طرحی که باید سال‌ها قبل اجرا می‌شد

گروه فناوری- طرح رجیستری تلفن‌های همراه مدتی است در حال اجرا شدن است و بنابر این طرح تمامی تلفن‌های همراه موجود در کشور باید رجیستر شوند در غیر این صورت قابل استفاده و تماس نخواهند بود. این طرح به منظور جلوگیری و کنترل قاچاق موبایل در حال اجرایی شدن است. طرحی که باید سال‌ها پیش از این و همزمان با واردات گوشی‌های همراه به کشورمان اجرا می‌شد نه اکنون که بسیاری از قاچاق موبایل سودهای کلانی به جیب زده‌اند و بازار واردکنندگان و فعالان قانونی را با چالش مواجه کرده‌اند.
طرح رجیستری موبایل این امکان را فراهم می‌کند تا کسانی که مزاحم تلفنی می‌شوند به صورت آنلاین ردیابی شوند. با فعالیت این طرح قابلیتی به وجود می‌آید که گوشی‌های دست دوم و کارکرده مشخص شوند و امکان فعال شدن نداشته باشند.
همچنین در طرح رجیستری گوشی‌هایی که تشعشعات بالا داشته و برای سلامتی مضر باشند، غیر‌فعال می‌شوند.
سامانه استعلام رجیستری گوشی‌های تلفن همراه راه‌اندازی شد تا متقاضیان خرید این محصول بتوانند هنگام خرید، کد یکتای محصول مورد نظرشان را به سامانه مذکور ارسال کنند از واردات رسمی آن مطلع شوند در غیر این صورت محصول مورد نظر خارج از سرویس خواهد بود.
به عبارت ساده‌تر، قرار است گوشی‌های تلفن همراه در شبکه ارتباطی کشور «ثبت» شوند تا امکان استفاده از آنها در اپراتورهایی نظیر همراه اول، ایرانسل، رایتل و… وجود داشته باشد.
این طرح برای مقابله با قاچاق گوشی‌های تلفن همراه اجرایی شده و قرار است از این پس تنها محموله‌هایی که از طریق مبادی رسمی (گمرکی) وارد کشور می‌شوند، سریال‌شان در مرکز داده تعبیه شده ثبت شود تا زمانی که مشترکین، سیم‌کارت خود را در آن قرار می‌دهند، امکان استفاده از آن گوشی‌ها وجود داشته باشد.
طبیعی است که در چنین شرایطی اگر گوشی خارج از مسیر رسمی (مبادی گمرکی) وارد کشور شده باشد، به دلیل آنکه سریال آنها در سامانه مذکور ثبت نشده، امکان استفاده از آن در شبکه اپراتورها وجود نخواهد داشت.
با توجه به اینکه براساس آمار ارائه شده توسط مسوولان اجرایی کشور، در حال حاضر حدود ۹۵ درصد واردات گوشی از طریق مبادی غیررسمی صورت می‌گیرد، رجیستری به دنبال ساماندهی این بخش و به نوعی تامین حقوق گمرکی و درآمدهای مالیاتی دولت است.
مهلت رجیستری تمام شد
تمام برندهای تلفن همراه تا پایان ساعت ۲۴ سی‌و یکم فروردین، زیر چتر رجیستری قرار گرفتند.
به گزارش ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، حمیدرضا دهقانی‌نیا، معاون ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز گفت: فارغ از نوع برند، تمام تبلت‌‌ها و گوشی‌های سیم‌کارت‌خور که قابلیت دریافت تماس یا پیامک را دارند از اول اردیبهشت وارد طرح رجیستری شدند.
وی تصریح کرد: از ابتدای طرح رجیستری تا کنون، ۲۱۰ هزار و ۷۶۷ تجهیز در لیست سیاه رجیستری قرار گرفته‌اند و بیشترین مورد، مربوط به موبایل‌های اپل با بیش از ۱۰۸ هزار مورد است و لیست تفکیک‌ شده‌ سایر برند‌ها عبارت از اپل ۱۰۸۵۸۸ عدد، موتورولا ۱۰۴۵۰ عدد، گوگل ۲۳۱ عدد، بلک‌بری ۹۳۳ عدد، ال‌جی ۲۰۷۵۴ عدد، نوکیا ۴۳۹۴۴ عدد، هواوی ۲۵۷۹۴ عدد و سامسونگ گلکسی اس ۹ به تعداد ۷۹ عدد بوده است.
دهقانی‌نیا ادامه داد: به تدریج مودم‌ها، دانگل‌ها و سایر دستگاه‌های سیم‌کارت‌خور هم به طرح‌ رجیستری اضافه خواهند شد. با واردکنندگان این دستگاه‌ها صحبت‌هایی شده و آموزش‌های اولیه به آنها داده شده است.
درآمد ۱۲ هزار میلیارد ریالی طرح رجیستری
به نظر می‌رسد طرح رجیستری نه تنها از قاچاق کالا جلوگیری کرده بلکه برای دولت درآمدزایی نیز داشته است. چنانکه وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات اعلام کرده‌ با اجرای طرح رجیستری تاکنون ۱۲ هزار میلیارد ریال درآمد نصیب کشور شده است.
به گزارش ایرنا، محمدجواد آذری‌جهرمی با بیان اینکه سال گذشته در راستای دولت الکترونیک و با اتصال گمرک کشور، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و وزارت صنعت، معدن و تجارت به هم توانستیم ۱۲۰۰ میلیارد تومان درآمد کشور را در اجرای طرح رجیستری اضافه کنیم.
ای کاش برای همه محصولات قابل اجرا بود
به عقیده کارشناسان اقتصادی، طرح رجیستری گوشی‌های همراه بسیار مثبت است و به دلیل قابل ردیابی بودن تلفن‌های همراه تنها روی آنها قابل اجرا است اما برای اجرای آن تاخیر بسیاری داشته‌ایم.
آلبرت بغزیان، کارشناس اقتصادی در گفت‌و‌‌گو با «جهان صنعت» اظهار کرد: یکی از ویژگی‌های تلفن‌های همراه آن است که در صورت استفاده مشتریان به راحتی قابل ردیابی و کنترل است بنابراین اگر گوشی به صورت قاچاقی وارد کشور شده یا رجیستر نشده باشد دولت می‌تواند آن را ردیابی کند.
او افزود: این ویژگی درباره دیگر محصولات صدق نمی‌کند و نمی‌توان خودروهای قاچاق را در صورت بنزین زدن و سوار شدن رانندگان پیگیری کرد بلکه این تنها ویژگی منحصر به فرد تلفن‌های همراه است و ‌ای کاش دیگر محصولات نیز از این ویژگی برخوردار بودند.
بغزیان با اشاره به اینکه این طرح باید از اول اجرا می‌شد و برای اجرای آن تاخیر بسیاری شده است بیان کرد: بسیاری طی سال‌های گذشته با قاچاق گوشی‌های همراه سودهای کلانی به جیب زده‌اند و اکنون مسلم است به راحتی کسب‌و‌کار خود را تعطیل نمی‌کنند اما اگر از ابتدا چنین طرحی اجرا می‌شد دیگر شاهد رونق قاچاق تلفن‌های همراه نبودیم.
او با تاکید بر مثبت بودن این طرح اظهار کرد:‌ای کاش می‌توانستیم این اقدام را درباره دیگر محصولات وارداتی نیز انجام دهیم و از قاچاق آنها جلوگیری کنیم اما متاسفانه اجناس دیگر قابل ردیابی و در صورت واردات قاچاق قابل شناسایی نیستند.
شرایط واردات گوشی تلفن همراه مسافری و تجاری
طرح رجیستری تنها برای شهروندان عادی نبوده بلکه مسافران نیز باید گوشی‌های خود را رجیستر کنند. به ویژه مسافرانی که به کشور وارد می‌شوند در صورت خریداری گوشی همراه از خارج از کشور، موظف هستند تلفن همراه خود را از طریق سامانه آنلاین رجیستری گوشی تلفن همراه پس از ورود به گمرک اظهار کنند.
به گزارش خبرگزاری مهر، گمرک ایران با رعایت مقررات مسافری و لحاظ کردن شرایط غیر‌ تجاری صرفا یک دستگاه تلفن همراه، با اخذ حقوق گمرکی و دو برابر سود بازرگانی و عوارض متعلقه مراتب اظهار ذی نفع را در بخش مسافری سامانه جامع گمرکی از طریق گزینه ثبت اطلاعات وارد کرده و سپس از آیکون مقابل هر رکورد ثبت شده نسبت به درج اطلاعات شناسهIMEI و مبالغ عوارض مربوطه اقدام می‌کند.
در صورت عدم اظهار تلفن همراه و عدم پرداخت حقوق ورودی و درج موارد فوق در سامانه مذکور ‌ هنگام ورود به کشور امکان رجیستری تلفن همراه وجود نخواهد داشت و مسوولیت آن با مسافر است.
مقررات واردات گوشی تلفن همراه تجاری
دیگر دست افرد متفرقه از واردات گوشی‌های همراه کوتاه شده و واردات انواع گوشی تلفن همراه به صورت تجاری مستلزم داشتن کارت بازرگانی و داشتن مجوز ثبت سفارش است.
حقوق ورودی و سود بازرگانی انواع گوشی تلفن همراه پنج درصد بر اساس ارزش پایه گوشی موبایل که گمرک مشخص کرده است، محاسبه و بر مبنای آن ۵ درصد حقوق و عوارض دریافت می‌شود. بهای خرید کالا در مبدا به اضافه هزینه بیمه و حمل و نقل مبنای محاسبه و اخذ حقوق ورودی کالاها در گمرک است که اصطلاحا ارزش سیف کالا عنوان می‌شود.
برای واردات انواع گوشی تلفن همراه به صورت تجاری علاوه بر ۵ درصد حقوق ورودی و سود بازرگانی، مالیات بر ارزش افزوده نیز دریافت می‌شود.
سخن آخر
طرح رجیستری تلفن همراه اگرچه اقدام مثبتی است اما باید زودتر از اینها اجرایی می‌شد. البته اکنون دیگر تنها مشکل واردکنندگان تلفن‌های همراه قاچاق کالا نیست بلکه نوسان پی در پی قیمت ارزهای خارجی نیز دردسرهای بسیاری را برای واردات موبایل ایجاد کرده است.