صندوق‌های بازارگردانی چابک‌ترین ابزار نقدشوندگی

سرپرست اداره امور صندوق‌های سرمایه‌گذاری در سازمان بورس و اوراق بهادار نحوه اخذ مجوز و فعالیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری را تشریح کرد. رضا نوحی در خصوص ضرورت بازارگردانی در بازار سرمایه و مزایای آن گفت: عملیات بازارگردانی به منظور کمک به افزایش نقدشوندگی و تنظیم عرضه و تقاضای اوراق بهادار قابل معامله در بورس‌ها و تحدید دامنه نوسان قیمت انجام می‌شود. وی با اشاره به «ماده ۱ قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید» و ظرفیت پیش‌بینی شده در این قانون افزود: استفاده از ساختار صندوق‌های سرمایه‌گذاری جهت انجام عملیات بازارگردانی در دستور کار سازمان قرار گرفته و نمونه اساسنامه و امیدنامه «صندوق سرمایه‌گذاری اختصاصی بازارگردانی» در تاریخ ۱۷ خرداد ۱۳۹۳ به تصویب هیات ‌مدیره‌ سازمان بورس و اوراق بهادار رسیده است.
تخفیف‌ها و مشوق‌ها
سرپرست اداره امور صندوق‌های سرمایه‌گذاری در گفت و گو با پایگاه خبری بازار سرمایه (سنا) با تاکید بر اینکه فعالیت صندوق‌های یادشده بر اساس اساسنامه و امیدنامه تدوین شده در قانون انجام می‌شود، خاطرنشان کرد: مقررات صندوق‌های سرمایه‌گذاری اختصاصی بازارگردانی به گونه‌ای تدوین شده که ضمن حفظ شفافیت، به روز بودن محاسبات مربوط به ارزش واحدهای صادر شده، استفاده از معافیت‌های مالیاتی صندوق‌ها و فراهم بودن ابزارهای نظارتی لازم، از چابک‌ترین ساختار نیز بهره‌مند است. وی یادآور شد: علاوه بر این، تخفیفات کارمزدی در نظر گرفته شده برای معاملات و معافیت از پرداخت مالیات فروش سهام برای بازارگردانان، مشمول صندوق‌های اختصاصی بازارگردانی می‌شود.
ویژگی‌های صندوق‌های بازارگردانی
نوحی در خصوص کارکردهای صندوق‌های بازارگردانی اختصاصی گفت: در صندوق‌های سرمایه‌گذاری اختصاصی بازارگردانی این قابلیت وجود دارد که از یک صندوق واحد برای بازارگردانی تعداد قابل ملاحظه‌ای از اوراق بهادار استفاده شود. وی در تشریح ساختار صندوق‌های سرمایه‌گذاری اختصاصی بازارگردانی افزود: در این صندوق‌ها با قابلیت محاسبه جداگانه ارزش واحدهای سرمایه‌گذاری مختص هر نماد، کلیه منابع مالی و مصارف مربوط به عملیات بازارگردانی هر نماد به صورت جداگانه نگهداری می‌شود. این کارکرد، ظرفیت لازم را برای استقبال گروه‌های مختلف سهامداری از یک صندوق با وجود عدم وحدت منافع متقاضیان را فراهم می‌کند. این مقام مسوول در امور صندوق‌های بازارگردانی، سازمان بورس و اوراق بهادار را مرجع صدور مجوز برای این صندوق‌ها اعلام کرد و یادآور شد: صدور مجوز فعالیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری اختصاصی بازارگردانی همچون دیگر صندوق‌های موضوع قانون بازار اوراق بهادار و قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید، توسط سازمان بورس و اوراق بهادار انجام می‌شود.
مسیر پیش روی متقاضیان تاسیس صندوق
سرپرست اداره امور صندوق‌های سرمایه‌گذاری در خصوص تکلیف متقاضیان تاسیس صندوق‌های بازارگردانی گفت: متقاضیان می‌توانند با ارسال فرم تکمیل‌شده موافقت اصولی توسط ارکان و موسسان پیشنهادی صندوق به سازمان بورس و اوراق بهادار اقدام کنند. حداقل سرمایه صندوق‌های اختصاصی بازارگردانی مبلغ ۵۰ میلیارد ریال در نظر گرفته شده است. وی با اشاره به وجود دو نوع واحد ممتاز و عادی سرمایه‌گذاری در صندوق‌های بازارگردانی همچون صندوق‌های مشابه موجود در بازار سرمایه افزود: موسسان صندوق عموما دارندگان واحدهای ممتاز صندوق را تشکیل می‌دهند و دارای حق حضور در مجمع بوده و در خصوص موضوعات قابل تصمیم‌گیری، حق رای دارند. دارندگان واحدهای عادی صرفا در سود و زیان صندوق به تعداد واحدهای خود سهیم هستند. همچنین با توجه به ساختار تدوین شده در این صندوق‌ها، برگزاری مجمع از سرعت بیشتری برخوردار شده و فرآیند تصمیم‌گیری را آسان‌تر می‌کند.
ارکان اجرایی و نظارتی صندوق‌ها
نوحی درباره ارکان این صندوق‌ها و شیوه‌های نظارتی آنها نیز گفت: مطابق اساسنامه صندوق‌های مذکور، ارکان صندوق شامل مدیر صندوق، متولی و حسابرس است. شرکت‌های تامین سرمایه، سبدگردان، مشاور سرمایه‌گذاری، سرمایه‌گذاری و مادر(هلدینگ) مجاز به تصدی سمت مدیریت صندوق‌های سرمایه‌گذاری اختصاصی بازارگردانی هستند. مدیر صندوق به عنوان یک شخص حقوقی مسوولیت انجام امور اجرایی صندوق را بر عهده دارد. وظیفه اصلی متولی، نظارت بر حسن اجرای قوانین و مقررات و همچنین اطمینان از رعایت حقوق سرمایه‌گذاران صندوق است. وی با تاکید بر اینکه عملیات نظارت بر صندوق، صرفا به رکن متولی محدود نمی‌شود، افزود: حسابرس نیز مسوولیت مربوط به بررسی اصول و رویه‌های کنترل داخلی مدیر در اجرای وظایف یادشده در اساسنامه و اظهارنظر در خصوص کفایت یا ضعف این اصول و رویه‌ها و ارائه راه‌حل‌های پیشنهادی برای رفع نقایص احتمالی را بر عهده دارد و صورت‌های مالی صندوق را بررسی و نسبت به آن اعلام نظر می‌کند. نوحی یادآور شد: صندوق‌های یادشده علاوه بر الزامات گزارش‌دهی روزانه، ملزم به تهیه صورت‌های مالی در مقاطع سه ماهه هستند. علاوه بر این، مدیر صندوق به صورت روزانه اطلاعات مربوط به موضوع عملیات و ارزش واحدهای سرمایه‌گذاری و ترکیب دارایی صندوق را در تارنمای منظور شده، در انظار عموم قرار می‌دهد و اطلاعات مربوط به فعالیت خود را در قالب استاندارد ایجاد شده، در اختیار نهاد ناظر می‌گذارد.