عرضه در بورس کالا

گروه معدن- برای تعیین‌تکلیف قیمت‌گذاری زنجیره فولاد اگرچه خیلی امروز و فردا می‌شود اما در نهایت معاون معدنی وزارت صمت اعلام کرده است که این قیمت‌ها برای روز سه‌شنبه یعنی فردا به صورت رسمی اعلام خواهد شد. اما آنچه در این خصوص از اهمیت قابل توجهی برخوردار است، پایان یافتن مداخله‌های دولتی از زنجیره فولاد است. بر همین اساس اتاق بازرگانی ایران بارها خواسته بخش خصوصی مبنی بر عدم دخالت در قیمت‌گذاری شمش فولاد را اعلام کرده و معتقد است که اگر توازن مورد انتظار را در کل زنجیره فولاد برقرار کنیم، سرمایه‌گذاری و حضور در تمام بخش‌ها جذاب و توجیه‌پذیر می‌شود و در نتیجه شاهد رشد صنعت فولاد و تحقق هدف‌گذاری تولید ۵۵ میلیون تن فولاد در سال خواهیم بود. در واقع خروج از قیمت‌گذاری دستوری خواسته‌ای است که بارها از سوی فعالان این حوزه اعلام شده چرا که به گفته آنها تنها از این طریق می‌توان به رشد و توسعه این حوزه بااهمیت در اقتصاد کشور امیدوار بود. در همین خصوص صاحب‌نظران اقتصادی معتقدند برای این منظور می‌توان از بورس کالا کمک گرفت.
بر همین اساس مدیرعامل شرکت معدنی و صنعتی چادرملو با اشاره به اینکه در سال گذشته نیز قیمت‌های سنگ‌آهن کنسانتره و گندله همانند سال‌های قبل همچنان تابعی از میانگین قیمت فروش شمش فولاد خوزستان بوده است، گفت: نوسانات قیمت‌های جهانی سنگ‌آهن و گندله تاثیر بااهمیتی در قیمت‌های فروش محصولات فوق نداشته و فقط افزایش یا کاهش قیمت‌های شمش فولاد خوزستان در قیمت‌های فروش محصولات فوق تاثیر داشته است.
ناصر تقی‌زاده عنوان کرد: در مورد نظام قیمت‌گذاری معتقدیم با تشکیل بورس کالا و عرضه سنگ‌آهن و فـرآورده‌های آن در بورس، مساله مهم کشف قیمت محصولات زنجیره فولاد تکمیل می‌شود. به عبارت دیگر هدف و فلسفه اولیه تشکیل بورس کالا خروج از قیمت‌گذاری دستوری بوده است چرا که اقدامات غیرکارشناسانه در بخش معادن سنگ‌آهن و قیمت فولاد در گذشته موجب شده به علت عدم کشف قیمت کلی زنجیـره تولید فولاد در بورس کالا، بخش‌های تولیدی به صورت مستقیم یا غیر‌مستقیم از غیرواقعی بودن قیمت‌ها آسیب‌پذیر باشند.تقی‌زاده افزود: به نظر می‌رسد با پیشرفت‌هایی که بورس کالا داشته، امروزه در جایگاهی قرار دارد که دولت و صنایع می‌توانند به آن اعتماد کنند. محصولات استراتژیک از جمله تولیدات زنجیره فولاد راهی جزو کشف قیمت واقعی در بورس کالا ندارند و وصل کردن کل قیمت‌های زنجیره فولاد به یک محصول، منطقی نیست.
معادن تامین‌کننده مواد اولیه
مدیرعامل چادرملو افزود: یکی از مهم‌ترین و اساسی‌ترین پایه‌های اقتصاد هر کشوری منابع معدنی و ذخایر زیرزمینی کشور است. نقش معادن در رشد اقتصادی هر کشوری کاملا مشهود و بهره‌برداری از معادن کشور عامل مهمی در رشد و توسعه اقتصادی است زیرا معادن، تامین‌کننده مواد اولیه مورد نیاز بسیاری از صنایع بوده و در امر خودکفایی صنعتی، ایجاد اشتغال مولد، افزایش تولید ناخالص ملی و درآمد سرانه کشور نقش بسزایی داشته و با توجه به استقرار معادن عمدتا در نقاط دورافتاده و کمترتوسعه‌یافته کشورها، نقش عمده‌ای هم در توسعه و آبادانی مناطق مزبور، اشتغالزایی، جلوگیری از مهاجرت و شهرنشینی خواهد داشت. به عنوان نمونه طبق آمار منتشره از طرف سازمان بین‌المللی کار، اشتغال هر نفر در معادن سنگ‌آهن موجب ایجاد ۱۷ شغل در صنایع مرتبط می‌شود.
مدیرعامل چادرملو گفت: کشور ایران به دلیل وجود منابع و ذخایر طبیعی (نفت، گاز و مواد معدنی) در ردیف کشورهای غنی منابع طبیعی قرار دارد به نحوی که در رده‌بندی کشورهای جهان از نظر مواد معدنی جزو ۱۵ کشور اول قرار گرفته است. براساس گزارشات و اطلاعات موجود، ایران دارای ۱۸ نوع از انواع مواد معدنی مختلف و ۵۷ میلیارد تن ذخایر احتمالی و ۳۷ میلیارد تن ذخایر قطعی است.
وی ادامه داد: این ذخایر حدود هفت درصد ذخایر کلی جهان را تشکیل می‌دهد. ارزش ذخایر معدنی ایران طبق برآوردهای اولیه ۸۰۰ میلیارد دلار است که با برنامه اکتشافی جدید تا ۴۰۰/۱ میلیارد دلار پیش‌بینی شده است. از این رو با وجود منابع غنی مواد معدنی نقش معادن در اقتصاد کشور ناچیز بوده و طبق آمارهای اعلام‌شده سهم معدن و صنایع معدنی از تولید ناخالص داخلی کشور حدود هفت درصد است.
سرمایه‌گذاری‌های ناکافی
تقی‌زاده تصریح کرد: سنگ‌آهن مهم‌ترین بخش معدنی ایران است که براساس گزارش مرکز آمار ایران حدود۵۰ درصد ارزش‌افزوده بخش معدن مربوط به این بخش است و از طرفی ۶/۱۹ درصد اشتغالزایی بخش معدن ایران به معدنکاری سنگ‌آهن تعلق دارد.
وی افزود: در شرایط فعلی اقتصاد ایران و تحریم‌های گسترده اقتصادی، یکی از مهم‌ترین مزیت‌های ایران برای عبور از این بحران، توجه بر منابع معدنی و پتانسیل‌های بالقوه در داخل کشور است. به جرات می‌توان گفت با سرمایه‌گذاری در بخش معدن می‌توان ارزش افزوده ناشی از فروش و صادرات مواد معدنی را افزایش داد و از طرفی سرمایه‌گذاری در بخش فرآوری باعث رونق اکتشاف، استخراج و بهره‌برداری خواهد شد. البتـه باید قبـول کرد که تاکنون با وجود ذخایر فراوان معدنی، سرمایه‌گذاری‌های انجام شده در فعالیت‌های اکتشافی، تجهیز معادن و بهره‌برداری از معادن کافی نبوده است.این مدیر معدنی یادآور شد: هم اکنون دو شرکت بزرگ سنگ‌آهنی (معدنی و صنعتی چادرملو و معدنی و صنعتی گل‌گهر) که حدود ۵۴ درصد کنسانتره سنگ‌آهن کشور را تولید و صنایع فولاد کشور را از واردات بی‌نیاز کرده‌اند، در دهه۱۳۷۰ خصوصی و بدون اتکا به دولت و بودجه‌های عمرانی طرح‌های مهم توسعه و افزایش ظرفیت خود را اجرا و سالانه حدود ۷/۲۵ میلیون تن کنسانتره سنگ‌آهن (معادل ۳/۵۴ درصد کل تولید کشور) و ۸/۱۵ میلیون تن گندله (حدود ۳۸ درصد کل تولید کشور) مورد نیاز صنایع فولاد کشور را تامین می‌کنند.
بی‌توجهی به بخش خصوصی توانمند
تقی‌زاده ادامه داد: در سال‌های اخیر با مشکلات و تنگناهایی که از طرف دولت ایجاد شد، مانند پرداخت حق انتفاع، تعیین قیمت محصولات وضع حقوق دولتی و عوارض گمرکی صادرات مواجه بوده و این امر موجب شده که بخش خصوصی واقعی و توانمند در حوزه فعالیت‌های معدنی رغبتی نداشته باشد.
وی افزود: براساس آخرین پایش‌های انجام شده در مورد اهداف برنامه‌های تولید فولاد در سال ۱۴۰۴، برای تحقق برنامه ۵۵ میلیون تن فولاد خام، نیاز به ۸۰ میلیون تن کنسانتره سنگ‌آهن است که به منظور تولید این مقدار محصول باید ۱۶۲ میلیون تن سنگ‌آهن از معادن استخراج شود.
به گفته وی، ظرفیت ایجاد شده تا پایان سال ۱۳۹۸ حدود ۹۳-۹۰ میلیون تن و پیش‌بینی تا سال ۱۴۰۴ حداکثر تا ۱۳۰ میلیون تن و مقدار ۳۲ میلیون تن کسری وجود دارد. بنابراین چنانچه عملیات اکتشافی جدید و افزایش ذخایر انجام نگیرد با توجه به ذخایر موجود اکتشاف شده کشور، تامین سنگ‌آهن مورد نیاز صنایع فولاد کشور در بلندمدت مقدور نخواهد بود.
برنامه‌ریزی برای توسعه صادرات
مدیرعامل چادرملو در عین حال افزود: در جهت حمایت از بخش خصوصی و تشویق در اجرای برنامه‌های اکتشافی، کنسرسیومی مرکب از ۱۲ شرکت بزرگ معدنی و صنایع معدنی شامل شرکت‌های معدنی و صنعتی چادرملو، گل‌گهر، گهر زمین، صبانور، فولاد مبارکه، فولاد خوزستان، فولاد غدیر ایرانیان، فولاد خراسان، ذوب‌آهن اصفهان، معادن و فلزات، پامیدکو و گروه سرمایه‌گذاری امید تشکیل و برای اولین بار اجرای چنین طرح عظیمی را به عهده گرفتند و در مرحله اول حدود ۶۰ هزار کیلومتر‌مربع پهنه در اختیار کنسرسیوم فوق قرار گرفته و مطالعات آن شروع شده است.
وی گفت: در برنامه‌های آتی توسعه صنایع فولاد، احداث کارخانه‌های فولادسازی جدید در سواحل جنوبی کشور با هدف صادرات در دستور کار شرکت‌های بزرگ معدنی و صنعتی چادرملو، معدنی و صنعتی گل‌گهر و فولاد مبارکه قرار گرفته است. تولید ۱۰ میلیون تن فولاد با تامین سنگ‌آهن مورد نیاز از محل واردات از کشور استرالیا هدف‌گذاری شده است. این طرح در مراحل مقدماتی بوده و جهت واردات سنگ‌آهن، احداث تاسیسات زیربنایی و توسعه بنادر جزو برنامه‌هاست.
وی همچنین تاکید کرد: با توجه به منابع و ذخایر معدنی موجود، اجرای برنامه‌های اکتشافی تا حصول به ماده معدنی، باید در اولویت برنامه‌های توسعه معادن قرار گیرد.
فردا قیمت‌های رسمی زنجیره فولاد اعلام می‌شود
گفتنی است قیمت‌های زنجیره فولاد روز سه‌شنبه هفته جاری به طور رسمی اعلام خواهد شد. معاون معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت با بیان این مطلب گفت: هنوز هیچ‌گونه تصمیمی در مورد افزایش یا کاهش ضرایب قیمتی زنجیره فولاد گرفته نشده است. وزارت صمت با صبوری کامل این موضوع را طی ۴۸ ساعت آینده به طور رسمی اعلام خواهد کرد.
داریوش اسماعیلی خاطرنشان کرد: نباید در مورد قیمت‌های زنجیره فولاد عجله کنیم و این موضوع حداکثر تا روز سه شنبه تعیین‌تکلیف می‌شود.