عذرخواهی تلگرام از ایران

لیلا ناطقی- تلگرام از ایران عذرخواهی کرد. به گفته وزیر ارتباطات، مدیریت نرم‌افزار تلگرام به دلیل انتشار استیکرهای غیراخلاقی توسط کاربران در این شبکه مجازی، از جمهوری اسلامی ایران عذرخواهی کرد.
در میان انبوه اپلیکیشن‌های پیام‌رسانی که این روزها در موبایل‌ها می‌بینیم، شکی نیست که تلگرام از محبوب‌ترین آنهاست.
۵ میلیون ایرانی از تلگرام استفاده می‌کنند
آمار و ارقام در مورد تلگرام خیره‌کننده است. طبق آخرین برآوردها تلگرام هم‌اکنون بیش از ۵۰ میلیون کاربر فعال دارد و روزانه بیش از یک میلیارد پیام در این اپلیکیشن ارتباطی رد و بدل می‌شود. جالب است بدانید که حدودا پنج میلیون نفر از جمعیت کاربران این اپلیکیشن ارتباطی را ایرانی‌ها تشکیل می‌دهند.
رواج استیکرها و شکلک‌های نامرسوم و بعضا غیراخلاقی در تلگرام همواره نگرانی‌هایی را به همراه داشت تا جایی که برخی دسترسی به این شبکه اجتماعی را در کشور در آینده نه‌چندان دور دچار مشکل دانستند.
خیلی‌ها پیش‌بینی فیلترینگ این شبکه پرطرفدار را داشته و حتی ایجاد اختلال در این شبکه را نظیر آنچه بر سر وایبر آمد، دور از انتظار نمی‌دانستند.در کنار همه مزایایی که این شبکه برای کاربران به ارمغان آورده، «باز بودن» زبان این برنامه سبب شده است تا هرکس بتواند استیکرهای دلخواه خود را طراحی و به راحتی آن را منتشر کند.
البته نمی‌توان این ویژگی‌ را یک ویژگی صرفا خوب یا بد ارزیابی کرد بلکه مانند یک تیغ دو لبه است، همان‌طور که اگر از کاربران این شبکه باشید احتمالا دیده‌اید برخی افراد شکلک‌هایی را طراحی و یا شکل‌های موجود را بومی‌سازی کرده‌اند و متناسب با فرهنگ و ویژگی‌های کشورمان دست به طراحی دوباره این شکلک‌ها زده‌اند.
در این میان ساخت و رواج برخی شکلک‌ها با محتوای نامناسب اخلاقی یا فرهنگی نیز به چشم می‌خورد و تعداد این استیکرها رو به افزایش بوده است.
ابراز نگرانی رسمی و غیررسمی ایران از رواج شکلک‌های نامناسب سرانجام منجر به واکنش مدیریت نرم‌افزار تلگرام و عذرخواهی از ایران شد.
ایمیل عذرخواهی تلگرام به وزارت ارتباطات
محمود واعظی در این خصوص گفت: مدیریت‌تلگرام در ایمیلی که برای وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ارسال کرده است، متعهد شده براساس قوانین جمهوری اسلامی فعالیت داشته باشد و این استیکرهای غیراخلاقی را از شبکه خود برای کاربران ایرانی حذف کند.
به گفته وی، مدیریت تلگرام به صورت مستقیم در استیکرهای غیراخلاقی نقشی نداشته است و آنچه طراحی شده و در فضای آن توزیع شده توسط کاربران انجام شده است.وی اضافه کرد: تلگرام در ابتدای فعالیت در ایران به کاربرانش اجازه داد با اختیار خودشان استیکرهایی طراحی کرده و از آن استفاده کنند و برخی از کاربران ایرانی نیز با استفاده از ظرفیت، استیکرهای غیراخلاقی را انتشار دادند که باعث نارضایتی نیز شده بود.
وزیر دولت یازدهم تصریح کرد: دولت یازدهم با نرم‌افزارها و شبکه‌های اجتماعی که در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی کار کنند، مشکلی ندارد و فقط با فعالیت شبکه‌هایی که بخواهند این چارچوب را رعایت نکنند، برخورد می‌شود.
هشدار وزارت ارتباطات به کاربران
واعظی اظهار کرد: کاربران شبکه‌های مجازی باید بدانند که اگر در چارچوب قوانین کشورمان در این فضا کار نکنند، ممکن است دستگاه‌های نظارتی این شبکه‌ها را فیلتر کنند.وی تصریح کرد: پس از تذکر ما نسبت به استیکرهای غیراخلاقی در تلگرام و پیگیری این شبکه مجازی، وضعیت خوبی در این شبکه ایجاد شده و از انتشار استیکرهای غیراخلاقی جلوگیری شد.
بستن پیامک‌های تبلیغاتی با ۸۹۹۹
اما وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات ضمن قبول برخی نارضایتی از سوی مشترکین تلفن همراه پیرامون ارسال حجم وسیعی از پیامک‌های تبلیغاتی افزود: در حال حاضر کاربران می‌توانند با ارسال ۸۹۹۹ به همراه اول انصرافشان را از پیامک‌های تبلیغاتی اعلام کنند و برای سایر اپراتورها نیز این وضعیت وجود دارد ولی شماره ارسالی متفاوت است.
واعظی اضافه کرد: اپراتورها نیز موظف شده‌اند به محض دریافت شماره انصراف از ارسال این پیامک‌ها به مشترکینشان خودداری کنند که رضایت خوبی در این بخش در ماه‌های اخیر به وجود آمده است.
روبات‌های پیام‌رسان چه می‌گویند
اما در کنار این ماجرا چند وقتی است کاربران ایرانی نیز با امکان جدید «روبات‌ها» در پیام‌رسان تلگرام آشنا شده‌اند، روبات‌هایی که با موضوعات مختلف درخواست عضویت در گروه‌ها را دارند تا خود را به افراد بیشتری معرفی کنند. این گزارش به ابهامات و شایعات درباره این روبات‌ها پرداخته است.چندی پیش سازندگان برنامه آلمانی تلگرام رابط کاربری خاصی موسوم به بوت طراحی کردند که به توسعه‌دهندگان امکان می‌دهد حساب کاربری روباتیک ایجاد کنند.
به گزارش فارس، این حساب‌ها دارای سطح قابل قبولی از هوش مصنوعی هستند و توسط انسان‌ها کنترل نمی‌شوند. نرم‌افزار مدیریت‌کننده این حساب‌ها می‌توانند اطلاعات مختلفی را در دسترسی کاربران قرار دهند و با انسان‌ها چت کنند. به این صورت که کاربر به روبات پیامی می‌دهد و در خواست خود را ارسال می‌کند، روبات در پاسخ اطلاعات مطالبه شده را به کاربر ارایه می‌دهد.
پیرو این قاعده روبات‌ها کاربردهای مختلفی دارند، مثلا روباتی که اطلاعات بورس و دلار و پیشخوان روزنامه‌ها را به کاربران ارایه می‌کند یا روبات‌های سرگرم‌کننده که عکس می‌گیرند و استیکر متناظر تحویل کاربر می‌دهند یا pollbot که یک روبات برای نظرسنجی است. روبات‌هایی با دریافت کلید واژه تصویری مرتبط را در اختیار کاربر قرار می‌دهند. روبات‌های برای بررسی اطلاعات عمومی کاربر استفاده می‌شود. روباتی رویدادها را یادآوری می‌کند و برخی روبات‌ها نیز ماهیت مزاحم دارند.اتفاقا چندی است سر و کار کاربران ایرانی نیز به روبات‌های تلگرام افتاده است. نمونه‌ای از روبات‌های ایرانی در زیر نشان داده شده است.مانند روبات جعلی «شرکت گلکسی» که بین کاربران ایران معروف شد و وعده می‌داد که با اضافه کردن این روبات به گروه برنده گالکسی S6 خواهید شد. به دلیل فراگیری موضوع در نهایت شرکت سامسونگ ناگزیر به اطلاع‌رسانی درباره جعلی بودن این روبات‌ شد. روبات‌ها گاهی مزاحمت‌هایی نیز برای کاربران رقم زده‌اند. برخی کاربران از روبات‌هایی گلایه می‌کنند که به طور مداوم برای آنها پیام ارسال می‌کنند و با پاک کردن نیز متوقف نمی‌شوند. تنها چاره کار بلاک کردن روبات است.
روبات‌های تلگرام سارق اطلاعات هستند
با ورود روبات‌ها به تلگرام مانند اغلب فناوری‌های تازه، ابهامات و سوالاتی درباره ماهیت و کارکرد آنها ایجاد شده، احتمال شنود یا هک حساب کاربران یکی از این نگرانی‌هاست.فواد محقق کسی که تجربه ساخت یک روبات شرکتی را دارد، می‌گوید: «تمام روبات‌ها امکان چت انفرادی را دارند اما برخی روبات‌ها از امکان چت گروهی (اضافه شدن در گروه) نیز برخوردارند. طبق اطلاعات رسمی منتشرشده از سوی تلگرام، روبات‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند.دسته اول آنهایی که اگر در گروهی اضافه شوند قادر به مشاهده مطالب منتشر شده در گروه نیستند و تنها براساس دستور مستقیم از سوی کاربران فراخوانده می‌شوند و قادر به پاسخگویی هستند.دسته دوم مانند یک عضو به گروه اضافه می‌شوند و می‌توانند تمام محتویات انتشار یافته در گروه را مشاهده کنند. این موضوع در زیر نام روبات در لیست اعضای گروه درج می‌شود. البته این حالت همواره قابل تغییر است و در صورت تغییر حالت دسترسی یا عدم دسترسی به چت‌ها، پیغام سیستمی در گروه ظاهر نمی‌شود و برای بررسی وضعیت هر بار باید پروفایل روبات چک شود. با توجه به این ایراد، احتمال برطرف شدن این نقص در آینده نزدیک توسط تلگرام بعید نیست.
در واقع روبات‌ها دستوراتی هستند که روی سروری اجرا می‌شوند و آن سرور با تلگرام در ارتباط است. تلگرام دستورات کاربران برای این روبات‌ها را دریافت و به روبات منتقل می‌کند. روبات اطلاعات مورد تقاضای کاربر را در بانک اطلاعاتی خود جست‌وجو می‌کند. پاسخ را به تلگرام تحویل می‌دهد و تلگرام بار دیگر اطلاعات را به کاربر می‌رساند. در واقع در این ارتباط تلگرام یک درگاه ارتباطی است.»
حضور روبات‌ها در گروه مانند یک عضو عادی گروه است. همانطور که اعضای حاضر در یک گروه می‌توانند به پروفایل اعضای گروه را ببینند و چت‌ها را بخوانند، روبات‌ها نیز این امکان را دارند.
همچنان که دیگر اعضای حاضر در گروه می‌توانند از این اطلاعات استفاده کنند، این امکان برای روبات‌ها نیز فراهم است. اما شاید کاربر عادی حوصله استفاده از این اطلاعات را نداشته باشد اما این کار برای روبات ماشین سخت نیست.
حضور روبات‌ها در گروه پنهان نیست. با ورود به پروفایل روبات‌‌ها، درج عبارت bot در بخشی از یوزر نیم، ماهیت آن را قابل تشخیص می‌کند. اما مهم‌ترین تفاوت روبات‌ها در برخورد با اطلاعات در گروه‌ها می‌تواند انجام کارهای آماری باشد.
بنابراین روبات‌های تلگرام هکر و سارق اطلاعات نیستند و به فایل‌های گوشی دسترسی ندارند بلکه تنها به اطلاعات کاربری و پیغام‌های گروه را که دیگران نیز قادر به دریافت‌ آنها هستند را می‌بینند.
روبات‌ها با چه اهدافی ساخته می‌شوند
به تبعیت از بازار، کسب و کار طراحی روبات نیز به‌راه‌ افتاده که در این تجارت نوپا بسته به امکانات روبات قیمت‌ها متفاوت است برای مثال در لیست سفارش‌ها، منوی روبات با ارسال خودکار متن، عکس و فیلم، روبات یا ارسال دستی متن، عکس و فیلم، روبات با قابلیت تشخیص کلمات و با قیمت چندده هزار تومانی نیز می‌توان یک روبات تهیه کرد یا با کمی کنجکاوی یک روبات ساخت.
با رواج تدریجی روبات‌ها، یکی از سوالاتی که درباره آنها مطرح می‌شود، انگیزه ایجاد روبات‌هاست، اینکه این روبات‌ها چه منافعی برای سازندگان دارند یا اصولا درآمد مالی برای توسعه‌دهندگان خود ایجاد می‌کنند؟
در پاسخ به این سوال باید گفت که اساسا روبات‌ها در تلگرام رایگان هستند. اما اهمیت ساخت و استفاده از روبات‌های تلگرام زمانی مشخص می‌شود که می‌توان از آن به عنوان منبع درآمدزایی استفاده کرد.
یکی از نتایج مستقیم این روبات‌ها می‌تواند فروش کالا یا خدمات باشد. به این ترتیب که روبات به طور مشخص برای فروش‌ کالاهایی اطلاع‌رسانی می‌کند و اطلاعاتی را درباره خرید کالاها به مشتری خود ارایه می‌کند. همچنین روبات‌هایی نیز در اطلاع‌رسانی خود برای منبع سایت‌هایشان تبلیغ می‌کنند و به اصطلاح کلیک ور سایت‌‌شان را با ابزارهایی از جمله روبات تلگرام بالا می‌برند.در وهله دوم، سودی که برای روبات‌های مزاحم می‌توان متصور شد، امکان ارسال تبلیغ‌ برای شماره‌های گروه است. به این ترتیب که روبات در حین خدماتی که به کاربر می‌دهد، بانکی از یوزرهایی که قبلا با آنها چت کرده جمع‌آوری می‌کند و در نوبت‌های بعدی در ارسال تبلیغ آنها را مخاطب قرار می‌دهد. اغلب هدف از ساخت یک روبات تلگرام، تبلیغ در گروه‌های مختلف و یافتن دنبال‌کنندگان (Followers) برای اهداف تبلیغاتی و بازاریابی فروش است. مانند پیشنهاد ساده‌ای برای هدیه روز تولد که در قالب پیامی دوستانه به کاربران معرفی می‌شود.
چگونه روبات چاقوی دولبه تلگرام می‌شود
اما شاید یکی از کاربردهای روبات‌های تلگرام که همان چاقوی دولبه فناوری است، یکی از نکات منفی در کاربرد این ابزار باشد، در فضای تلگرام دیده شده که روبات‌هایی برای مصارف غیراخلاقی استفاده می‌شوند، آنها با بهره‌گیری از حاشیه امن فاقد نظارت، کسب وکارهایی برای ارسال متن، عکس و فیلم و ترتیب دادن قرار راه انداخته‌اند و مهم‌تر از آن اینکه با سیستم بانکی کشور (شبکه شتاب) نیز ارتباط مستقیم برقرار می‌کنند.
باوجود دیگر قابلیت‌های مثبت و متعدد پیام‌رسان تلگرام و روبات‌های تلگرام، این کاربرد سوء، زمینه بی‌اخلاقی‌هایی را در محیط این پیام‌رسان ایجاد کرده است.
در مجموع آمار تعداد روبات‌های مضر از تعداد مفید یا زرد بیشتر است و به نظر می‌‌رسد ابعاد مخاطره‌آفرین روبات‌های تلگرام ناشی از مسایل ضدفرهنگی و اجتماعی در این بخش از تلگرام پررنگ‌تر از کاربردهای مفید است که باید برای مواجهه با آن تدبیر و اطلاع‌رسانی و آگاهی بخشی لازم صورت گیرد.