عبور ارزش معاملات بازار فیزیکی از ۳۱۵ هزار میلیارد ریال

«جهان‌صنعت»- مدیر تسویه معاملات کالایی سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه عملکرد سه ماهه سوم سال ۱۴۰۰ معاملات کالایی را اعلام کرد. مصطفی قاسم‌پور عملکرد تسویه معاملات کالایی در حوزه بورس‌های کالایی مشتمل بر عملیات فیزیکی بورس انرژی ایران و بازار اوراق بهادار مبتنی بر کالا در بورس کالا در فصل پاییز سال‌جاری را تشریح کرد.
ارزش کل معاملات بازار فیزیکی
وی با بیان اینکه این مدیریت به عنوان اتاق پایاپای بورس‌های کالایی عملیات مدیریت ریسک و همچنین تسویه و پایاپای معاملات در بورس‌های کالایی را برعهده دارد، اعلام کرد: در پایان سه ماهه سوم سال ۱۴۰۰ تعداد کل معاملات به دو هزار و ۸۰۶ مورد و ارزش کل معاملات بازار فیزیکی به ۳۱۵ هزار و ۹۹۹ میلیارد و ۱۸۹ میلیون ریال رسیده است. وی افزود: ارزش معاملات تسویه‌شده ۳۰۱ هزار و ۱۲۷ میلیارد و ۲۷ میلیون ریال و ارزش معاملات منفسخ ۱۴ هزار و ۸۷۲ میلیارد و ۱۶۲ میلیون ریال بوده و از میان معاملات منعقدشده تعداد دو هزار و ۷۳۳ تسویه شده‌اند و در سه ماهه سوم سال ۱۴۰۰، تنوع محصولات معامله‌شده مربوط به ۴۷ کالا بوده است.
ارزش معاملات به تفکیک نوع تسویه و معامله
قاسم‌پور با معرفی انواع شیوه‌های تسویه معاملات در بازار فیزیکی بورس انرژی افزود: هر یک از این شیوه‌های تسویه پیچیدگی‌های خاص خود را دارد که پیچیده‌ترین مدل، مربوط به تسویه شرایطی و چندمرحله‌ای است و آخرین آمارها نشان می‌دهد در سه ماهه سوم سال‌جاری ارزش تسویه معاملات شرایطی هزار و ۴۷۷ میلیارد و ۹۴۰ میلیون ریال بوده و در عین حال ارزش سایر انواع تسویه در بازه زمانی مذکور برای تسویه خارج از پایاپای ۲۰۵ هزار و ۸۶۷ میلیارد و ۳۰۹ میلیون ریال، تسویه نقدی ۹۶ هزار و ۶۶۴ میلیارد و ۸۴۳ میلیون ریال و تسویه با تضمین ۱۱ هزار و ۹۸۹ میلیارد و ۹۷ میلیون ریال به ثبت رسیده است. قاسم‌پور اضافه کرد: معاملات بورس انرژی از نظر شرایط پرداخت و تحویل کالا در طبقه‌بندی خاص خود قرار می‌گیرند که ارزش آنها در بازه زمانی مذکور در معاملات کشف پریمیوم ۲۳۲ هزار و ۲۵۱ میلیارد و ۲۳۴ میلیون ریال، معاملات نقد ۵۰ هزار و ۵۸۴ میلیارد و ۷۷۶ میلیون ریال و معاملات سلف ۲۶ هزار و هفت میلیارد و ۲۰۱ میلیون ریال بوده است.
ارزش معاملات به تفکیک گروه‌های کالایی
قاسم‌پور ضمن اشاره به اینکه با توجه به آنالیز محصولات قابل معامله در بازار فیزیکی و بورس انرژی ایران هر محصول را در گروه‌بندی خاصی قرار می‌دهد، اظهار کرد: در این دوره زمانی ارزش معاملات به تفکیک گروه‌های کالایی برای نفت‌خام و گاز طبیعی ۱۳ هزار و ۲۳۴ میلیارد و ۵۳۲ میلیون ریال، محصولات شیمیایی ۱۳ هزار و ۴۶۵ میلیارد و ۳۹۳ میلیون ریال، فرآورده‌های ویژه نفتی ۱۸۲ هزار و ۴۰۹ میلیارد و ۶۰۸ میلیون ریال، فرآورده‌های گازی ۶۲ هزار و ۷۶۵ میلیارد و ۶۳ میلیون ریال، فرآورده‌های اصلی نفت سه هزار و ۴۷۰ میلیارد و ۸۵ میلیون ریال، سایر فرآورده‌های نفتی ۳۷ هزار و ۲۹۸ میلیارد و ۱۷۴ میلیون ریال، زغال‌سنگ و مشتقات آن دو هزار و ۲۳۷ میلیارد و ۷۱۱ میلیون ریال و برق و انرژی‌های پاک هزار و ۲۸ میلیارد و ۶۲۲ میلیون ریال بوده است.
ارزش معاملات محصولات مشتقه نفتی
مدیر تسویه معاملات کالایی سپرده‌گذاری مرکزی در ادامه گفت: از جمله دلایل تاثیرگذار در رویکرد خریداران برای انجام معاملات بازار فیزیکی، روند قیمت نرخ دلار و قیمت جهانی نفت‌خام است که با توجه به نوسان زیاد نرخ‌های مذکور در سه ماهه پاییز سال‌جاری ارزش معاملات در گروه‌های کالایی مربوط به محصولات مشتقه نفتی در مهر ماه ۸۲۰/۶۵۵/۶۷ میلیون ریال، در آبان ماه ۸۷۷/۲۰۳/۶۹ میلیون ریال و در آذر ماه به میزان ۷۰۲/۶۴۹/۹۹ میلیون ریال رقم خورده است.
معاملات رینگ بین‌الملل
قاسم‌پور با بیان اینکه با بهبود مناسبات سیاسی و رفع تحریم‌های اقتصادی می‌توانیم شاهد شکوفایی معاملات رینگ بین‌الملل بورس‌های کالایی باشیم گفت: تعداد کدهای معاملاتی صادر شده از مبدا کشورهای اروپایی در سه ماهه سوم سال ۱۴۰۰، ۲۱ مورد بوده که در مقایسه با دوره‌های قبلی افزایش قابل‌توجهی داشته است. لازم به ذکر است ارزش معاملات منعقده در رینگ بین‌الملل بازار فیزیکی بورس انرژی نیز طی بازه زمانی مذکور ۵۳۱/۷۹۹/۲۴۱ میلیون ریال بوده که معادل ۶۵۰/۷۵۱/۲۲۶ میلیون ریال از آن را معاملات تسویه‌شده تشکیل می‌دهند.
پراکندگی مشتریان فعال در رینگ بین‌الملل
به گزارش روابط عمومی سمات، قاسم‌پور در ادامه در خصوص مشتریان فعال در رینگ بین‌الملل گفت: مشتریان فعال در رینگ بین‌الملل در سه ماهه سوم سال ۱۴۰۰، از مبدا کشورهای «چین، هنگ‌کنگ، افغانستان، پاکستان، عراق، امارات، عمان، ترکیه، آذربایجان، ارمنستان، گرجستان، بلاروس و انگلستان» اقدام به انجام معامله کرده‌اند.
معاملات اوراق بهادار مبتنی بر کالا
مدیر تسویه معاملات کالایی سمات در ادامه ارائه گزارش عملکرد این واحد ضمن اشاره به آغاز معاملات گواهی سپرده کالایی سیمان، میلگرد فولادی و مس در سه ماهه سوم ۱۴۰۰ ابراز امیدواری کرد با افزایش تعداد کالاهای قابل عرضه در این اوراق و در نتیجه کاهش فاصله قیمت فروش درب کارخانه تا مصرف‌کننده نهایی می‌توان شاهد کاهش دامنه تاثیر شوک‌های قیمتی بر بازار بود. قاسم‌پور افزود: در دوره سه ماهه پاییز امسال آمار معاملات اوراق بهادار مبتنی بر کالا در بخش اوراق گواهی سپرده کالایی به ۶۷۵/۷۷۵/۲۶ میلیون ریال، در بخش اوراق سلف موازی استاندارد به ۴۲۸/۲۴۱/۲۱ میلیون ریال و در بخش اوراق گواهی ظرفیت به ۰۷۳/۳۰۳/۲ میلیون ریال دست پیدا کرده است.
ارزش معاملات اوراق گواهی سپرده به تفکیک کالا
قاسم‌پور درباره جزئیات ارزش معاملات اوراق گواهی سپرده کالایی به تفکیک کالا نیز اظهار کرد: در فصل پاییز سال‌جاری برای محصول سیمان ۴۸۳/۱۹۶ میلیون ریال، میلگرد ۶۶۳/۱۴ میلیون ریال، کشمش ۰۱۰/۱ میلیون ریال، سکه طلا ۹۰۹/۶۸۵/۱۷ میلیون ریال، زیره ۵۷۷/۲۷ میلیون ریال، زعفران ۴۰۵/۷۹۱/۸ میلیون ریال، پسته ۳۱۹/۱۱ میلیون ریال و برنج ۳۰۸/۴۷ میلیون ریال رقم خورده است.
ارزش معاملات اوراق سلف موازی استاندارد
مدیر تسویه معاملات کالایی سپرده‌گذاری مرکزی افزود: در دوره سه ماهه سوم سال ۱۴۰۰، ارزش معاملات اوراق سلف موازی استاندارد در مهر ماه به ۲۴۱/۵۰۷/۵ میلیون ریال، در آبان ماه به ۸۷۷/۳۵۶/۴ میلیون ریال و در آذر ماه به ۳۱۱/۳۷۷/۱۱ میلیون ریال رسیده و این در حالی است که به تفکیک کالا شامل نفتای سنگین به میزان ۵۶۵/۳۴۷/۶ میلیون ریال، میعانات گازی ۲۷۷/۳۲۰/۶ میلیون ریال، متانول ۹۰۸/۰۰۰/۵ میلیون ریال، سنگ‌آهن ۷۷۲/۶۴ میلیون ریال، پلی‌اتیلن ۲۸۱/۴۰۰ میلیون ریال و برق ۶۲۶/۱۰۷/۳ میلیون ریال می‌شود.
اقدامات توسعه‌ای
قاسم‌پور در خصوص اقدامات پروژه‌ای واحد تسویه معاملات کالایی در سه ماهه سوم ۱۴۰۰ اذعان کرد: یکی از اقدامات مهم این مدیریت در حوزه مدیریت ریسک، تهیه پیش‌نویس شیوه‌نامه جامع اخذ تضامین بوده که توسط هیات‌مدیره سمات تصویب و ابلاغ شد و از دیگر اقدامات توسعه‌ای در دست اجرا می‌توان به سازوکار اعتبارسنجی ذی‌نفعان، بازطراحی فرآیند تسویه شرایطی و چند‌مرحله‌ای، راه‌اندازی مکانیسم تسویه ارزی و توثیق گواهی سپرده کالایی اشاره کرد.