شکست چندباره قیمت‌گذاری دستوری

چندی پیش معاون وزیر صمت در جدیدترین اظهارنظر خود گفته بود قیمت‌ محصولات فولادی باید ۹۵ درصد فوب خلیج‌فارس در نظر گرفته شود تا بتوان بازار فولاد را کنترل کرد. باز هم موضوع قیمت‌گذاری و نتایج بی‌حاصل آن خود را در فولاد نشان داد. در حالی که کارشناسان صنعت فولاد معتقدند اگر این بازار به دست تولیدکننده و مصرف‌کننده واقعی سپرده شود، بهترین نوع مدیریت مبتنی بر عرضه و تقاضا شکل خواهد گرفت.
بازار فولاد اما در نتیجه تغییر مداوم روش‌های قیمت‌گذاری و شرایط عرضه محصولات فولادی دچار نوسان شده و این تغییر سلیقه‌ای روش‌ها، نارضایتی در هر دو سمت عرضه و تقاضا را به دنبال داشته است.
همچنین در جریان معاملات دو روز اخیر بورس کالا که شمش و میلگرد معامله شده است، نکات جالبی به چشم می‌خورد که حاکی از مقاومت میلگرد به کاهش قیمت حداقل به اندازه شمش است. بنابراین در صورت تداوم این روند، مصرف‌کنندگان نهایی هیچ نفعی از کاهش قیمت شمش فولاد نمی‌برند و این ارزانی قبل از رسیدن به مردم گم می‌شود!
سیدرسول خلیفه سلطانی در این باره گفت: عرضه‌های دو روز گذشته، اولین عرضه‌های شمش و میلگرد پس از روی کار آمدن وزیر جدید صنعت، معدن و تجارت و تاکید ایشان بر کاهش قیمت فولاد محسوب می‌شود و همان‌طور که مشاهده شد، با همکاری حداکثری فولادسازان، بیش از ۸۲ هزار تن انواع شمش فولادی را با کاهش ۱۵ درصدی قیمت و با ۱۵۰۰ تومان پایین‌تر از نرخ‌های قبلی عرضه و در واقع برادری خود را اثبات کردند.
دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد اضافه کرد: در واقع فولادسازان با وجود بالا بودن نرخ مواد اولیه خود و افزایش نرخ ارز اما برای حمایت از مصرف‌کننده واقعی پیشقدم شدند و انتظار داشتیم با کنترل و نظارت وزارت صمت، نفع این کاهش قیمت به مردم برسد اما با عرضه‌هایی که چهارشنبه در محصولات نوردی رخ داد، مشخص شد که جنجال و هیاهوی عده‌ای که دم از حقوق مصرف‌کننده می‌زنند، فقط برای منافع شخصی آنها بوده است به طوری که با وجود کاهش ۱۵۰۰ تومانی قیمت شمش، قیمت میلگرد آن هم در بورس کالا فقط حدود ۴۰۰ تومان کاهش پیدا کرد و در واقع این ارزانی شمش فولاد در میانه راه گم شد و به مردم نرسید!
آدرس غلط دلالان برای تنظیم بازار فولاد
خلیفه سلطانی تصریح کرد: بر اساس آمارهای رسمی بورس کالا، نوردکارانی که شمش مورد نیاز خود را از بورس کالا خریده‌اند، فقط ۳۵ درصد از آن را به صورت محصول در بورس کالا عرضه کرده‌اند. همین مساله در عرضه‌های دو روز اخیر هم مشهود است به طوری که فولادسازان در هفته گذشته ۷۷ هزار تن شمش عرضه کرده‌اند اما فقط حدود ۲۷ هزار تن میلگرد توسط کارخانجات نوردی (به جز خودمصرفی‌ها) عرضه شده آن هم با نرخی ۱۵ درصد بالاتر از شمش!
دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد خاطرنشان کرد: انجمن فولاد بارها اعلام کرده تنظیم بازار فولاد باید از محصول نهایی که به دست مردم می‌رسد آغاز شود اما متاسفانه با آدرس غلطی که برخی دلالان به وزارت صمت داده‌اند، تمرکز تنظیم بازار فولاد روی شمش که در میانه زنجیره قرار دارد، است. بنابراین امیدواریم وزیر جدید صمت با درک صحیح از واقعیت‌ها، آدرس‌های درست را شناسایی کند و بر اساس منافع مصرف‌کنندگان نهایی یعنی عموم مردم برای فولاد تصمیم بگیرد. انجمن فولاد هم همان‌گونه که در نامه تبریک خود به جناب دکتر رزم‌حسینی اعلام کرده، آماده همکاری همه‌جانبه در این مسیر است.
وعده دوباره تنظیم بازار فولاد
اما روز گذشته باز هم داریوش اسماعیلی معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت در گفت‌وگو با معدن نیوز تنظیم بازار فولاد را از جمله اولویت‌های کاری معاونت معدنی در سال جاری دانست و اظهار کرد: جلساتی در این زمینه برگزار شده که ان شاءالله نتایج آن را به زودی در بازار مشاهده خواهید کرد.
برخی کارشناسان معتقدند فولادسازان معتقدند قیمت پایه‌ای که از سوی وزارت صمت برای عرضه در بورس کالا تعیین می‌شود از اساس اشتباه است چرا که نرخ دلاری که در فرمول محاسبه قیمت پایه استفاده می‌شود با قیمت واقعی تفاوت دارد و صادرات به‌صرفه‌تر از عرضه در داخل است.
مسوولان وزارت صمت در پاسخ به این مساله به قیمت‌گذاری گندله و سنگ‌آهن بر مبنای همین نرخ دلار اشاره می‌کنند که مواد اولیه فولادسازان هستند و این اختلاف منجر به دعوا میان معدنی‌ها، فولادسازان و وزارت صنعت شده است. البته فولادسازان معتقدند اگر تمامی نرخ‌ها برای آنان آزاد محاسبه شود باز هم صادرات برای آنها به صرفه‌تر است.
وزارت صمت می‌خواهد با دستکاری قیمت بازار را کنترل کند
در مقابل برخی کارشناسان اقتصادی معتقدند قیمت‌ها در بازار آزاد تابع قیمت در بورس کالا نیست. محمدحسین عبادی کارشناس مسائل اقتصادی در این رابطه عنوان کرد: سیاست‌های وزارت صمت به این شکل بوده که به جای نظارت بر بازار و عوامل موثر بر قیمت‌ها در آن تلاش کرده‌ با دستکاری قیمت در بورس کالا و نزدیک کردن قیمت عرضه در بورس به قیمت بازار آزاد این بازار را کنترل کند.
کارشناس مسائل اقتصادی ادامه داد: عرضه در بورس کالا با هدف کشف قیمت است و فولادسازان بر اساس قیمت کشف شده در بورس مابقی محصولات خودشان را در مچینگ به فروش می‌رسانند. به عبارت دیگر مقدار محدودی از محصول (با تصمیم شرکت و تأیید وزارت صمت) در بورس کالا و مابقی در مچینگ عرضه می‌شود که چون همه تقاضا به بورس آمده اما همه عرضه در آن انجام نشده، سقف قیمت زده می‌شود. پس یکی از راه‌ها این است که همه عرضه شرکت‌های فولادساز در بورس کالا انجام شود.
وی خاطرنشان کرد: ورق گالوانیزه در دو عرضه قبل‌تر از قرار کیلویی ۹ هزار تومان به فروش رسید در حالی که در عرضه اخیر قیمت این محصول به کیلویی ۱۵ هزار تومان افزایش یافت، در حالی که وقتی دولت با هدف کنترل قیمت‌ در بازار آزاد قیمت در بورس کالا را افزایش می‌دهد این یک سیگنال برای افزایش مجدد قیمت در بازار آزاد خواهد بود.