صنعت ریلی از مسیر توسعه خارج شد

تاریخچه احداث و بهره‌برداری نخستین خط راه‌آهن در ایران به سال ۱۲۶۵ در نواحی شمال کشور باز می‌گردد یعنی این صنعت پیشینه ۱۲۸سالی را به دوش می‌کشد اما آنطور که باید توسعه‌نیافته و هنوز در مباحث اولیه ایمنی گیر کرده است.
شاید قضاوت اینگونه در خصوص خطوط ریلی کشور در ابتدا بی انصافی به نظر آید اما وقتی مدیرعامل شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران در شانزدهمین همایش بین‌المللی حمل‌و‌نقل ریلی اعلام می‌کند که این روزها بسیاری از پیچ‌های راه‌آهن گرگان را می‌توان با دست باز کرد و بسیاری از خطوط ریلی کشور نیاز به بازسازی دارند؛ به نظر می‌رسد که خیلی هم بیراه نگفته‌‌ایم.
محسن پورسیدآقایی اظهار کرد: فرسودگی خطوط ریلی که در چند ماه گذشته به حوادث مختلفی منجر شده بازسازی این خطوط را به یکی از اصلی‌ترین اولویت‌های شرکت راه‌آهن تبدیل کرده است و تلاش کرده‌ایم با برنامه‌ریزی و طراحی راهکارهای مالی مختلف سرعت بازسازی این خطوط را بالا ببریم.
وی اضافه کرد: در حال حاضر خط راه‌آهن گرگان که تراورس‌ها کماکان چوبی دارد متاسفانه در چند دهه گذشته بازسازی خاصی در آن صورت نگرفته با مشکلات بسیاری روبه‌رو است و بسیاری از پیچ‌های آن را می‌توان با دست باز کرد، این مساله باعث شده سرعت حرکت قطارها به این مسیر به کمتر از ۴۰ کیلومتر در ساعت برسد.
مدیر عامل شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران نوسازی خط ریلی جنوب را نیز از دیگر اولویت‌های راه‌آهن بر شمرد و گفت: این خط بسیار مهم نیز که جزو قدیمی ترین راه‌های ریلی ایران به حساب می‌آید نیاز به بازسازی‌های جدی دارد؛ چند سانحه اخیری که در این مسیر به وقوع پیوسته به دلیل قدیمی بودن ریل‌هاست، وی اظهار داشت:‌ محور جنوب حدود ۶۰ سال است که بازسازی نشده و زیرسازی و بالاست آن تغییر نکرده است فعلا دو بلاک از مسیر بازسازی شده و تا پایان سال چهار بلاک دیگر بازسازی می‌شود.
وی ادامه داد: امیدواریم در بودجه سال ۱۳۹۴ اعتبار عمده‌ای به توسعه این خطوط اختصاص یابد. البته روز گذشته در مجلس بحث تخصیص اعتبار به راه‌آهن از منابع صندوق توسعه ملی مطرح شد که هر چند کلیات آن رای نیاورد اما بسیار امیدواریم با نگاه مثبتی که مجلس به این موضوع دارد این طرح در آینده پیگیری شود.
مدیر‌عامل شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران به کمبود نیروی متخصص انسانی دراین حوزه نیز اشاره کرد و گفت:‌ در حال حاضر در ایران به ازای هر کیلومتر خط راه‌آهن کمتر یک نیروی متخصص وجود دارد و این در شرایطی است که در کشورهای صنعتی این نسبت بالای یک نفر است. اگر بخواهیم با استانداردهای جهانی برابری کنیم و خطوط ریلی خود را به سطح مطلوب برسانیم قطعا باید پرورش نیروی متخصص انسانی در راس برنامه‌ها قرار گیرد.
پورسیدآقایی از توافق با وزارت نفت در قالب بند «ق» تبصره «۲» بودجه امسال خبر داد و تصریح کرد: طبق توافقاتی که صورت گرفته بنا شده از محل صرفه جویی در مصرف سوخت تا سال ۱۴۰۳ به راه‌آهن ۵/۷ میلیارد دلار منابع مالی تخصیص یابد. همچنین در ازای افزایش هر تن کیلومتر بار دو سنت دلار و هر نفر کیلومتر مسافر یک سنت دلار تعلق گیرد. در جابه‌جایی به وسیله مترو نیز بناست به ازای هر مسافر بیشتر ۱۲ سنت دلار تعلق گیرد. وی ادامه داد: همچنین طبق توافقات انجام شده بناست از درآمدهای گمرک ۱۵۰۰ میلیارد ریال بودجه به راه‌آهن اختصاص یابد.
واگن‌های باری نو ۵/۳ سال حق دسترسی نمی‌پردازند
مدیر عامل شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران خاطرنشان کرد‌ ما همواره از حضور بخش خصوصی برای سرمایه‌گذاری در خطوط ریلی و ناوگان راه‌آهن استقبال کرده‌ایم و در سیاست‌های جدید سازمان نیز امکانات مختلف تخفیفی و تشویقی برای ورود سرمایه‌گذاران جدید چه در عرصه مسافر و چه در عرصه بار در نظر گرفته شده است.
معاون وزیر راه از اختصاص ۵/۷ میلیارد دلار تا سال ۱۴۰۳ از محل صرفه جویی سوخت به راه‌آهن خبر داد و گفت:‌ مصوب کردیم از واگن باری نو تا ۵/۳ سال حق دسترسی دریافت نمی‌شود.
خطوط ریلی باید توان رقابت با جاده را پیدا کنند
در ادامه عباس آخوندی‌، وزیر راه و شهرسازی با اشاره به امنیت بالا و هزینه‌های پایین خطوط ریلی اظهار کرد:‌باید شبکه راه‌آهن در اتصال شهرهای حومه به یکدیگر نقش بیشتری ایفا کند.
وی تصریح کرد: صنعت راه‌آهن با توجه به سابقه ۸۰ ساله‌ای که در اقتصاد ایران داشته خدمات مطلوبی را به مردم ارایه کرده است و مزیت‌های بسیار بالای این طرح باعث شده در تمام اهداف توسعه‌ای کشور این صنعت به عنوان یکی از اولویت‌ها در نظر گرفته شود.
وی اضافه کرد: با وجود تمام برنامه‌ریزی‌ها و طرح‌هایی که در طول سال‌های گذشته به اجرا در‌آمده‌اند، راه‌آهن ایران هنوز جای توسعه بسیاری دارد و باید در حوزه‌های مختلف حمل و جابه‌جایی مسافر و حمل بار نقش بیشتری ایفا کند.
وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه اتصال شهرهای حومه به یکدیگر از اهداف مهم شبکه ریلی به حساب می‌آید، اظهار کرد: متاسفانه راه‌آهن هنوز در اتصال سکونتگاه‌های حومه به یکدیگر نقش چندانی ندارد و در زمینه اتصال راه‌ها و مقاصد دور با فاصله‌های طولانی نیز هنوز به جایگاه مورد نظر نرسیده است.
وزیر راه و شهرسازی افزود: نقاط و خطوط بسیاری نیز در راه‌آهن وجود دارد که هنوز امکان رقابت با سایر محورهای حمل‌و‌نقل به خصوص جاده را ندارد. در حال حاضر خط ریلی تهران- قم فعالیت می‌کند اما با توجه به اینکه زمان سفر با قطار ۹۰ دقیقه و زمان سفر از طریق جاده ۵۰ دقیقه است مردم علاقه‌ای به انتخاب قطار ندارند.
آخوندی با بیان اینکه باید برنامه‌ریزی‌ها به شکلی صورت گیرد که ریل توانایی رقابت با دیگر حوزه‌ها را داشته باشد، گفت: این مساله باید با یک عزم و اراده قطعی رخ دهد تا جایی که خطوط ریلی ایران چه در مسافت‌های کوتاه و چه در راه‌های طولانی توان رقابت با جاده‌ها را داشته باشند.
تجاری‌سازی حمل‌ونقل ریلی
در دستور کار قرار گرفت
وزیر راه و شهرسازی با تاکید بر ضرورت بازتعریف حمل‌ونقل ریلی‌ گفت که اگر در دولت نتوانیم زیرساخت‌های رقابت را فراهم کنیم، حرف‌های ما بیشتر در حد نصیحت باقی می‌ماند بنابراین تجاری‌سازی به عنوان مساله مهم در دستور کار قرار دارد.
آخوندی اظهار کرد: به دنبال این هستیم که تمام آبادی‌های کشور را از طریق خطوط ریلی به هم متصل کنیم. صنعت ریلی نماد صنعتی شدن کشور است و باید بتواند تمام آبادی‌های این سرزمین را به هم پیوند دهد و بستری برای همدلی ملت ایران در حوزه مسافری و باری باشد.
اتصال راه‌آهن از ۵ جهت به کشورهای همسایه
وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه در راه‌آهن باید از شرق به هرات، از شمال به ترکمنستان، از شمال غرب به آذربایجان، از غرب به سوریه و از جنوب به بصره متصل شویم، گفت که با صندوق توسعه ملی برای جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی و توسعه ریلی در قالب قرارداد‌های BOTهماهنگی به عمل آمده است.
از هر ۸۲۰ مقاله علمی یک اختراع ثبت می‌شود
همچنین در جریان این همایش رییس انجمن مهندسی حمل‌ونقل ایران با بیان اینکه در ایران از هر ۸۲۰ مقاله یک ثبت اختراع داریم، افزود: دولت جسارت استفاده از ظرفیت‌های بخش خصوصی در حوزه اقتصادی را داشته باشد.
ابوالفضل بهره‌دار اظهار کرد: در ژاپن یک چهارم مقاله‌ها، در آمریکا از هر دو هفتم مقاله‌های علمی، در کره‌جنوبی از سه مقاله عملی و در چین از هر ۳۴ مقاله علمی یک اختراع ثبت می‌شود.
وی تصریح کرد: با وجود اینکه دولت قبل می‌خواست به صحنه علم برگردد و ایده را به پدیده و پدیده را تجاری‌سازی کند اما اکثرا روی زمین ماند. یکی از شعارهای رییس‌جمهوری توسعه شبکه ریلی است، یک سال و چند ماه گذشته است پس چه باید کرد.
وی با بیان اینکه نگاه ما به توسعه فقط برای تبیین ارقام و اهداف و راهبردهاست یا در جهت عملی کردن آنها، افزود: هنوز باورمان نشده با علم و دانش می‌توانیم به سمت توسعه اقتصادی حرکت کنیم.