عرصه بر مصرف‌کننده تنگ‌تر می‌شود

گروه بازرگانی- به نیمه بهمن رسیدیم و به نظر می‌رسد چرخ اقتصاد خانوار برای رسیدن به نوروز سربالایی سختی را در پیش دارد. افزایش قیمت برنج به دنبال حذف ارز مرجع از این محصول، روند صعودی قیمت گوشت، داستان تکراری قیمت مرغ در کنار پسته کیلویی ۵۰ هزار تومانی، لوبیا چیتی کیلویی ۶۵۰۰ تومان و تلاطمات بازار لوازم خانگی همه و همه دست به دست هم داده تا مصرف‌کننده را در تامین مایحتاج خود به نفس نفس بیندازد. در این میان این سوال مطرح است که ۷۰ تا ۱۰۰ هزار تومان عیدانه برای هر نفر تا چه اندازه از دردهای مخارج درمان می‌کند و کدام زخم را مرهم می‌شود؟
این ماجرای اولویت‌بندی کالا‌ها نیز انگار تمامی ندارد. کالاهای اساسی یکی پس از دیگری از اولویت‌های اول و دوم خارج می‌شوند و به دنبال آن تغییرات قیمتی پدید می‌آید. برخی از فعالان اقتصادی بر این باورند که اختصاص ارز مرجع به برخی کالاها موجب شکل گرفتن رانت می‌شود و به تعادل بازار صدمه می‌زند. در این رابطه مجیدرضا حریری، رییس کمیسیون واردات اتاق ایران اظهار کرد که از نظر من ارز مرجع به واردات هیچ کالایی نباید اختصاص داده شود زیرا باعث ایجاد فضای رانتی در کشور می‌شود.
به گفته وی، بسیاری از برنج‌هایی که با ارز مرجع وارد شده در مرحله توزیع متوقف شده یا با نرخ آزاد در بازار توزیع شده‌اند.
این اظهارات درحالی مطرح می‌شود که هنوز سازمان توسعه تجارت به عنوان متولی اصلی روند واردات و صادرات در کشور اعلام نکرده‌ است که آیا برنامه مشخصی مبنی بر روند تدریجی حذف کالاهای اولویت اول و دوم دارد یا خیر.
خبرهایی در مورد احتمال خروج گوشت خام و روغن خوراکی از فهرست کالاهای اولویت اول و دوم به دنبال خروج برنج از این فهرست مطرح شده است. در حالی که نمایندگان بخش خصوصی از مذاکرات انجام شده در این خصوص خبر می‌دهند، مسوولان دولتی اعلام کرده‌اند که گوشت قرمز و روغن همچنان با ارز مرجع وارد می‌شوند.
افزایش قیمت یا قاچاق
در حالی که به گفته فعالان اقتصادی اختصاص ارز مرجع موجب رانت و فساد در فعالیت‌های اقتصادی می‌شود، علی‌اصغر ملکی، رییس اتحادیه گوشت گوسفندی دلیل اصلی افزایش قیمت گوشت در بازار‌های داخلی را خروج غیرقانونی آن از کشور اعلام کرده‌ است.
این در حالی است که به گفته‌ وی دلیل این موضوع واردات گوشت قرمز با از مرجع بوده و تاکنون بحثی بر سر جایگزینی ارز مبادله‌ای به جای ارز مرجع برای واردات گوشت قرمز نبوده‌ است.
البته بنا بر اظهارات رییس کمیسیون واردات اتاق ایران نیز هر نوع نرخ‌گذاری غیرواقعی روی قیمت ارز منجر به شکل‌گیری بازارهای فاسد می‌شود. گوشت نیز همین وضعیت را دارد و بر همین اساس موضوع حذف ارز مرجع برای واردات آن نیز مطرح است.
رییس مجمع واردات نیز درباره روند تدریجی حذف ارز مرجع از کالاهای موجود در اولویت اول اظهار کرد در حالی که هنوز عرضه ارز مرجع برای واردات برنج در‌هاله‌ای از ابهام قرار دارد کالاهای موجود در اولویت اول می‌توانند برای واردات از ارز صادراتی یا ارز اتاق مبادلاتی نیز استفاده کنند.
وی بیان کرد که زمزمه‌هایی مبنی بر حذف ارز مرجع از واردات گوشت نیز شنیده می‌شود. زمانی که با کمبود گوشت در کشور مواجه شده بودیم قرار بود حتی برای واردات آن از ارز آزاد نیز استفاده شود زیرا در آن زمان هنوز مرکز مبادله ارزی راه‌اندازی نشده بود. در حال حاضر نیز به دلیل کمبود روغن خوراکی در داخل کشور این احتمال می‌رود که مجوز واردات آن با ارز مبادله‌ای داده شود.به گفته برخوردار در کنار تولید روغن خوراکی در داخل کشور اگر احساس کمبود در داخل کشور به وجود آید این احتمال می‌رود که از ارز مبادله‌ای برای واردات آن استفاده شود. درباره این موضوع در راستای تنظیم بازار شب عید تصمیم‌گیری می‌شود و در صورت کمبود از ارز مبادله‌ای برای واردات روغن نباتی استفاده خواهد شد.رییس مجمع واردات تاکید کرده که این مبحث بیشتر در مورد روغن زیتون صدق می‌کند و ممکن است برای تنظیم بازار شب عید اجازه داده شود که برای واردات آن از ارز مبادله‌ای استفاده شود.اظهارات برخوردار در مورد اختصاص ارز مبادله‌ای به واردات روغن در حالی است که معاون توسعه بازرگانی داخلی وزارت صنعت، معدن و تجارت از اختصاص ارز مبادله‌ای به واردات گوشت خبرداد و گفت: آن دسته از واردکنندگانی که گوشت را با ارز مرجع وارد می‌کنند باید این کالا را به شرکت پشتیبانی امور دام تحویل دهند.
حسن رادمرد گفت: از این پس، واردات گوشت علاوه بر دریافت ارز مرجع، ارز مبادلاتی هم دریافت خواهد کرد.
تسریع تامین نیاز داخلی
معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت افزود: بر این اساس، افرادی که گوشت را با ارز مرجع وارد کشور می‌کنند، حتما باید کالای وارداتی خود را تحویل شرکت پشتیبانی امور دام وزارت صنعت، معدن و تجارت دهند اما افرادی که گوشت را با ارز مبادلاتی وارد می‌کنند، می‌توانند آن را به قیمت مصوب زیر نظر معاونت بازرگانی داخلی وزارت صنعت، معدن و تجارت در شبکه‌های توزیع مشخص شده به فروش برسانند.
وی تصریح کرد: هم‌اکنون قیمت تمام‌شده مصوب گوشت ۱۴ هزار تومان است.
رادمرد در مورد تغییر اولویت گوشت اظهار داشت: هنوز بخشنامه‌ای در این رابطه ابلاغ نشده است.
معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت گفت: استفاده گوشت از ارز مبادلاتی سبب شده تا روند واردات و تامین نیاز داخلی تسریع شده و قیمت متعادل‌تر شود.
با همه این حرف‌ها، تنها چیزی که مصرف‌کننده می‌خواهد وجود کالا به اندازه‌ای است که برای خرید صابون و پودر شوینده مغازه به مغازه نگردد، تعادل قیمت به اندازه‌ای است که سبزی پلو ماهی شب عید به فراموشی سپرده نشود و به نظر می‌رسد با این شرایط دیگر پولی برای عیدی بچه‌ها باقی نمی‌ماند.