عراق تهدیدی برای صادرات ایران

تحریم نفت صادراتی ایران توسط ۲۸ کشور عضو اتحادیه اروپا به تدریج دو ساله می‌شود و با گذشت حدود دو سال و با وجود مهار قیمت طلای سیاه توسط کشورهای عربی عضو اوپک، روسیه و آمریکا اما هم‌اکنون خلاء نفت سنگین ایران در بازار اروپا به چشم می‌خورد.
با آغاز تولید نفت از ذخایر نامتعارف، میزان عرضه نفت سبک به بازار جهانی با افزایش قابل توجهی روبه‌رو شده است و در شرایط فعلی بازار نفت به ویژه در منطقه اروپا با کسری شدید نفت‌خام‌های سنگین و ترش روبه‌رو است.پس از تحریم نفت سنگین ایران در بازار اتحادیه اروپا، نفت سنگین عراق و تا حدودی نفت‌خام اورال روسیه جایگزین نفت صادراتی ایران شد اما هم‌اکنون علاوه بر افزایش قیمت این دو نوع نفت‌خام از نظر کیفیت هم قابل رقابت با نفت سنگین صادراتی ایران نیست.
به عبارت دیگر هم اکنون نفت‌خام سنگین ایران در بازار اروپا در مقایسه با نفت سنگین عراق و اورال روسیه ارزش و جایگاه واقعی خود را پس از سه دهه پیدا کرده است و از این رو پیش‌بینی می‌شود در صورت رفع موانع تحریم در مدت زمان کوتاهی امکان از سرگیری حجم قابل توجه صادرات نفت سنگین ایران به بازار اروپا فراهم شود.در این بین تکنولوژی آمریکایی‌ها در استخراج و پالایش ذخایر نامتعارف نفت‌خام به نوعی در خدمت صنعت نفت ایران قرار گرفته است زیرا با تولید نفت از ذخایر نامتعارف با فناوری آمریکایی، جای خالی نفت سنگین ایران در قاره سبز بیش از گذشته برای پالایشگرها به چشم می‌خورد.
همزمان با دستیابی آمریکا به تکنولوژی استخراج نفت از ذخایر نامتعارف و افزایش عرضه نفت سبک به بازار اروپا، تقاضا برای نفت سنگین ایران افزایش یافته است و در این بین نفت سنگین عراق و اورال روسیه تاکنون نتوانسته پاسخگوی نیاز پالایشگرهای اروپایی باشد.در شرایط فعلی آمریکا با دستیابی به تکنولوژی استخراج و فرآورش ذخایر نامتعارف نفت و گاز همچون «شیل گس و شیل اویل‌ها» به یکی از کشورهای صادرکننده نفت و گاز تبدیل شده است اما این موفقیت آمریکایی‌ها برای صنعت نفت ایران هم خالی از دستاورد نبوده است.به گزارش مهر، از سوی دیگر هم‌اکنون کارشناسان بازار انرژی از نفت سنگین بصره عراق و نفت سنگین قزاقستان به عنوان مهم‌ترین رقبای نفتی ایران برای حضور در بازار اتحادیه اروپا یاد کرده و تاکید می‌کنند ایران هم از ذخایر نفت سنگین قابل توجهی برای حضور بلندمدت در بازار اتحادیه اروپا برخوردار است.
عراق مانع جدید ایران برای بازگشت به اروپا
یکی از مهم‌ترین ذخایر نفت سنگین ایران در میدان آزادگان جنوبی قرار دارد که هم‌اکنون با میدان مجنون عراق مشترک است و نوع کیفیت این نفت سنگین بی‌شباهت به سبد نفت سنگین صادراتی ایران و حتی اورال روسیه نیست.در حال حاضر ایران از ظرفیت برداشت روزانه ۵۰ هزار بشکه نفت از میدان آزادگان جنوبی برخوردار بوده اما عراق با استفاده از مشارکت شرکت انگلیسی شل اخیرا ظرفیت استخراج طلای سیاه از این میدان مشترک با ایران را تا مرز ۱۴۰ هزار بشکه در روز افزایش داده است.
افزایش استخراج نفت سنگین توسط عراق از میدان آزادگان جنوبی، علاوه بر اینکه منجر به عدم‌النفع روزانه ایران از این میدان مرزی می‌شود، فضا را هم برای بازگشت مجدد ایران به بازار نفت سنگین اروپا در آینده با محدودیت‌های بیشتری روبه‌رو خواهد کرد.
به عبارت دیگر در صورت افزایش استخراج نفت سنگین بیشتر عراق از میدان مشترک آزادگان جنوبی، عملا امکان پاسخگویی به تقاضای نفت سنگین در اروپا وجود دارد از این رو در صورت تاخیر در برداشت نفت و طولانی شدن پروسه تحریم‌ها، عملا درهای بازار نفت اروپا روی ایران را بسته‌تر از گذشته می‌کند.معاون نخست‌وزیر عراق در زمینه انرژی هفته قبل در مصاحبه‌ای اعلام کرده بود که اگر تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا علیه ایران کاهش یابد، اعضای اوپک باید راه را برای افزایش تولید و صادرات نفت ایران باز کنند ولی عراق باید از این قاعده مستثنا باشد.به گزارش رویترز، حسین الشهرستانی اظهار داشته بود این حق ایران است که طبق توافقات اوپک سهم خود را از تولید داشته باشد ولی عراق از هرگونه تعیین سطح تولید معاف است. عراق قرار است ظرفیت صادرات نفت خود را تا پایان سه ماهه اول سال ۲۰۱۴ به میزان قابل توجهی افزایش دهد.به دنبال افزایش تولید نفت عراق پس از سال‌ها جنگ، این کشور در حال جذب مشتریان آسیایی از طریق پیشنهاد روش‌های پرداخت آسان است اما زیرساخت‌های ناکافی و مشکلات امنیتی در سال‌جاری سد راه تلاش‌های این کشور برای حفظ ثبات در تولید و صادرات نفت شده است. این کشور در حال حاضر روزانه ۵/۲ میلیون بشکه نفت صادر می‌کند که ۶۰ درصد آن به آسیا، ۲۰ درصد به بازارهای آمریکا و مابقی به اروپا صادر می‌شود.