صنعت خودرو یا زمین بازی رقابت‌های سیاسی؟

عباس علی‌آبادی وزیر صمت در آخرین اظهارنظر درباره خودروهای برقی از تسهیل شرایط واردات این نوع از خودروها خبر داده است. این خبر در حالی منتشر شده که برقی‌سازی ناوگان حمل‌ونقل کشور با چندین ابهام روبه‌رو است، از جمله اینکه در صورتی که این خودروها از مسیر واردات تامین شود قیمت آنها بالاتر از یک میلیارد تومان خواهد شد و با پرداخت چنین رقمی گزینه‌های جذاب‌تری نسبت به خودروهای برقی در کشور وجود دارد. موضوع دیگر آن است که زیرساخت لازم برای تامین انرژی و تعمیرات مورد نیاز انواع این گونه خودروها که باتری‌های آنها از نوع لیتیوم‌یون است، وجود ندارد و در همین حال خودروهای برقی در کشور به تولید انبوه نرسیده است و شواهد حاکی از آن نیست که این اتفاق به زودی رخ دهد.
این شرایط حاکی از آن است که برقی‌سازی حمل‌ونقل در ایران ملزم به وجود پیش‌نیازهایی است که تا ایجاد آنها راه درازی در پیش است.
مرتضی مصطفوی کارشناس صنعت خودرو در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا درباره تولید و واردات خودروهای برقی اظهار کرد: اساس این کار حرکت درستی است و طرح موضوع ‌برقی‌سازی، سطح خودروسازی را در کشور ارتقا داده، اما موضوع این است که برقی‌سازی حمل‌ونقل در ایران به عنوان یک طرح نیاز به برنامه‌ریزی و مجری توانمند برای اجرای برنامه دارد و اگر این دو امر محقق نشود، هر قدر هم طرح پیشرفته باشد در نطفه
خفه می‌شود.
وی افزود: در ایران پیش از این هم طرح‌های خودروسازی مطرح شده بود، اما صنعت خودروسازی ایران از ساخت خودرو به مونتاژکاری قطعات خودرو از یک کشور خاص تغییر مسیر داد، زیرا برنامه و مجری توانمند برای اجرای برنامه‌های مرتبط با این طرح نبود، این رویه اگر در مورد خودروهای برقی هم تکرار شود در این خودروها نیز کار به واردات و یا مونتاژکاری ختم می‌شود.
مصطفوی ادامه داد: در ایران ‌خودروسازی صنعتی دولتی است و در خودروسازی دولتی صنعت تبدیل به ابزاری برای تعمیق نفوذ سیاسی و رویکرد توسعه صنعتی از اولویت خارج می‌شود و دولتمردان شرکت‌های خودروساز کشور را یک بنگاه سیاسی می‌دانند نه یک بنگاه اقتصادی.
وی تصریح کرد: خودروساز خصوصی به فکر سود و توسعه است و می‌تواند در اجرای طرح برقی‌سازی صنعت خودرو در کشور توانمندانه عمل کند.
این کارشناس ادامه داد: مساله دیگر آن است که در صنعت خودروسازی ایران همه نهادها در تلاش برای حکمرانی بر این صنعت هستند و در همین حال گاه تضاد منافع شدید درباره این صنعت دارند، این در حالی است که توسعه صنعت خودرو مبتنی بر فناوری‌های روز دنیا نیاز به حکمرانی واحد دارد و حکمران واحد می‌تواند دیگر نهادهای دولتی و خصوصی را به همراهی برای تامین پیش‌نیازهای تولید در صنایع بالادست و پایین‌دست ملزم کند.
مصطفوی گفت: همین امر درباره واردات خودروهای برقی هم صادق است. واردات می‌تواند مقدمه‌ای بر تولید باشد، اما شرایط تحقق همه اینها برنامه‌ریزی و اجرای توانمندانه برنامه است.
به گفته این کارشناس صنعت خودرو از آنجا که صنعت خودروی ایران با ضعف برنامه‌ریزی و اجرای توانمندانه برنامه‌ها روبه‌رو است، طرح برقی‌سازی ناوگان حمل‌ونقل کشور با همه جذابیت آن می‌تواند در نطفه خفه شود.