شکست وزارت صنعت در تنظیم بازار فولاد

گروه معدن- دخالت وزارت صمت در قیمت انواع محصولات فولادی باعث شده تا انگیزه شرکت‌ها برای عرضه‌هاى پرحجم و مستمر در بورس کالا کاهش یابد. قیمتگذاری دستوری چالشی است که فعالان اقتصادی را در همه حوزه‌ها با مشکل مواجه کرده است اما متاسفانه دولت با عملکرد نامناسب و دخالت بی‌جا و نسنجیده در بازارهای مختلف، قصد دارد خودی نشان دهد در حالی که این نقش‌آفرینی تنها برای فعالان اقتصادی مشکل ایجاد می‌کند و مصرف‌کنندگان را نیز متضرر خواهد کرد. بر همین اساس یک کارشناس بازار سرمایه با اشاره به اینکه عامل اصلى عرضه کمرنگ محصولات فولادی در بورس کالا اقدامات غیرکارشناسى وزارت صمت است، گفت: متاسفانه دخالت وزارت صمت در قیمت انواع محصولات فولادی باعث شده تا انگیزه شرکت‌ها برای عرضه‌هاى پرحجم و مستمر در بورس کالا کاهش یابد.فردین آقابزرگی افزود: در هفته‌های گذشته در حالی که میلگرد کیلویی هفت هزار تومان در بورس کالا معامله می‌شد، قیمت این محصول در بازار آزاد ۱۱ هزار تومان بود، اما زمانی که قیمت میلگرد در بورس کالا به قیمت بازار آزاد نزدیک شد، شاهد اظهارنظرها و مقاومت وزارت صمت در این حوزه بودیم که همین موضوع باعث شد تا شرکت‌ها عرضه خود در بورس کالا را کم کنند و در مقابل محصولاتشان را در بازار آزاد با قیمتی بسیار بالاتر به مشتریان بفروشند.
لزوم وجود پشتوانه قانون براى عرضه‌هاى کامل
آقابزرگی با تاکید بر اینکه قوانین درستی در رابطه با حضور فولادسازان در بورس کالا وجود ندارد، اظهار کرد: به دلیل اینکه شرکت‌های فولادی تنها ملزم هستند بخشی از تولیدات خود را در بورس کالا عرضه کنند، این مساله مشکل‌ساز است، از سوی دیگر خریداران نیز به وسیله وزارت صنعت معرفی می‌شوند که در این زمینه نیز ابهامات زیادى از سوى فعالان صنعت فولاد مطرح مى شود؛ به این ترتیب وزارت صمت در سه حوزه قیمت کالاها، نظارت بر عرضه‌ها و پایش خریداران عملکرد ضعیفى داشته است.
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به اینکه اصلاح قوانین این حوزه از ضرورت بسیار زیادی برخوردار است، گفت: برای اینکه معاملات محصولات فولادی در بورس کالا بتواند انتظارات را برآورده کند، باید دو اقدام را در دستور کار قرار داد، اول اینکه با بازنگری در قوانین، شرکت‌ها مکلف شوند تمام محصولات خود را در بورس کالا عرضه کنند و این بازار تنها مکانی باشد که فولاد در آن عرضه می‌شود.
وی اضافه کرد: دوما هم وزارت صمت خود را از روند اجرایى بازار کنار بکشد چراکه کافی است قیمت‌ها واقعى شود تا نخست فولادسازان با تمام قوا در بورس عرضه کنند، دوم خرید از بورس دیگر براى تولیدکننده نماهاى سامانه بهین‌یاب جذابیتى نداشته باشد و سوم، شفافیت در کل مبادلات بازار فولاد و نه فقط بخشى از آن حاکم شود.
عملکرد ناموفق
این فعال قدیمى بازار سرمایه با تاکید بر اینکه وزارت صمت در حوزه تنظیم بازار فولاد بسیار ناموفق عمل کرده، اظهار کرد: در این باره باید قیمت‌گذاری دستوری که تاکنون باعث شده عرضه فولاد در بورس کالا با افت و خیزهای زیادی همراه باشد، کنار گذاشته شود و قیمت‌ها در یک فضای رقابتی و بر اساس مکانیسم عرضه و تقاضا تعیین شود.آقا بزرگی یادآور شد: در این راستا دیگر نباید خریداران را وزارت صنعت معرفی کند، چراکه تاکید مى‌کنم با کشف قیمت بدون دخالت وزارت صمت، دیگر نیازى به این همه هزینه براى پایش خریداران نیست. با این تفاسیر باید همه خریداران بتوانند به راحتی در بورس کالا حضور یافته و نیاز خود از این بازار را تامین کنند، چرا که مهم‌ترین نیاز امروز بازار فولاد شفافیت است که متاسفانه معاملات فولاد در بازار آزاد فاقد چنین مساله‌ای است.آقابزرگى گفت: بزرگ‌ترین مزایای حضور محصولاتی مانند فولاد در بورس کالا ایجاد شفافیت، تعیین قیمت بر اساس مکانیسم عرضه و تقاضا، تامین مناسب تولیدکنندگان، ایجاد یک فضای رقابتی و تحقق واقعى جهش تولید است. در این میان شاید گفته شود با واقعى‌سازی قیمت‌ها محصول در بورس کالا با رشد نرخ مواجه مى‌شود که در این باره باید پرسید امروز عمده مصرف‌کنندگان محصول را با قیمت بورس یا نرخ بازار آزاد تامین می‌کنند؟ پاسخ روشن است: براساس نرخ‌هاى بازار آزاد.وى همچنین گفت: تنها ماحصل قیمت‌گذارى دستورى وزارت صمت، ایجاد رانت براى عده‌اى واسطه است و حال این امیدواری وجود دارد که با مساعدت مسوولان امر چنین تغییراتی که به آن اشاره شد در مورد عرضه محصولات فولادی در بورس کالا ایجاد شود.گفتنی است سه‌شنبه ۲۴ تیرماه قرار بود معاونت معدنی وزارت صمت ضرایب نهایی برای قیمت‌گذاری زنجیره فولاد را اعلام کند، اما بعد از اعتراض نمایندگان مجلس شورای اسلامی به وی به دلیل افزایش قیمت کنسانتره و گندله، معاونت معدنی از اعلام ضرایب خودداری کرد و در نهایت از مدیران معدنی و فولادی دعوت به عمل آورد تا در جلسه‌ای مشترک صورت‌جلسه‌ای دال بر توافق روی قیمت‌ها به امضا برسانند. اما جلسه اخیر فولادی‌ها و معدنی‌ها با معاونت معدنی نیز به نتیجه نرسید و قرار شد یکشنبه یعنی فردا قیمت‌های نهایی اعلام شود.