شیوع بالای ایدز در منطقه و ایران 

نخستین مورد گزارش ‌ثبت شده ابتلا به ایدز در ایران مربوط به سال ۱۳۶۶ و در مورد یک کودک شش ساله مبتلا به بیماری هموفیلی است که فرآورده‌های خونی آلوده وارداتی از فرانسه دریافت کرده بود. در ایران و طی سال‌های اولیه شیوع بیماری، وجود ایدز اساسا انکار می‌شد و شمار مبتلایان به آن، در داده‌های رسمی بین ۲۰۰ تا حداکثر ۵۰۰ نفر در نوسان بود. در آن زمان  ۶۵/۴ درصد موارد عامل انتقال بیماری استفاده از سرنگ‌های مشترک بین معتادان بود. دومین عامل، آمیزش جنسی (۲۰/۱ درصد‌) و در گام بعد، انتقال از مادر به کودک بود. اما اکنون آمیزش جنسی محافظت‌نشده عامل ۴۷ درصد‌ و اعتیاد عامل ۳۳ درصد‌ از موارد انتقال بیماری در ایران هستند. از ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۲ هیچ مورد ابتلا به ویروس ایدز از طریق انتقال خون گزارش نشده ‌است. بین سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۷ آمیزش جنسی، اصلی‌ترین راه انتقال ایدز در ایران بود. همچنین شمار زنانی که از راه جنسی به ویروس اچ‌آی‌وی آلوده شده‌اند ۱۰ برابر شده ‌است.به گزارش ایلنا رییس مرکز تحقیقات ایدز دانشگاه تهران در ارتباط با توانمندی‌های ایران در حوزه مقابله با ایدز گفت: مرکز تحقیقات ایدز  بیمارستان امام خمینی که برای تحقیقات و درمان ایدز بنا شده است، بالای ۱۳۰۰ تخت دارد، کلینیک درمانی ما ماهانه به ۷۰۰ بیمار رسیدگی می‌کنند.مینو محرز افزود: چندین سال است که ما فوق تخصص و فلوشیپ ایدز تربیت می‌کنیم که بتوانند در شهرستان‌های مختلف به پیشگیری و کنترل بیماری ایدز اقدام کنند. این مرکز پیشرفته‌ترین مرکز منطقه است و تمام برنامه‌ریزی‌های مقابله با ایدز برای ایران و حتی منطقه در این مرکز انجام می‌شود. بی‌تردید ایران در مقابله و درمان ایدز در منطقه حرف اول را می‌زند. روند شیوع ایدز در منطقه و ایران متاسفانه شیوع بالایی دارد. تنها مناطقی که کنترل ایدز هنوز انجام نشده است خاورمیانه و شمال آفریقاست که ایران را هم در‌بر می‌گیرد. در سراسر ایران بالای ۲۰۰ مرکز درمان و مشاوره ایدز وجود دارد.وی در ارتباط با اهمیت شناسایی افراد مبتلا گفت: در آمار ایدز دو نوع آمار در تمام جهان وجود دارد؛ آمار گزارش شده و آمار تخمینی. آمار تخمینی ما حدود ۶۰ هزار نفر است. از این آمار یک‌سوم یعنی ۲۰ هزار نفر کشف شده‌اند. تمام دغدغه مرکز تحقیقات ایدز و وزارت بهداشت این است که آن دو سوم دیگر اقدام به آزمایش کنند و شناسایی شوند. این افراد در تک‌تک مراکز کشور که ۲۰۰ مرکز سراسری هستند می‌توانند تست دهند و شناسایی ‌شوند. این شناسایی و درمان با رعایت کامل رازداری صورت می‌گیرد. خیلی از جوانان ما تصور می‌کنند با تشخیص مثبت ایدز وارد لیست سیاه می‌شوند.رییس مرکز تحقیقات ایدز ضمن تاکید بر اینکه ایران اخلاق‌مدارانه‌ترین رفتار را با این بیماری در منطقه داشته است، گفت: مقامات دینی و سیاسی کشور در رده‌های بالا هیچ برخورد منفی با پدیده ایدز نداشته‌اند. متاسفانه نگرش منفی برخی مدیران جزء باعث می‌شود چرخه عمل کند شود، وگرنه هیچ نوع محدودیت دیگری برای پیشگیری از اچ‌آی‌وی نداریم. کسی نمی‌تواند بگوید سکوت کنید‌ زیرا دستور صریح برای هر گونه اقدام در جهت پیشگیری و شناسایی بیماران مبتلا به ایدز و درمان آنها داده شده است. باید نهادها و افراد جامعه نگرش منفی خود را به نگرش مثبت تبدیل کنند و با دیدی شایسته برای جلوگیری از افزایش این بیماری اقدام کنند.محرز در ارتباط با عدم آگاهی جامعه گفت: بعضا افراد با هوش و تحصیلات بالا به کلینیک مراجعه می‌کنند، اما به خاطر عدم آگاهی و نگرش منفی دیر اقدام کرده‌اند. این فرد بالاترین هوش را دارد اما عدم آگاهی از چگونگی شیوع و ابتلای بیماری باعث ابتلای او شده است. این آگاهی باید برای جامعه تولید شود.وی افزود: برای ایجاد این آگاهی لازم است رسانه‌ها و صدا‌و‌سیما مکررا و شفاف موضوع را مورد مباحثه قرار دهند تا افراد برای تست اقدام کنند. لازم است مردم بدانند که عفونت ایدز اصلا کشنده نیست. امروز دیگر مثل گذشته نیست. داروهای لازم برای کنترل بیماری وجود دارد و بیماران عمر طبیعی و سالم خواهند داشت. همچنین  دنیا دارد روی درمان قاطع آن کار می‌کند. این یک واقعیت است. پس افراد مبتلا می‌توانند مراجعه کنند و زنده بمانند تا داروی قاطع آن تولید شود.محرز با تاکید بر اینکه تحول اساسی در درمان ایدز به وجود آمده است، گفت: اگر بیماری سریع تشخیص داده شود به راحتی با داروهای موجود کنترل می‌شود. با داروهای موجود وقتی بار ویروس در خون پایین می‌آید، بیماری حتی مسری هم نیست. علم به این موضوع برای مبتلایان و مردم جامعه مهم است. فرد عمر طبیعی خواهد داشت. افراد مبتلا به ایدز مثل افراد عادی می‌توانند حیات داشته باشند و این امکانات به صورت کاملا رایگان در دسترس مبتلایان قرار می‌گیرد. مشکل بزرگ ما این است که مردم نمی‌دانند. بیماران فرار می‌کنند و نگران هستند. ۲۰۰ مرکز در کل کشور با پزشکان آموزش‌دیده به صورت رایگان این خدمات را ارائه می‌دهند. تمام اقدامات بالینی و داروهای بیماران رایگان است.وی افزود: عفونت اچ‌آی‌وی، اشاره به کل فرآیند بیماری دارد، ایدز پایان و غلبه بیماری بر اندام است. ایدز ورشکستگی در سیستم ایمنی بدن است. در آن موقع عفونت‌های فرصت‌طلب باعث مرگ فرد می‌شوند. از ورود ویروس به بدن تا ۱۰ سال فرصت داریم که درمان کنیم و به مرحله ایدز نرسیم. ما حتی بیمارانی را که در مرحله ایدز بودند به زندگی عادی و درمان بازگرداندیم‌ ولی چه بهتر که هر چه زودتر درمان را شروع کنیم.