صلح با تجارت یا نبرد سیاسی

«جهان‌صنعت»- ایران با بریتانیا و فرانسه دست‌کم از دوران حکومت سلسله صفویه مناسبات سیاسی و اقتصادی داشته است و با کشور آلمان نیز چندین دهه است پیوند و برخورد سیاسی داشته است. این سه غول اروپایی اکنون با نظام سیاسی ایران در وضعیت عجیبی به سر می‌برند. برای اثبات این ادعا کافی است به دو رخدادی که همزمان اتفاق افتاده و در جریان است توجه کنیم. در یک رخداد اقتصادی هزار شرکت‌کننده از ۵۰ کشور جهان در چارچوب همایش اقتصادی اروپا و ایران جهت ازسرگیری روابط تجاری با ایران گرد هم آمده‌اند. انریک مورا معاون دبیرکل سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا با اشاره به ظرفیت‌های تجاری بین اروپا و ایران تصریح کرد این اتحادیه آماده گسترش همکاری‌های اقتصادی با ایران است. پیش از خروج آمریکا از برجام، این توافق بستر خوبی را برای گسترش روابط اقتصادی ایران و اروپا فراهم کرد و از این رو جوزپ بورل مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، بازگشت آمریکا به برجام را حیاتی می‌داند و بر لزوم اجرای کامل این توافق تاکید دارد. جمهوری اسلامی ایران از زمانی که برجام امضا شد به دنبال گسترش روابط تجاری با اتحادیه اروپا بود. این اتحادیه به تازگی پیش‌نویس طرحی را منتشر کرده که در آن تحریم‌های فرامرزی مانع جدی در زمینه سیاستگذاری و اعمال اهدافش عنوان و تاکید شده که باید سپری را ایجاد کند که از زیرساخت‌های تجاری و مالی خود حفاظت کند.»
رخداد دیگر اما در حوزه سیاست اتفاق افتاده و آن، ارائه یک قطعنامه از سوی این غول‌های اروپایی به سازمان بین‌المللی انرژی هسته‌ای است. بریتانیا، فرانسه و آلمان به پشتیبانی از رویکرد آمریکا، پیش‌نویس قطعنامه‌ای را به شورای حکام ارائه کرده‌اند. این پیش‌نویس با وجود هشدار ایران و روسیه تهیه شده است. اروپا نگران نقض تعهدات برجامی از سوی ایران است. اجلاس سه‌ماهه شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در وین در هفته جاری آغاز به کار کرده است. آمریکا پیش از شروع کار این اجلاس سندی سه صفحه‌ای درباره موارد نقض تعهدات برجامی ایران تهیه کرده و در اختیار اعضای این شورا قرار داده بود. خبرگزاری رویترز با انتشار گزارشی از وین، از تهیه پیش‌نویس قطعنامه‌ای از سوی سه کشور آلمان، بریتانیا و فرانسه خبر داده است. رویترز به نسخه‌ای از این پیش‌نویس دست یافته است. تروئیکای اروپایی این پیش‌نویس را به اعضای شورای حکام ارائه کرده‌اند. در صورت تصویب چنین پیش‌نویسی، موضوع مناقشه هسته‌ای ایران بار دیگر به شورای امنیت سازمان ملل متحد ارجاع داده می‌شود.
این دو رویداد نشان می‌دهد می‌توان با دوراندیشی و برآورد و اندازه‌گیری از توانایی‌ها و ناتوانی‌های ایران و اروپا و نشان دادن نرمش‌هایی در چارچوب‌های همان زمستان ۱۳۹۲ و از مسیر تجارت گسترده با اروپا مسیر صلح را هموار و راه سه غول اروپایی را از دولت آمریکا تا اندازه‌ای جدا کرد؛ نکته‌ای که متاسفانه در ایران خریدار ندارد و از قدرت تجارت که در دنیا به موتور دوستی و صلح مشهور است، غفلت می‌شود.