صف‌های خرید مرغ

گروه بازرگانی- با وجود اینکه دولتمردان وعده کاهش قیمت مرغ کیلویی ۴۰ هزار تومان را مطرح کرده‌اند اما واقعیت این است که مردم این روزها برای تامین ضروری‌ترین نیاز معیشتی خود با مشکل روبه‌رو هستند با این تفاوت که تا سال گذشته شاهد شکل‌گیری صف‌های طولانی برای خرید گوشت بودیم اما امسال قدرت خرید مردم به واسطه سیاست‌های نسنجیده دولت آنقدر کاهش پیدا کرده است که مرغ را جایگزین گوشت در سبد معیشتی خود کرده‌اند. اما با توجه به اینکه سیاست غلط دولت باعث کوچک شدن بازار نهاده‌های دامی شده و تولید محصولات پروتئینی از جمله، مرغ، تخم‌مرغ، شیر و… را تحت تاثیر قرار داده است، مردم به جای خرید مرغ نیز به سمت بازار قارچ متمایل شده‌اند در حالی که تولید این محصول هم به دلیل آشفتگی‌های ایجادشده در بازار نهاده‌های دامی و کمبود کود مرغ با مشکل مواجه شده و افزایش قیمت‌های قابل توجهی را در پی داشته است؛ مشکلاتی که به باور بخش خصوصی، از اصرار دولت بر تداوم تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی به واردات نهاده‌ها ظهور کرده و مدت‌ها زمان لازم است تا تبعات ناشی از این سیاست‌ها به کلی از بین برود. از این رو فعلا مردم هستند که باید تاوان این سیاست‌ها را پس بدهند. نکته جالب توجه اینکه به دلیل افزایش قیمت باورنکردنی مرغ در بازار، تقاضا برای خرید آن ۷۰ درصد کاهش یافته است. اما با وجود تمام نابسامانی‌هایی که در بازار به وجود آمده، باز هم بخش دولتی حاضر به پذیرش اشتباهات خود نیست و بخش خصوصی را متهم به سیاه‌نمایی می‌کند.
بر همین اساس رییس انجمن صنایع خوراک دام و طیور از اصرار دولت بر تداوم تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی به واردات نهاده‌ها انتقاد کرد و گفت: سیاست غلط دولت باعث کوچک شدن بازار نهاده‌های دامی شده است.
مجید موافق‌قدیری با تاکید بر اینکه تولیدات محصولات دامی با چالش جدی با محوریت تامین به موقع نهاده‌های‌ دامی تولید خوراک‌ دام روبه‌رو شده است، افزود: ماه‌هاست درباره شرایط پیش آمده به سیاستگذاران اقتصادی هشدار داده‌ایم اما گوش شنوایی برای شنیدن آن نبود.
بخش خصوصی متهم به سیاه‌نمایی
رییس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران با اشاره به شرایط آشفته بازار غیررسمی نهاده‌های دامی اظهار کرد: متاسفانه مسوولان، تولیدکنندگان را متهم به سیاه‌نمایی و تخریب بخش دولتی می‌کنند در حالی که شواهد روشن و آشکاری در بازار وجود دارد که صحت حرف‌های بخش خصوصی را تایید می‌کند.
وی ادامه داد: در حال حاضر پرورش‌دهندگان و تولیدکنندگان خوراک دام کمتر از ۵۰ درصد از نهاده‌های دامی را با قیمت مصوب دریافت می‌کنند و آنها مجبور به خرید مابقی نیاز خود از بازار غیررسمی و یا جایگزین کردن آن با نهاده‌های دیگر هستند.
به گفته موافق‌قدیری هم‌اکنون هر کیلوگرم کنجاله سویا در بازار غیررسمی پنج برابر قیمت مصوب دولتی به فروش می‌رسد که هزینه تمام‌شده تولید مرغ و تخم‌مرغ و سایر محصولات پروتئینی را به شکل چشمگیری افزایش داده است. وی قیمت مصوب هر کیلوگرم کنجاله سویا را سه هزار و ۲۲۰ تومان و قیمت آن در بازار آزاد را حدود ۱۶ هزار تومان عنوان کرد.
سهم کمرنگ محصولات دامی در سفره مردم
موافق‌قدیری یادآور شد: کشور ما از توانمندترین کشورهای تولیدکننده محصولات دامی است اما به دلیل سیاست‌های غلط هر روز سهم این محصولات در سفره مردم کمرنگ‌تر می‌شود.
وی تصمیمات جزیره‌ای را بلای جان تولید در بخش دام و طیور کشور دانست و افزود: تصمیمات سلیقه‌ای موجب شده توسعه پایدار بخش دامپروری کشور به سختی ممکن شود و حتی در برنامه‌ریزی‌های اولیه با مشکل روبه‌رو شویم. به اعتقاد موافق‌قدیری، سامانه بازارگاه که قرار بود شرایط تامین عرضه نهاده‌های دامی را تسهیل کند نیز خود تبدیل به مشکل جدید در بخش شده است.وی تاکید کرد: کارخانه‌های خوراک دام که مهم‌ترین حلقه اصلی زنجیره تولید محصولات پروتئینی به شمار می‌روند، هنوز در سامانه بازارگاه شناسایی نشده‌اند و مورد بهره‌برداری قرار نگرفته‌اند.
موافق‌قدیری در پاسخ به این پرسش که برخی خبرها حاکی از کاهش واردات نهاده‌های دامی به کشور برای تامین نیاز تولیدات دامی است، گفت: ارزش مجموع واردات نهاده‌های دامی در هفت ماهه سال‌جاری دو میلیارد و ۳۷۷ میلیون و ۵۰۲ هزار و ۶۵۵ دلار است که در مقایسه با ارزش دو میلیارد و ۹۰۳ میلیون و ۹۹۰ هزار دلاری واردات نهاده‌های دامی در دوره مشابه سال گذشته کاهش ۱۸ درصدی را نشان می‌دهد،‌ ضمن اینکه در هفت ماهه سال جاری هشت میلیون و ۵۲۹ هزار و ۵۵۸ تن نهاده‌های دامی وارد کشور شده است که در مقایسه با واردات ۹ میلیون و ۵۲۰ هزار و ۷۹۰ تنی نهاده‌های دامی در دوره مشابه سال گذشته کاهش وزنی ۱۰ درصدی را نشان می‌دهد.
عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران اظهار کرد: در هفت ماه امسال به نسبت مدت مشابه از نظر وزنی نیز میزان واردات ذرت ۲۰ درصد رشد، میزان واردات کنجاله سویا ۴۴ درصد کاهش و میزان واردات جو‌دامی ۴۰ درصد کاهش داشته است.
راه مقابله با بازار سیاه
موافق‌قدیری درباره شایعات مبنی بر احتمال فروش نهاده‌های دولتی توسط برخی مرغداران در بازار غیررسمی، گفت: با توجه به تفاوت قیمت نهاد‌های دولتی با بازار آزاد و افزایش هزینه تمام شده تولید، این انگیزه وجود دارد که برخی مرغداران وسوسه شده و نهاده‌های دریافتی را در بازار آزاد به فروش برسانند.
این فعال اقتصادی افزود: وقتی که سود تولید مرغ تنها ۱۴ تا ۱۵ درصد قیمت مصوب ستاد تنظیم بازار باشد، طبیعی است که این عطش در مرغداران ایجاد شود که نهاده‌ دریافتی را بدون صرف دوره پرورش مرغ روانه بازار غیررسمی کنند، ضمن اینکه تفاوت قیمت نهاده‌های دولتی با بازار غیررسمی هم رقم قابل توجه‌ای است.
موافق‌قدیری راهکار جلوگیری از این‌گونه تخلفات را عرضه نهاده‌های دامی به میزان نیاز بازار با قیمت مناسب دانست تا عطش بازار گرفته شود و زمینه برای تشکیل بازار سیاه فراهم نشود.
انتقاد از سیاست ارز ۴۲۰۰ تومانی
قدیری همچنین ضمن انتقاد از سیاست دولت بر تداوم تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی به واردات نهاده‌های دامی، گفت: نکته قابل توجه در این میان توزیع رانتی ارز است و اینکه ارز به صورت سلیقه‌ای به نهادهای دولتی و وابسته‌های دولت تخصیص داده شده است ضمن اینکه تجربه نشان داده دولت بازرگان خوبی نیست و همین اقدامات مشکل را هم دو چندان کرده است.
وی اضافه کرد: با توجه به اینکه الگوی خرید نهاده‌ها در بازار جهانی بر اساس فصول سال است، تزریق قطره‌چکانی ارز در حال حاضر، نظام متعارف خرید خارجی و تجارت بین‌المللی کشور در خصوص نهاده‌های دامی تولید خوراک دام را به هم زده و بهای تمام‌شده کالای خریداری شده نسبت به شیوه‌های تخصصی بسیار بالاتر رفته و در نتیجه جذابیت بازار برای فعالیت‌های تجاری سالم و رسمی کاهش پیدا کرده و همین موضوع کافی است تا شرایط فضای سالم تجارت را تحت تاثیر قرار دهد.
کاهش ۷۰ درصدی تقاضا برای خرید مرغ
بر اساس آنچه گفته شد، نابسامانی بازار نهاده‌های دامی طی ۱۱ ماه گذشته موجب شده تمام حلقه‌های تولیدی و توزیعی در زنجیره تولید و توزیع مرغ و تخم مرغ با چالش جدی مواجه شوند که یکی از نتایج سوء آن، عبور قیمت مرغ از مرز ۳۷ هزار تومان طی روزهای گذشته بوده است.
در همین خصوص رییس اتحادیه پرنده و ماهی از کاهش ۷۰ درصدی تقاضا برای خرید مرغ خبر داد و گفت: کسانی هم که همچنان تقاضای خرید دارند به دنبال مرغ دولتی هستند و همین منجر به ایجاد صف‌های طولانی شده است.
مهدی یوسف‌خانی درباره صف‌های طولانی ایجاد شده برای خرید مرغ در مراکز عرضه مرغ دولتی، اظهار کرد: تقاضای مردم برای خرید مرغ ۷۰ درصد کاهش یافته است و کسانی هم که همچنان تقاضای خرید دارند به دنبال مرغ دولتی هستند و همین منجر به ایجاد صف‌های طولانی شده است.
وی افزود: متاسفانه مرغ گرم دولتی در میدان بهمن برای میادین میوه و تره‌بار سطح شهر توزیع می‌شود و به صنوف تعلق نمی‌گیرد. به صنف ما مقدار کمی مرغ منجمد تحویل داده می‌شود که جوابگوی تقاضای مردم نیست.
وی اضافه کرد: هر کیلوگرم مرغ منجمد ۱۴ هزار تومان به صنف تحویل داده می‌شود که قیمت آن برای مصرف‌کننده نهایی نیز ۱۵ هزار تومان است.
عرضه محدود مرغ در میادین
این فعال بخش خصوصی ضمن انتقاد از این تصمیم دولت افزود: به جای اینکه مرغ در اختیار صنف قرار بگیرد تا در سطح شهر توزیع شود متأسفانه عرضه محدود به میادین است که منجر به تشکیل صف‌های طولانی آن هم در شرایط کرونایی شده است.
یوسف‌خانی درباره اینکه چرا عرضه مرغ گرم به صنوف انجام نمی‌شود و محدود به میادین شده است؟ گفت: دلیل این مساله را نمی‌دانم. مسوولان به ما اعلام کرده‌اند که از روز شنبه آینده مرغ گرم در اختیار صنوف نیز قرار می‌گیرد که باید دید این وعده تحقق می‌یابد یا خیر.
وی قیمت فروش مرغ گرم دولتی را ۱۸ هزار و ۵۰۰ تومان و منجمد را ۱۵ هزارتومان اعلام کرد و گفت: فاصله قیمت دولتی با بازار چشمگیر است به طوری که الان در بازار قیمت توزیع مرغ گرم ۳۰ هزار و ۷۰۰ تومان و قیمت عرضه آن به مصرف‌کننده ۳۲ هزار و ۷۰۰ تومان است.
یوسف خانی درباره اینکه آیا افزایش قیمت مرغ منجر به کاهش تقاضا از سوی مردم شده است؟ افزود: خرید مرغ توسط مردم به شدت کاهش یافته است. وی با بیان اینکه حدوداً ۷۰ درصد با کاهش تقاضا در این حوزه مواجه هستیم، افزود: درباره مرغ با نرخ آزاد این کاهش تقاضا تا ۱۰۰ درصد اتفاق افتاده و مردم به دنبال خرید مرغ دولتی گرم و منجمد هستند که همین مساله منجر به ایجاد صف‌های طویل در مراکز عرضه شده است.