صنایع غذایی منبع اصلی درآمد کشور بعد از نفت و پتروشیمی

رییس هیات‌مدیره انجمن متخصصان علوم و صنایع غذایی گفت: صنایع غذایی بعد از نفت و پتروشیمی که منابع اصلی درآمد کشور هستند در رده سوم قرار دارد و ارزش محصولاتی که در این صنعت تبدیل می‌شود ۱۰۰ میلیارد دلار در سال است.محمد‌حسین عزیزی با بیان اینکه انجمن علوم و صنایع غذایی ایران به دلیل ارتباط با صنایع غذایی فعالیت‌هایی مانند مشارکت در تدوین استانداردها، آموزش مسوولان فنی کارخانه‌ها، تاییدیه مدارک و به‌طور کلی مشاوره و راهنمایی صنعت غذا را بر عهده دارد، گفت: این انجمن علاوه بر این وظایف فعالیت‌های پژوهشی نیز انجام می‌دهد، ولی وظایف اجرایی ندارد.
ارزش ۱۰۰ میلیارد دلاری محصولات تبدیل‌شده در صنایع غذایی
عزیزی بیان کرد: صنایع غذایی بعد از نفت و پتروشیمی که منابع اصلی درآمد کشور هستند در رده سوم قرار دارد. حدود ۱۵ هزار کارخانه و کارگاه کوچک‌مقیاس و حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ کارخانه بزرگ داریم. مجموع تولیدات کشاورزی و غذایی در کشور ۱۲۰ تا ۱۳۰ میلیون تن است که بخشی از آنها وارد صنایع شده و تبدیل می‌شوند. ارزش محصولاتی که در صنایع غذایی تبدیل می‌شوند ۱۰۰ میلیارد دلار در سال است که از میزان تولید شده بخش زیادی در داخل کشور استفاده و بخشی نیز صادر می‌شود. مجموع صادرات مواد غذایی خام و تبدیل شده نیز حدود ۱۰ میلیارد دلار است.
رییس هیات‌مدیره انجمن متخصصان علوم و صنایع غذایی ایران اضافه کرد: سهم صنعت غذا در اشتغالزایی کشور حدود ۱۵ درصد بوده که عدد قابل‌توجهی است.
۹۰ درصد روغن خوراکی در کشور وارداتی است
عزیزی گفت: با توجه به اینکه کشور پتانسیل خوبی در بخش کشاورزی به خصوص باغبانی دارد و محصولات با‌کیفیتی تولید می‌شود در بسیاری از زمینه‌ها به خودکفایی رسیده‌ایم و تنها در چند مورد نیازمند واردات هستیم که یکی از آنها روغن خوراکی است. حدود ۹۰ درصد روغن خوراکی در کشور وارداتی و ۱۰ درصد تولید داخل بوده و این موضوع چالش بزرگی برای کشور ایجاد کرده است. البته از این ۹۰ درصد بخشی به صورت دانه‌های روغنی مانند سویا و بخشی به صورت روغن خام وارد می‌شود.
واردات چای، برنج‌، ذرت و شیرخشک
عزیزی تصریح کرد: علاوه بر روغن، واردات برنج نیز داریم. حدود ۴۰ درصد مصرف هر سال را وارد می‌کنیم و ۶۰ درصد از محل تولید داخل تامین می‌شود. این واردات هم غالبا از کشورهای هند، پاکستان و تایلند انجام می‌شود.
کارشناس صنعت غذا با بیان اینکه در چای هم واردات داریم، گفت: ‌حدود ۴۰ درصد از مصرف سالانه کشور را وارد می‌کنیم و ۶۰ درصد نیز از تولید داخل تامین می‌شود.
وی با اشاره به اینکه بخشی از گندم و ذرت مورد نیاز کشور را وارد می‌کنیم، گفت: در سال‌هایی که از خرید گندم حمایت بهتری شده و قیمت تضمینی آن مناسب بوده و همچنین شرایط آب و هوایی نیز مساعد بوده تولید افزایش یافته و نیاز به واردات کم شده است و در سال‌هایی که شرایط جوی مساعد نبوده و حمایت‌های لازم نشده نیاز به واردات نیز افزایش یافته است. در ذرت نیز حدود ۹۰ درصد نیاز کشور یعنی ۱۰ میلیون تن وارد می‌شود که عمدتا برای خوراک طیور استفاده می‌شود. کارشناس صنایع غذایی در ادامه گفت: بخشی از نیاز کشور به شیر خشک نوزاد نیز وارد می‌شود، اگر‌چه در داخل کارخانه‌هایی آن‌ را تولید می‌‌کنند.
تامین ارز؛ چالش‌ پیش‌روی صنایع غذایی
عزیزی یکی از چالش‌های پیش‌روی صنایع غذایی را تامین ارز دانست و گفت: اگر گاهی اوقات شیرخشک در بازار کم می‌شود به دلیل مشکلات موجود در تامین ارز است که به موقع انجام نشده، البته تحریم‌ها نیز در مسیر انتقال ارز به کشور مشکل‌هایی ایجاد کرده‌اند که خوشبختانه با آزاد شدن منابع ارزی مشکلات به زودی مرتفع خواهند شد.
کارشناس صنعت غذا گفت: سرمایه در گردش کارخانه‌ها از چالش‌ دیگر صنایع غذایی است. صنایع غذایی در حال حاضر به دلیل افزایش قیمت مواد اولیه نیازمند سرمایه در گردش زیادی بوده که ممکن است در تامین آن با مشکل مواجه شود.