19 - 02 - 2017
ضرورت بهکارگیری مزیتهای رقابتی
گروه بازرگانی- در جهان امروز، توسعه روابط اقتصادی و تجاری با سایر کشورها یکی از عواملی است که میتواند به حل مشکل انباشت سرمایه و محدودیت بازار، افزایش رشد اقتصادی، رفاه و... بینجامد. این درحالی است که پس از برجام پای بسیاری از کشورهای اروپایی به ایران باز شده اما همچنان به واسطه نبود برخی زیرساختهای موجود در کشور و همچنین تحولات سیاسی در جهان مانند تهدیدات آمریکاییها، احتیاط سرمایهگذاران خارجی بیشتر شده و روند اجرایی شدن قراردادهای خارجی به کندی پیش میرود. اما در این میان اشتراکات تاریخی، فرهنگی و نزدیکی جغرافیایی میان ایران و کشورهای همسایه مثل تاجیکستان و ترکمنستان میتواند دستکم بخشی از توسعه تجارت خارجی ایران را با مشکلات کمتری میسر کند.
بر همین اساس دومین میز کشوری همکاریهای مشترک ایران در قالب نشست سهجانبه ایران، تاجیکستان و ترکمنستان با حضور مقامات اقتصادی مرتبط از کشورهای تاجیکستان و ترکمنستان، مقامات کشوری و استانی و روسا، کارشناسان اقتصادی و تجاری استانهای همجوار و نمایندگان مناطق مرزی استان در مشهد برگزار شد تا در این نشست، موضوعات موانع تجارت از قبیل موانع انتقال کالا، سرمایهگذاری مشترک، توسعه خدمات فنی و مهندسی و کالاهای مزیتدار، در راستای ایجاد تحرک در زمینههای داخلی تولید کالاها و خدمات استان، بررسی و پیگیری شود.
تاجیکستان و ترکمنستان، از عمده ترین بازارهای هدف صادراتی استان خراسان رضوی هستند و بخش زیادی از تجارت استان در سالهای اخیر با این دو کشور بوده است. این در حالی است که به گفته قائممقام وزیر صنعت، معدن و تجارت، ترکمنستان و تاجیکستان براساس منافع خود تصمیم گرفتهاند امسال به ترتیب ۴۳۰ و ۱۳۷ میلیون دلار کالا از ایران خریداری کنند. از همینرو در این نشست به عنوان دومین میز ایران و آسیای میانه، با توجه به بررسی انجام شده و نیاز به اتخاذ راهکار جدید برای حفظ بازار دو کشور و تقویت تعاملات اقتصادی، مهمترین موضوعات مرتبط با تجارت با این کشورها بررسی شد.
صادرات ۶۰۰ میلیون دلاری به ترکمنستان و تاجیکستان
بر همین اساس رییس سازمان توسعه تجارت ایران در ابتدای این نشست اظهار کرد: میزهای کشوری به همه ذینفعان کمک میکند که برای توسعه روابط تجاری با یک کشور اقداماتی را انجام دهند. بسیاری از کشورهای پیشرفته زمانی که برای تنظیم روابط با یکدیگر تبادل نظر دارند، در قالب برگزاری همین میزها مسایل خود را بررسی میکنند.
مجتبی خسروتاج گفت: اصلیترین مسوولیتها درخصوص روابط ما با این دو کشور به حوزه مسوولان دولتی باز میگردد. فعالان بخشخصوصی نیازمند فراهم سازی بسترها و قوانین مقررات مناسب برای تحرک بیشتر هستند. بالا رفتن تعرفهها، تهاتر گاز با صادرات کالا و... اقداماتی است که بر عهده دولتمردان است. وی با بیان اینکه ترکمنستان و تاجیکستان براساس منافع خود تصمیم گرفتهاند امسال به ترتیب ۴۳۰ و ۱۳۷ میلیون دلار کالا از ایران خریداری کنند، عنوان کرد: باید مذاکرات دولتی بین ما و این کشورها افزایش یابد. این دو کشور به جهت ساختار اقتصادی طیف وسیع و متنوعی از نیازهای خود را از ایران تامین میکنند بهطوری که در ۱۰ ماهه امسال، ۱۹ میلیون دلار سیبزمینی، یک میلیون دلار چای، پنج میلیون دلار گلهای زینتی، دو میلیون دلار لبنیات، ۵/۷ میلیون دلار بیسکوییت، ۳/۲ میلیون دلار کمپوت، یک میلیون دلار ماکارونی، ۳/۳ میلیون دلار شکر، دو میلیون دلار آهن، ۱۱۱ میلیون دلار محصولات فولادی، ۳/۱۱ میلیون دلار کاشی، ۸/۳ میلیون دلار شیشه، ۴/۱۶ میلیون دلار سنگ تزئینی و ۲۱ میلیون دلار رنگ صادر شده است.
رییس سازمان توسعه تجارت اضافه کرد: همچنین ۵/۱۰ میلیون دلار شوینده، یک میلیون دلار دارو، ۲/۵ میلیون دلار قطعات خودرو، ۴۸ میلیون دلار لوازمخانگی، ۳/۹ میلیون دلار ماشینآلات، ۲/۱ میلیون دلار کابل، ۷/۱۳ میلیون دلار فرش ماشینی، ۵/۱ میلیون دلار پوشاک و شش میلیون دلار کفش کالاهای صادراتی ایران به این دو کشور بوده است.
خسروتاج خاطرنشان کرد: اگرچه این وسعت صادرات کالا به این کشورها انجام شده است اما با وجود همه شعارها در تجارت آزاد، در عمل هیچ کشوری سیاستهای حمایتی خود را کنار نمیگذارد.
وی اظهار کرد: اصل اول برای ورود به بازارهای جهانی، رقابتی بودن است و این کشورها سیاستهای حمایتی زیادی دارند. بنابراین ورود این کالاها ضمن اینکه برای کشور ما مایه امید است، این دو کشور با همین نگاه رقابتی به ما نگریستهاند و با وجود اینکه چین نیز در همسایگی آنهاست، از ایران واردات داشتهاند که نشان میدهد این کشورها قطعا منافع خود را مدنظر قرار خواهند داد.
همه به دنبال تمایزسازی
خسروتاج با بیان اینکه در شرایطی که روابط بانکی ما فعال نیست، صندوق توسعه ضمانت برای توسعه صادرات میتواند بسیار کمککننده باشد، عنوان کرد: نظام بانکی برخی کشورها بر مبنای دلار شکل گرفته است. به عنوان نمونه سیستم بانکی عراق کاملا براساس دلار شکل گرفته مگر اینکه مکانیسمها روی پول محلی باشد که باید آن را به درستی سنجید و باید دید تا چه اندازه برای کشور ما توازن خواهد داشت. پول محلی در برخی موارد کارساز خواهد بود.
رییس سازمان توسعه تجارت خاطرنشان کرد: مراودات به وسیله پول محلی در همه کشورها نتیجهبخش نیست چراکه پول محلی در این کشورها به شدت با افت ارزش مواجه بوده که این در مورد منات ترکمنستان نیز مطرح است.
خسروتاج گفت: کاهش قیمت نفت در دو سال گذشته بسیاری از اقتصادهای نفتی را با مشکل مواجه کرد اما سیاست عدم اتکا به نفت در جهت بیمه کردن کشور در جهت مقابله با همین نوسانات اعمال شد بهطوری که طی ۲۸ سال گذشته وضعیت بهگونهای شده که کشور ما خیلی متاثر از نوسانات قیمت نفتی نیست. وی اظهار کرد: شرایط جنگ و تحریم نگذاشته موتور اقتصاد ما خیلی سریع حرکت کند ولی امروز پتانسیلهای داخلی پاسخگوی بسیاری از مشکلات است. باید توجه داشت که صادرات یک کشور براساس قدرت رقابتی آن شکل میگیرد. ما در ایران باید از ظرفیت انرژی برای رقابت استفاده کنیم. علاوه بر انرژی، مزیتهای اقلیمی زیادی داریم و در حوزه صنایع غذایی نیز اقدامات خوبی انجام شده است. علاوه بر این ظرفیتهای فنی و مهندسی نیز در کشور ما وجود دارد.
خسروتاج خاطرنشان کرد: به هر ترتیب همه کشورها سعی میکنند روی مزیتهای اصلی خود برای رقابت تکیه کنند. همه شرکتها در دنیا به دنبال تمایزسازی هستند. برخی از مشکلات ساختار صنعت ما ناشی از این است که به مزیتهای رقابتی توجه زیادی نکردهایم.
راهکارهای مراودات تجاری بدون پوشش بانکی
قائممقام وزیر صنعت، معدن و تجارت با بیان اینکه بازار این کشورها برای ما بسیار اهمیت دارد، افزود: امروز اگر کسی بخواهد با ترکمنستان کار کند و پوشش بانکی هم نداشته باشد، باز هم راهکارهایی برای مراودات تجاری پیش روی خود خواهد داشت. اولین راهکار ثبت شرکت در کشور مقصد است تا کالا برای شرکت خود صادرکننده ارسال شود. روش دیگر این است که در کشور ثالثی شعبهای از یک شرکت افتتاح شود و از طریق همان شرکت ثالث اقدام به فروش کالا شود. این اقدامات از تجربیات ایام تحریمهاست.
رییس سازمان توسعه تجارت گفت: راهکار دیگر ارسال کالا با ۱۰ درصد پول آن و عدم ثبت اسناد ثبتی است. پس از تسویه، اسناد مالکیت کالا ثبت خواهد شد. امسال ۴۳۰ میلیون دلار کالا از همین استان بدون پوشش بانکی صادر شده است.
خسروتاج ادامه داد: به جد در حال کار روی نظام تعرفهای هستیم. این برای آینده کشور نیز یک الزام جدی است. یکی از ویژگیهای بارز پسابرجام در کشور ما در برخورد با همه هیاتهای خارجی، روی سرمایهگذاری مشترک متمرکز است. بازار ایران برای سرمایهگذار خارجی صرفا به شکل همکاری مشترک خواهد بود. این کشورها باید در مقابل ما انعطافپذیر باشند و با سیاست برد – برد نزد ما آیند در غیر این صورت کشورهای دیگر پا پیش خواهند گذاشت.
وی خاطرنشان کرد: تعریف هر نوع همکاری باید در چارچوب سیاستهای برد- برد و حمایت از تولید داخل باشد. یکی از ویژگیهای بارز سیاستهای اقتصادی ما که در ۳۸ سال اخیر بیسابقه بوده، این است که همه مشارکتهای سرمایهگذاران خارجی باید در قالب همکاریهای دوجانبه باشد.
تشکلها برای حضور در بازارهای بینالمللی دست به کار شوند
رییس سازمان توسعه تجارت عنوان کرد: صندوق ضمانت صادرات فرصت بسیار خوبی برای صادرکنندگان است. ما آمادگی برای صدور ضمانتنامه بانکی، ضمانتنامه خرید کالا و ضمانتنامه ریسکپذیری فروش کالای صادر شده را داریم. همچنین در مورد ریسک عدم بازپرداخت کارفرمای دولتی در کشورهای دیگر نیز آمادگی همراهی با صادرکنندگان را داریم.
خسروتاج خاطرنشان کرد: باید توجه داشت تداوم کاری تشکلهای بخشخصوصی بیشتر از دولتیهاست. بنابراین اتاقها باید در جهت تقویت این اتحادیهها همکاری داشته باشند تا این تشکلها تقویت شوند.
وی اظهار کرد: رقابت، کار اصلی تشکلهاست. ما نمیتوانیم محدودیتی برای فعالیت آنها قائل شویم. انتظار ما این است تشکلها برای حضور در بازارهای بینالمللی خود تصمیمگیری کنند چون ما نمیتوانیم حضور پیدا کنیم.
قائممقام وزیر صنعت، معدن و تجارت گفت: موضوع تهاتر گاز با صادرات کالا حتما پیگیری خواهد شد. باید کمیته تجارت بین این دو کشور راهاندازی شده و یک کمیته بازرگانی بین این دو کشور شکل گیرد.
راهاندازی دروازه مشترک مرزی لطفآباد – آرتیق
همچنین معاون برنامهریزی و امور بینالملل گمرک ایران در ادامه این نشست با اشاره به سیاستهای گمرک در سطح ملی عنوان کرد: سیاست اصلی گمرک توسعه دولت الکترونیک و اجرای سیاستهای اقتصاد مقاومتی و همچنین ایجاد دروازه مشترک مرزی است. ما سامانه جامعی در گمرک راهاندازی کردهایم که اطلاعات در آن به صورت آنلاین تبادل میشود. در حال حاضر این آمادگی را داریم که این توانمندی را با کشورهای همسایه نیز به اشتراک گذاریم.
حمیدرضا محمدی ادامه داد: به تازگی تبادل اطلاعات گمرکی ما با کشور آذربایجان کاملا الکترونیکی شده است. ما با هر دو کشور تاجیکستان و ترکمنستان موافقتنامههای گمرکی زیادی داریم که یکی از الزامات این توافقات این است که از اخذ تصمیمات ناگهانی بدون اطلاع ما اجتناب شود.
محمدی خاطرنشان کرد: این تصمیمات باید به ما از پیش اطلاع داده شود. قرار است به زودی دروازه مشترک مرزی لطفآباد – آرتیق راهاندازی شود. پیشنویس تبادل الکترونیکی این طرح نیز آماده شده که امیدواریم اجرایی شود تا بستر لازم را برای تبادل آسان کالا بین این دو کشور فراهم شود.
مسایل بانکی مهمترین مشکل تجار
رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی نیز در ادامه گفت: ایران کشورهای تاجیکستان و ترکمنستان را به عنوان شریک تجاری خود میداند و سرمایهگذاریهای مشترک و امنیت سرمایهگذاری از رویکردهای اصلی ما در این زمینه است.
راضیه علیرضایی با اشاره به برخی نگرانیهایی که تجار ایرانی در مورد ارتباط با ترکمنستان و تاجیکستان انتقال دادهاند، خاطرنشان کرد: یکی از این مشکلات در حوزه بانکی و ارز بوده و امید میرود برای حل این معضلات جلساتی با بانکها نیز برگزار شود. رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی مسایل کنسولی و موضوعات مربوط به حملو نقل را از دیگر موضوعات مهم در ارتباطات میان ایران و ترکمنستان و تاجیکستان دانست و بیان کرد: امنیت سرمایهگذاری با توجه به پوششهای صندوق ضمانت سرمایهگذاری در این دو کشور و تقویت فرآیندهای گمرکی از موضوعاتی هستند که باید به آنها رسیدگی شود تا بخشی از مشکلات تجار ایران رفع شود.
علیرضایی با بیان اینکه فرآیندهای گمرکی در این دو کشور به اندازهای که باید پیشرفت نداشته است، تصریح کرد: تعرفههای ترجیحی در این بین دارای اهمیت بسیار زیادی بوده و برای بهبود مراودات پیشنهاد برگزاری نمایشگاههای تخصصی در این کشورها را داریم.
وی با بیان اینکه ایران برای فعالیتهای مرز لطفآباد به مقصد لطفآباد و بندرعباس تسهیلات حملونقل ریلی قرار داده است، تصریح کرد: این فرآیند و تخفیفات میتواند تاثیرات زیادی برای توسعه تجارت به همراه داشته باشد زیرا رقم ۱۰ تا ۱۵ درصد به نسبت میزان بالایی است.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد