ابهامات زیادی وجود دارد؛ انتخابات و وضعیت برجام بر متغیر‌های کلان اثرگذار است. هنوز نرخ ارز و بهره مشخص نیست و هر زمان این موارد شفاف شود بازار به آن واکنش نشان خواهد داد.
قاسمی بیان کرد: تا ابهامات برای بازار برطرف نشود نمی‌توان رشد بالایی را برای بازار مدنظر قرار داد البته توقع اُفت آنچنانی هم نباید از بازار داشت.
این کارشناس بازار سرمایه خاطرنشان کرد: در فصل مجامع قرار داریم شرکت‌ها از EPSهای خوبی برخوردار هستند و در خرداد و تیرماه سود تقسیم خواهند کرد و این موارد از پتانسیل‌های بازار محسوب می‌شوند.
وی با اشاره به مصوبه جدید مبنی بر تزریق ۲۴ هزار میلیارد تومان به بازار سرمایه، تصریح کرد: مصوبه جدید سازمان بورس می‌تواند تاثیرات خوبی داشته باشد، اما اگر ابهاماتی که بر بازار سایه افکنده برطرف شود، نفع بیشتری خواهد داشت.