ضرورت نهادینه شدن باور به ریسک‌پذیری بورس

تسنیم- یک کارشناس بازار سرمایه در واکنش به وضعیت اخیر بازار سرمایه تاکید کرد: این باور که بورس، یک بازار همراه با ریسک و بلندمدت است، باید نهادینه شود. فرزام ابوعلی در خصوص چالش‌های اخیر در بازار سرمایه و نگرانی سهامداران گفت: بورس یک بازار مولد است که می‌تواند نقش ضدتورمی در اقتصاد داشته باشد، چراکه بازارهای موازی نظیر ارز، مسکن یا سکه و طلا اثرات تورمی سوء به جا گذاشته‌اند و در حال حاضر در کمترین حالت می‌توان از بورس به عنوان یک ابزار بالانس‌کننده بهره برد. وی ادامه داد: در چند ماه اخیر شاهد ورود نقدینگی قابل توجهی به بازار سرمایه بودیم و طبیعی است که ورود این حجم از پول در یک بازه زمانی کوتاه، ممکن است به خروج نقدینگی در یک دوره کوتاه نیز منجر ‌شود که یک کابوس جدی تلقی شود؛ کابوسی که می‌تواند با تقویت عدم اطمینان از بورس رخ دهد و به سمت بازارهای موازی و غیرمولد جریان یابد.
ابوعلی گفت: در چنین شرایطی که بازار به اصطلاح قرمز است، امکان تقویت عدم اطمینان سهامدارانی که مبتدی و تازه‌کار هستند، بالاست زیرا این افراد تجربه بازار منفی را ندارند و در چند ماه اخیر، فقط رشد و سودآوری آن را مشاهده کرده‌اند و از خود، واکنش‌های هیجانی و ناگهانی برای خروج سرمایه به نمایش می‌گذارند. این کارشناس بازار سرمایه در ادامه، به بایدهای فراهم نشده‌ای هم در این خصوص اشاره و اظهار کرد: نکته‌ای که مشخص است این است که قبل از اعمال سیاست‌های جدید دولت برای تشویق مردم به حضور در بورس باید پیش‌زمینه خدمات و امکانات آموزشی در این حوزه از طریق دولت به عنوان قوه مجریه، صداوسیما، بازار سرمایه و تمامی ارکان‌های بازار سرمایه مانند بورس‌ها، کارگزاران و همچنین سبدگردان‌ها و صندوق‌ها، به مردم ارائه می‌شد تا ابتدا ادبیات این نوع از اقتصاد، نهادینه شود و سپس شاهد حضور اقشار مختلف در این بازار باشیم؛ متاسفانه این اتفاق رخ نداد و از این رو خلأ آموزش و فراهم کردن زیرساخت‌های لازم احساس می‌شود. وی خاطرنشان کرد: از سوی دیگر، حضور هر فرد در جامعه به عنوان یک معامله‌گر در بورس، زمانی امری قابل قبول است که از یک پیش‌نیاز منطقی و ساختارمند برخوردار باشند و اشراف قابل قبولی در مباحث تئوریک مانند ارزشیابی اوراق بهادار، ریسک سیستماتیک و غیرسیستماتیک، از نگاه حرفه‌ای داشته باشند. در غیر این صورت ورود و حضور افراد در بورس باید به صورت غیرمستقیم در بازار سرمایه انجام شود.
ابوعلی ادامه داد: همچنین نکته بسیار حائزاهمیت در مبحث آموزش سهامداران، به ریسک‌پذیری و ایجاد ذهنیت بلندمدت بودنِ سرمایه‌گذاری در بورس، مربوط می‌شود و از سهامداران می‌خواهیم همان‌گونه که زمانی در بانک سرمایه‌گذاری کرده و سپرده بلندمدت را افتتاح می‌کردند، در مورد بورس هم با این ذهنیت سرمایه‌گذاری کنند و بلندمدت بودن آن را مانند قانون نانوشته‌ای، بپذیرند. این فعال بازار سرمایه همچنین به نگرانی‌ها و استرس‌های ناشی از سرمایه‌گذاری در بورس اشاره و تاکید کرد: اگر شرایطی مانند نوسان کنونی و ریزش شدید بازار پیش آید، علاوه بر آموزش، می‌توان خدمات لازم برای سهامداران در نظر گرفت تا بدون نگرانی و استرس به معاملات خود ادامه دهند. یکی از این خدمات می‌تواند توصیه به مردم مبنی بر ورود غیرمستقیم به بورس باشد. بنابراین ابزار و امکانات خدمات غیرمستقیم مانند صندوق‌ها باید در این زمینه پررنگ و اطلاع‌رسانی شود تا پدیده‌های صعودی و نزولی غیرمترقبه و نگران‌کننده را شاهد نباشیم.
این کارشناس بازار سرمایه در ادامه اظهارات خود به دوگانگیِ به وجود آمده در بازار سرمایه کنونی نیز اشاره کرد و گفت: در حال حاضر شرایط به گونه‌ای شده که علاوه بر فعالان بورسی که جزو باسابقه‌های این حوزه هستند، شاهد مشارکت‌کنندگانی هستیم که مفاهیم مالی و ارزش‌یابی یک سهم را نمی‌دانند اما بعضا عملکرد خوبی دارند که این ظرفیت را می‌توان از طریق مکانیسم‌های بازار و نوع معاملات از جمله حجم مبنا، دامنه نوسان، ورود مستقیم و نحوه ارائه عرضه اولیه، مدیریت و هدایت کرد. ابوعلی با ذکر مصداقی در همین خصوص گفت: به عنوان مثال در ارائه عرضه اولیه، این تصور برای هر سهامدار ایجاد شده که هر عرضه اولیه‌ای سودآور می‌باشد و در حالی است که اگر عرضه اولیه از طریق صندوق‌ها عرضه شود، باور به سودآوریِ قطعی این نوع از سهام، ایجاد نخواهد شد و این آگاهی مبنی بر اینکه بازار همان‌گونه که فراز دارد، فرود هم بخش جدایی‌ناپذیر آن است، خود را برای روزهای منفی آماده می‌کنند. وی یادآور شد: تمام این مسائل در حالی می‌تواند با نظم در کنار هم قرار گیرد که شاهد ورود سرمایه‌های مازاد و پس‌انداز به بورس باشیم و این‌گونه نباشد که سرمایه اولیه و مایحتاج ضروری صَرف بازاری ‌شود که ریسک، مقوله اصلی ذات چنین بازاری است.
این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: بر همین مبنا یکی از رسالت‌های کارگزاری می‌تواند این باشد که راهنمایی لازم را به کسانی که وارد بورس شده یا قصد ورود به آن را دارند، بدهد، چرا که کارگزاری به عنوان پیشانی بازار سرمایه هستند؛ ضمن اینکه این اهم، نیاز به مشارکت مجموعه‌ای از نهادها و سایر ارکان بازار سرمایه دارد.