عرضه «قطره‌چکانی» در بازار مسکن

اشکان نظام‌آبادی- قرار است دولت در قالب «همکاری‌های مشارکتی» ساخت حدود هشت هزار واحد مسکونی را با کمک دولت و بخش خصوصی ترکیه آغاز کند‌. در ادامه طرح‌های «قطره‌چکانی» دولت در راستای سیاست‌های تنظیم بازار عرضه مسکن، از یک همکاری جدید با کشور ترکیه رونمایی شده است فاز اول قرار است در زمین‌های دولتی واقع در محله تهرانسر آغاز شود‌. پروژه‌های مسکونی وزارت راه‌وشهرسازی در قالب ۶۵ طرح با حدود ۸۰۰۰ واحد مسکونی برای مشارکت در ساخت شناسایی شده و قرار است به عرضه «مسکن اجتماعی» متناسب با نیاز بازار منجر شود‌. دولت که پیش از این نیز با رونمایی از طرح‌هایی مانند «مسکن امید» قصد داشت دست‌کم «بار روانی منفی» حاصل از شکست طرح بازآفرینی شهری در جذب سرمایه توسعه‌گران را جبران کند حالا با «عرضه قطره‌چکانی» هشت هزار واحد دیگر می‌خواهد دست‌کم از اتهام انفعال در تنظیم بازار فرار کند‌.
کارشناسان اقتصاد مسکن می‌گویند بازار مسکن ایران برای خروج از وضعیت بحرانی نیازمند عرضه سالانه یک میلیون واحد مسکونی جدید است‌. در این شرایط اقدامات و سیاست‌های عرضه‌ای دولت بیش از آنکه به «عرضه موثر و همگن» در بازار منتهی شود، به نمایشی برای رفع تکلیف تبدیل شده است‌.
رمزگشایی از دیدار روز گذشته مقامات مسکن و شهرسازی ایران و ترکیه حاکی از آن است که تصمیم مشترک دو دولت برای احداث واحدهای مسکونی جدید به صورت مشارکتی بیش از آنکه مشکل عرضه مسکن در ایران را رفع کند برای طرف خارجی که از امتیاز نیروی کار و مصالح ارزان در ایران بهره‌مند است صرفه اقتصادی دارد‌.
وضعیت فعلی بخشی از واحدهای افتتاح نشده مسکن مهر که حاصل همکاری مشترک ایران و ترکیه است نشان می‌دهد این همکاری چندان موفقیت‌آمیز نبوده است‌. با این وجود در شرایطی که ابزارها و محرک‌های لازم برای حضور بخش خصوصی داخلی در بازار مسکن فراهم نشده است، عرضه‌کنندگان خارجی خدمات فنی و مهندسی با بهره‌مندی از نیروی کار تقریبا مجانی و مصالح ارزان‌قیمت به دنبال سقوط ارزش ریال به حضور در بازار ایران تمایل نشان می‌دهند‌.
به گفته معاون وزیر راه‌وشهرسازی در طرح مشارکت با ترکیه زمین‌های محدوده و حریم شهرها توسط سازمان شناسایی شده و سازمان به دنبال ارزش افزوده برای آنهاست. علی نبیان در نشست تخصصی حوزه مسکن و شهرسازی که با حضور نمایندگان بخش‌های دولتی و شرکت‌های خصوصی دو کشور ایران و ترکیه برگزار شد گفت: به دنبال همکاری‌های مشارکتی- در این زمین‌ها- هستیم‌. در مرحله نخست، پروژه‌های مسکونی در قالب ۶۵ پروژه با حدود ۸۰۰۰ واحد مسکونی برای مشارکت در ساخت شناسایی شده است‌.
او می‌گوید: به عنوان نمونه در تهرانسر، زمینی به مساحت ۱۷۵هزار مترمربع وجود دارد که استعداد ساخت ۱۰۰۰ واحد مسکونی را داراست‌. همچنین از دیگر پروژه‌هایی که در دستور کار است احداث مراکز تجاری-اداری و خدماتی است که در این خصوص تعدادی پروژه شناسایی شده‌اند‌. نبیان در بیان نمونه‌هایی دیگر توضیح می‌دهد: زمینی به مساحت ۵۰ هکتار در منطقه تهرانسر با کاربری تجاری- مسکونی- خدماتی، زمینی دیگر در میدان ونک به مساحت ۸۰۰۰ مترمربع با کاربری تجاری-اداری از جمله موارد مشارکتی است که می‌تواند مدنظر همکاری‌های مشترک قرار بگیرد‌.
مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن گفته است ارتباطات بین دو کشور ایران و ترکیه ارتباط حسنه‌ای است و امیدواریم در تعاملات جدیدی که بین دو وزارتخانه مسکن و شهرسازی ایران و محیط‌زیست و شهرسازی ترکیه ایجاد شده است، همکاری‌ها گسترش یابد‌.
معاون وزیر راه‌وشهرسازی با اعلام اینکه سازمان ملی زمین و مسکن مجموعه‌ای است که وظیفه تامین زمین موردنیاز فعالیت‌های وزارت راه‌وشهرسازی را در محدوده و حریم شهرها برعهده دارد، می‌گوید: سازمان ملی زمین و مسکن، بانک زمینِ جمهوری اسلامی ایران است و بر حسب نیاز و ابلاغی که از سوی وزارتخانه می‌شود، می‌تواند در زمان‌های مورد نیاز، زمین را در اختیار مردم قرار دهد‌.
بر اساس اطلاعات موجود از این طرح در تهرانسر، زمینی به مساحت ۱۷۵ هزار مترمربع وجود دارد که استعداد ساخت هزار واحد مسکونی را داراست‌. همچنین زمینی به مساحت ۵۰ هکتار در منطقه تهرانسر با کاربری تجاری- مسکونی- خدماتی، زمینی دیگر در میدان ونک به مساحت هشت هزار مترمربع با کاربری تجاری- اداری از جمله موارد مشارکتی است که می‌تواند مدنظر همکاری‌های مشترک قرار بگیرد‌.