صدای پای سیمرغ

آهنگسازانی که در دهه اخیر موفق به کسب سیمرغ بلورین بهترین موسیقی ‌متن در جشنواره فیلم فجر شده‌اند، امروز در چه نقطه‌ای ایستاده‌اند؟ احتمالا برایتان پیش آمده که با شنیدن نوایی به یاد یک فیلم بیفتید. اگر چنین بوده باید به آهنگسازی که آن نوا را خلق کرده تبریک گفت، چراکه فارغ از سطح کیفی آن موسیقی، لااقل یک آوای ماندگار آفریده است. از فیلم «مادر» حاتمی گرفته تا «بوی پیراهن یوسف» حاتمی‌کیا، هر کدام را که در نظر بگیریم، فیلم و سکانس‌های خاطره‌انگیزش یک طرف و موسیقی ‌متن آن یک طرف دیگر!
سی‌ویکمین جشنواره فیلم فجر، از بین موسیقی ‌متن‌های حاضر در جشنواره، موسیقی ‌متن «برلین-۷» را پسندید و سیمرغ این بخش را به حامد ثابت داد. ثابت سه سال قبل از آن هم با دومین تجربه حرفه‌ای‌اش به جشنواره آمده بود، نامزد شده بود و دست خالی برگشته بود، اما این‌بار سیمرغ را به خانه برد و البته این نقطه پایان درخشش‌اش در دهه اخیر نبود.حامد ثابت در سال ۹۵ هم «تابستان داغ» را در جشنواره فجر داشت و داوران تنها به نامزدی اثرش بسنده کردند؛ در سال ۹۷ هم با «تنگه ابوقریب» اتفاق مشابهی رخ داد، اما درست دو سال بعد و در جشنواره فجر سی‌ونهم با «بی‌همه‌چیز» بار دیگر سیمرغ بلورین بهترین موسیقی ‌متن را گرفت. از این آهنگساز موفق پس از «بی‌همه‌چیز» تا به امروز فعالیتی در عرصه سینما ندیده‌ایم، اما با توجه به درخشش بی‌نظیر او در ۱۰ سال گذشته، هیچ بعید نیست که به‌زودی و بار دیگر با یک اثر به‌یادماندنی شگفت‌زده‌مان کند.سیمرغ بلورین بهترین موسیقی ‌متن در دوره سی‌ودوم جشنواره، نصیب یک آهنگساز خارجی برای فیلم «رستاخیز» شد. استیون واربک آهنگسازی بریتانیایی‌تبار است که با این فیلم موفق به کسب این سیمرغ شد. وی کارنامه پرطمطراقی در عرصه بین‌المللی دارد؛ کارنامه حرفه‌ای‌اش هم پیش از «رستاخیز» وزین بود و جایزه بهترین موسیقی ‌متن را برای فیلم «شکسپیر عاشق» از آکادمی اسکار یدک می‌کشد و هم پس از آن، با جوایزی همچون جایزه هیات داوران کن برای فیلم «پلیس» سنگینی می‌کند. «رستاخیز» تا به امروز تنها همکاری واربک با سینمای ایران بوده است و همین حضور وی در سینمای ما، افتخاری بزرگ برای سینمای رو به رشد کشورمان است. بهزاد عبدی در سی‌وسومین دوره از جشنواره فیلم فجر، دومین سیمرغ بلورین بهترین موسیقی ‌متن کارنامه‌اش را با «مزار شریف» تصاحب کرد. این آهنگساز باسابقه عرصه سینما و تلویزیون که دوران حرفه‌ای هنر خود را با سریال «مختارنامه» آغاز کرده بود، پس از «مزار شریف» برای یک سریال تلویزیونی و ۱۲ فیلم سینمایی دیگر هم آهنگ ساخت، اما دیگر نتوانست مثل گذشته بدرخشد. وی در فجر چهلم با «علفزار» دیپلم افتخار بهترین موسیقی‌ متن را گرفت؛ در دوره بعدی آن با «سرهنگ ثریا» در این بخش نامزد شد، اما دیگر از سیمرغ خبری نبود. با این حال این آهنگساز همچنان فعالیت پیوسته و حضور مستمر خود در جشنواره فیلم فجر را در این سال‌ها حفظ کرده است.
در سی‌وچهارمین دوره از جشنواره فیلم فجر، محمدرضا علیقلی با امید کسب چهارمین سیمرغ دوران حرفه‌ای خود پا به جشنواره گذاشته بود و امید وی ناامید نماند. وی با دو فیلم «دختر» و «امکان مینا» به جشنواره آمده بود و هر دو فیلم در این بخش از جشنواره برگزیده شدند. این فیلمساز سابقه دیرینه‌ای در جشنواره فیلم فجر دارد و به جز سیمرغ‌هایش، ۱۰ نامزدی هم از جشنواره فجر در کارنامه دارد؛ با این حال، اما پس از «دختر» و «امکان مینا»، دیگر علیقلی را در جشنواره ندیدیم. وی پس از آن موسیقی ‌متن دو فیلم دیگر را نیز کار کرد که فقط اکران عمومی را تجربه کردند و یکی از آنها در گیشه موفق بود و «هزارپا» نام داشت و دیگری توفیق چندانی نیافت و نامش «ما‌همه با هم هستیم» بود.
کریستف رضاعی آهنگساز ایرانی- فرانسوی است که در سال ۹۵ سیمرغ بلورین بهترین موسیقی‌ متن جشنواره فیلم فجر را با «نگار» از آن خود کرد. کریستف اگرچه پیش از این سیمرغ، نقاط درخشانی همچون تندیس بهترین موسیقی جشنواره حافظ برای «در دنیای تو ساعت چند است؟» و نامزدی بهترین موسیقی متن جشنواره فیلم فجر برای «اژدها وارد می‌شود» در کارنامه دارد، اما پس از «نگار»، با وجود اینکه ۶ اثر دیگر از وی دیدیم، آن موفقیت‌ها هیچ‌گاه تکرار نشد.سیمرغ بلورین سی‌وششمین جشنواره فیلم فجر به کارن همایونفر برای فیلم «به وقت شام» رسید. وی پس از «به وقت شام» برای ۳ سریال تلویزیونی و ۹ فیلم سینمایی دیگر نیز آهنگسازی کرد و همچنان در رده موزیسین‌های پرکار سینما و تلویزیون ایران باقی ماند. او حتی در جشنواره فیلم فجر سال گذشته هم موسیقی ‌متن فیلم «روایت ناتمام سیما» را داشت و در این بخش نامزد شد، اما این بار خبری از سیمرغ نبود.
کارن همایونفر همچنین در سومین فصل از مسابقه استعدادیابی «عصر جدید» به عنوان داور حضور داشت و به عنوان یک چهره تلویزیونی شناخته شد.
امین هنرمند با فیلم «قصر شیرین»، صاحب سیمرغ بلورین بهترین موسیقی ‌متن فجر سی‌وهفتم شد. رزومه سینمایی این موزیسین اگرچه به لحاظ کمی پرتعداد نیست، اما به لحاظ سطح حرفه‌ای و کیفی سنگین و پربار است. وی تنها موسیقی‌ متن سه اثر سینمایی را در کارنامه دارد که «قصرشیرین» آخرین آنهاست. این آهنگساز به جز شخصیت هنری، شخصیتی علمی نیز دارد و در این سال‌ها بیشتر به تالیف کتاب و تدریس در حوزه تخصصی خود مشغول بوده است.
موسیقی‌ متن فیلم «پوست»، موسیقی ‌متنی بود که در فجر سی‌وهشتم توانست نظر داوران جشنواره را جلب کند و حاصل این جلب‌نظر، یک سیمرغ بلورین برای بامداد افشار بود. وی پس از «پوست»، برای ۱۱ فیلم سینمایی آهنگ ساخته؛ برای ۶ سریال نمایش خانگی آهنگ ساخته و همچنین موسیقی‌ متن ۳ سریال خارجی را نیز در کارنامه دارد. این آهنگساز خلاق و خوشفکر، در چند سال اخیر آواهای ماندگاری خلق کرده که بی‌شک تا سال‌ها در خاطر مخاطبان سینما و تلویزیون ایران می‌مانند. بعید است موسیقی‌ متن «پوست‌شیر» به این زودی از خاطر مخاطبان نمایش خانگی فراموش شود؛ همچنین جای خالی موسیقی‌ متنی مثل سریال «قورباغه» در بین موسیقی‌های‌مان حس می‌شد.
موسیقی‌های بامداد افشار البته همواره با حاشیه کپی‌برداری همراه بوده است. شباهت موسیقی‌ متن «قورباغه» به موسیقی سریال آمریکایی «دارک»، موسیقی ‌متن «پوست شیر» به اثر‌هانس زیمر در «اینرستلار» و حتی شباهت عجیب موسیقی‌های دو سریال «رهایم کن» و «پوست‌شیر» که هر دو اثر افشار هستند، نمونه‌هایی از این مصادیق حاشیه‌آفرین بوده‌اند. با این حال، اما هر یک از موسیقی ‌متن‌ها، علی‌رغم شباهت به نمونه‌ای دیگر، خالی از خلاقیت نبوده‌اند و افشار را باید آهنگسازی بدانیم که گرچه گرته‌برداری می‌کند، اما در این گرته‌برداری خلاق است!
مسعود سخاوت‌دوست در دو دوره متوالی چهلم و چهل‌ویکم فیلم فجر، موفق به کسب سیمرغ بلورین بهترین موسیقی‌ متن شد. وی در جشنواره چهلم با فیلم‌های «موقعیت مهدی»، «برف آخر»، «ضد» و «بدون قرار قبلی» در جشنواره حاضر بو، اما از بین این فیلم‌ها فقط «موقعیت مهدی» از سوی داوران شایسته دریافت سیمرغ شناخته شد. سخاوت‌دوست در دوره چهل‌ویکم فجر هم سه فیلم داشت که عبارت بودند از «بعد از رفتن»، «شماره ده» و «عطرآلود» که دو فیلم آخر به سیمرغ بلورین این بخش دست یافتند. این آهنگساز هم‌اکنون هم موسیقی‌ متن فیلم «این جمعیت قابل کنترل» را در صف دریافت پروانه ‌نمایش و «حدود هشت صبح» را روی پرده دارد و بعید نیست در جشنواره آتی نیز اثری از او بشنویم.