عدم احراز صلاحیت جزو وظایف شورای نگهبان است

گروه سیاسی- یکی از مسائلی که با شروع فرآیند انتخابات مجلس به طور جدی مورد تاکید مقام معظم رهبری قرار گرفته است موضوع حق‌الناس است که برای جلوگیری از تضییع حق مردم باید توجه ویژه‌ای توسط مسوولان به آن صورت گیرد. ‌آیت‌الله خامنه‌ای حق‌الناس در بحث انتخابات را به چند شاخص کلی تقسیم کردند و روی این مساله که حق‌الناس فقط تخلف در خواندن آرا نیست و مسائل دیگری هم وجود دارند که باید به آن توجه کرد بر شش محور اصلی حق‌الناس تاکید داشتند. یکی از این شش محور این است که حق‌الناس فقط تخلف در خواندن آرا نیست و اینکه اگر کسی صلاحیت داشت او را رد نکنیم و به او میدان بدهیم. برعکس این رویه نیز از محورهای حق‌الناس در انتخابات از جانب رهبری است‌ و آن، اینکه اگر کسی صلاحیت قانونی نداشت با بی‌دقتی او را وارد عرصه نکنیم. اکنون که به انتخابات مجلس شورای اسلامی نزدیک شده‌ایم‌ اظهارات متفاوتی در مورد احراز و عدم احراز صلاحیت نامزد‌های انتخابات مجلس می‌شنویم. اما سوال اینجاست که آیا عدم احراز صلاحیت فرد از سوی شورای نگهبان در صورتی که فرد صلاحیت نامزدی را داشته باشد زیر پاگذاشتن حق‌الناس از سوی شورا و اعضای آن هست یا نه؟
سخنگوی شورای نگهبان دیروز به این سوال «جهان صنعت» پاسخ داد و گفت: اگر کسی صلاحیت داشته باشد و شورای نگهبان من غیر‌حق بگوید عدم احراز داریم‌، بله زیرپا گذاشتن حق‌الناس است، ولی این بحثی که ما داریم این نیست. ما می‌گوییم در جاهایی نمی‌توان تشخیص داد که فرد صلاحیت دارد یا ندارد و عدم احراز از جمله مواردی است که مقام معظم رهبری در فرمایشات علنی به آن استناد کردند و هم قانون حکم کرده در این جهت این موضوع از جمله اختیاراتی است که شورای نگهبان طبق قانون دارد.
اما در ادامه عباسعلی کدخدایی در نشست خبری با خبرنگاران رسانه‌ها به سوالاتی در رابطه با شفاف‌سازی حقوق نمایندگان، نقش پول‌های کثیف در انتخابات، اصلاح قانون انتخابات‌، نحوه رصد شورای نگهبان در خصوص نامزدهای انتخاباتی و‌… پاسخ داد.
کدخدایی در خصوص شفاف‌سازی حقوق نمایندگان گفت: ملاک و میزان برای شورای نگهبان قانون انتخابات است و در قانون انتخابات هم دو محور اصلی وجود دارد که بحث مفاسد اقتصادی و اخلاقی ملاک ما خواهد بود. سخنگوی شورای نگهبان در پاسخ به سوال دیگری در مورد نقش پول‌های کثیف در انتخابات و خط قرمز شورای نگهبان در این رابطه اظهار کرد: ملاک و میزان برای ما قانون انتخابات است و در این قانون در خصوص نقش پول کثیف در انتخابات همه مسوولان و مردم نگران هستند و نیازمند قوانین بهتری هستیم. شورای نگهبان تلاش خواهد کرد هر جا که لازم می‌داند که پول نقش موثری در انتخابات داشته و انحرافی در انتخابات ایجاد کند با اختیارات قانونی با آن برخورد کند.
وی در خصوص بحث شفافیت آرای نمایندگان گفت: تشخیص کارشناسانه مصوبات بر عهده نمایندگان و مجلس شورای اسلامی است و هر موردی که در مجلس تصویب شود شورای نگهبان مطابق با قانون اساسی و شرع بررسی می‌کند. شفافیت، کار خوب و پسندیده‌ای است و ما هم استقبال می‌کنیم ولی منوط به نظر نمایندگان است.
سخنگوی شورای نگهبان در پاسخ به سوال دیگری در رابطه با اصلاح قانون انتخابات و تاثیر آن بر اجرای انتخابات اظهار کرد: بارها گفته‌ام قانون انتخابات ما ناقص و حداقلی است و بخش‌های مختلف در حوزه تبلیغات و هزینه‌های انتخاباتی به نوعی ساکت است و حداقلی از مقررات را دارد و نیازمند اقدامات جامع است که متاسفانه هرچه ما تلاش کردیم اما هنوز دست‌مان خالی است و انتظار داریم از مجلس که هرچه زودتر نسبت به قانون انتخابات عمل کند.
وی در رابطه با سخنان آیت‌الله جنتی مبنی بر انتقاد از مجلس دهم و دولت و امکان شائبه اصل بی‌طرفی و صحبت وی این شائبه را دارد که شورای نگهبان باید اصل بی‌طرفی را رعایت کند، گفت: ایشان در جایگاه ریاست مجلس خبرگان صحبت کردند. البته هیچ‌کس با جوانگرایی مخالف نیست و مقام معظم رهبری هم تاکید کردند. نگاه آیت‌الله جنتی به فرد یا گروه خاصی نبوده. نظرشان را نسبت به همه اعلام می‌کنند، نگاه ایشان نسبت به تمامی مدیران است و اشکالاتی که در سطوح مختلف وجود دارد و همه ما کم و بیش با آن آشنا هستیم. نگاه ایشان رو به آینده است و نگاه جامعی برای جوانگرایی و استفاده‌ از استعدادهای جدید است که همه هم آن را تایید خواهند کرد.
کدخدایی در پاسخ به سوال دیگری در مورد نحوه رصد شورای نگهبان در خصوص نامزدهای انتخاباتی در فضای مجازی اظهار کرد:‌ نحوه آن را نمی‌دانم و من هم مثل شما هستم ولی طبیعتا هر آنچه که آشکار است دیده خواهد شد. اگر گزارشی برای ما ارسال شود فعالیت مثل اینکه رسانه‌ها فعالیتی دارند در فضای مجازی هم به همین صورت است و گزارشات در جلسات کارشناسی بررسی می‌شود و اگر مغایرتی باشد قطعا مغایرت‌ها مد نظر قرار خواهد گرفت.
سخنگوی شورای نگهبان در پاسخ به سوال دیگری در مورد اینکه در حاشیه بحث شفافیت و اینکه نمایندگان اعلام کردند شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت هم رایشان را شفاف اعلام کنند و نظر شورای نگهبان در این رابطه چیست اظهار کرد: نظر خوبی است و ما هم در این زمینه پیشگام بودیم. با وجود اینکه تکلیف قانونی نداشتیم ولی مشروح مذاکرات شورای نگهبان در حوزه قوانین در حال انتشار و روی سایت ماست. البته چون خیلی مفصل بوده زمان می‌برد که همه آنها را بتوانیم روی سایت هم منتشر کنیم. تیم‌های زیادی هم مشغول این کار هستند. بخشی که استخراج شده، منتشر شده و بخش‌های دیگر هم به مرور اعلام خواهد شد.
وی افزود: در حوزه انتخابات هم منع قانونی داریم که اعلام شده است. باید این کار محرمانه و نتایج نیز باید محرمانه اعلام شود. اگر قانون تکلیفی برای ما داشت طبیعتا ما هم استقبال می‌کنیم و هم مجری قانون خواهیم بود.
کدخدایی در مورد سخنان آیت‌الله جنتی مبنی بر اینکه مردم نسبت به انتخابات بی‌تفاوت نباشند و نقش سهم شورای نگهبان به عنوان نهادی که تایید صلاحیت می‌کند را توضیح دهد، گفت: سهم تعیین کردن خیلی مبنای دقیقی ندارد. یکی دو بار سهم تعیین کردیم و برخی اعتراض کردند. ولی سهم گروه‌های‌ سیاسی و کسانی که نیروها و کاندیداها را معرفی می‌کنند بیشتر از من است و از طرف دیگر اطلاع‌رسانی صحیح به مردم می‌تواند نقش موثری در انتخاب گزینه‌های بهتر داشته باشد.
وی در پاسخ به سوال دیگری در رابطه با بحث مصونیت نمایندگان اظهار کرد: آنچه که در اصل ۸۶ است و تفسیری که شورای نگهبان دارد که نمایندگان نسبت به اظهارات و آرایی که به سبب نمایندگی مجلس در مجلس ارائه می‌کنند مسوول هستند نکته‌ای است که هم قانون اساسی تشخیص داده و در همه جا به آن استناد می‌شود. طبیعتا اگر نمایندگان جرائمی خدای ناکرده مرتکب شوند مثل جرائم مشهود، دیگر مشمول حکم اصل ۸۶ نخواهند بود.
وی در پاسخ به سوال دیگری در رابطه با سخنان نوبخت معاون اول رییس‌جمهور در خصوص بودجه ۹۹ اظهار کرد: من هم مثل شما در رسانه‌ها این موضوع را شنیدم و هنوز هیچ خبر رسمی ندارم که نظر دولت چیست. آنچه که از قانون برمی‌آید این است که بودجه شامل همه دستگاه‌ها می‌شود و باید منتظر بمانیم تا ببینیم طرح دولت در این رابطه چیست. اگر خاطرتان باشد ما نسبت به بودجه‌های شرکت‌های دولتی که بعضا در بودجه نمی‌آمد ایراد می‌گرفتیم و در چند سال اخیر برخی از این شرکت‌های دولتی هم در بودجه ذکر شده و لحاظ شده‌اند.
سخنگوی شورای نگهبان در رابطه با سوال دیگری در خصوص پخش بررسی مصوبات به طور علنی و زنده اظهار کرد: اگر تکلیف قانونی باشد بله، ‌ولی وقتی تکلیف نیست اعلام کردم که ما فراتر از تکلیف‌مان داریم منتشر می‌کنیم. اینها مرتبط به سال‌های متمادی بوده که روی هم جمع شده و کارشناسان ما کار می‌کنند و به تدریج منتشر خواهد شد. در آن بخش هم اگر تکلیف قانونی بود تابع قانون هستیم.
وی در پاسخ به سوال دیگری در رابطه با اصلاح قانون تجارت و تصویب موادی از آن و اینکه آیا شورای نگهبان هنوز بر دیدگاه ۹۱ خود است، اظهار کرد: در سال ۹۱ ایراد در رابطه با بحث ضرورت بود که در کمیسیون به تصویب رسیده بود. الان مجلس در حال تصویب مصوبه و لایحه قانون تجارت در صحن علنی است و با آن روش متفاوت است. طبیعتا قانون تجارت فعلی هم دارای اشکالات متعددی است که باید زمانی به آن رسیدگی شود. اقدام مجلس در اصلاح قانون تجارت اقدام مبارکی بوده و هست و ما هم استقبال می‌کنیم اما باید شرایط اقتصادی و اقتضائات اقتصادی کشور هم در نظر گرفته شود. آنچه که بر عهده ماست بررسی مغایرت‌ها با شرع مقدس و قانون اساسی است که بررسی می‌کنیم و اگر مغایرتی باشد اعلام می‌کنیم.
وی در خصوص اینکه تغییر یکباره قانون قبلی باعث بروز مشکلاتی می‌شود یا خیر، گفت: به هر حال قانون‌ به همین صورت است و چه قانون تجارت و چه قوانین دیگر، وقتی قانون جامع دیگری می‌آورید مثل قانون خودرو تغییراتی را ایجاد می‌کند که آن موضوع به تشخیص کارشناسی مجلس بستگی دارد.
سخنگوی شورای نگهبان در رابطه با فعال شدن سامانه شفافیت حقوق مسوولان و اینکه شامل چه اعضایی از شورای نگهبان می‌شود، گفت: ظاهرا همه هستند و باید همه عضو شوند و من هم باید عضو شوم.
سخنگوی شورای نگهبان در پاسخ به سوالی در رابطه با افزایش وزرا گفت: افزایش وزرا منعی ندارد. تشخیص مجلس است که اگر هیات دولت پیشنهاد داد ممکن است وزارتخانه جدید هم تشکیل شود، ممکن است از جهات دیگر مانند بار مالی دچار مشکل شود ولی نفس اضافه شدن‌ها منع قانونی ندارد.
سخنگوی شورای نگهبان در پاسخ به سوال دیگری در رابطه با واسطه‌گری برخی واسطه‌گرها با شورای نگهبان در مورد انتخابات و ستاد رسیدگی به تخلفات انتخاباتی که آقای رییسی مطرح کردند که با کمک شورای نگهبان تشکیل خواهد شد، اظهار کرد: قسمت اول که هر وقت دیدید اگر کسی در این جهت حرکت کرد به ما یا نهادهای نظارتی دیگر اطلاع دهید که هم ما و هم نهادهای نظارتی با آن برخورد خواهیم کرد. در مورد ستاد انتخابات طبیعتا هر دوره ما و قوه قضاییه چنین نشست‌هایی داریم. هنوز نشست خاصی را با دوستان در قوه قضاییه نداشتیم. به محض اعلام آمادگی قوه قضاییه این کار صورت خواهد گرفت و طبیعتا هماهنگی با قوه قضاییه به جلوگیری از تخلفات در روز انتخابات و تبلیغات کمک می‌کند و اینگونه تخلفاتی که در قانون جرم‌انگاری شده و نیازمند برخورد قوه قضاییه است.