عزم اروپا برای کاهش تولید محصولات جالیزی

بازار- استمرار روند محدودیت کشت محصولات آب‌بر جالیزی در اروپا، کاهش ۱۴ درصدی تولید گوجه‌فرنگی در سال ۲۰۲۲ را به همراه داشته و این قاره را یک گام بزرگ به سوی چشم‌انداز ۱۰ ساله پیش برده است.
کارگروه‌های تخصصی تحقیقات کشاورزی اتحادیه اروپا از کاهش ۱۴ درصدی تولید گوجه‌فرنگی در این قاره خبر داده و پیش‌بینی کردند که این امر به افزایش قیمت‌ها منجر خواهد شد. بر اساس گزارش ماه سپتامبر (شهریور) کمیته مدیریت بازار میوه و سبزیجات اتحادیه اروپا، اگرچه قیمت گوجه‌فرنگی در اواسط تابستان تقریبا با میانگین قیمت ۵ ساله برابر بوده، اما سطح تولید این محصول جالیزی نسبت به میانگین ۵ ساله بیش از ۳ درصد کاهش یافته و روند افزایش قیمتی که از سپتامبر آغاز شده بود، در ماه‌های آتی نیز ادامه خواهد یافت.
طبق گزارش‌ها، کمیسیون کشاورزی اتحادیه اروپا هیچ پیشنهادی برای کاهش قیمت‌ها ندارد، چراکه قیمت‌های بیشتر، با وجود تحمیل هزینه به مصرف‌کنندگان اروپایی، باعث تشویق دیگر کشورها برای صادرات گوجه‌فرنگی به این قاره می‌شود. در سند چشم‌انداز ۱۰ ساله این کمیسیون، تولید گوجه‌فرنگی باید تا سال ۲۰۳۰ به طور مرتب کاهش یابد و نیاز مصرف‌کنندگان و کارخانجات صنایع غذایی اروپا با واردات گوجه‌فرنگی از کشورهای دیگر تامین شود.
کاهش ۱۴ درصدی تولید گوجه‌فرنگی در اروپا در حالی رخ می‌دهد که کمیسیون کشاورزی اتحادیه اروپا پیش‌بینی کرده بود که تولید این محصول جالیزی در سال ۲۰۲۲ با ۹ درصد کاهش نسبت به پارسال به ۵/۱۶ میلیون تن برسد، اما تشدید کم‌آبی در آن دوره داغ اوایل تابستان و همچنین افزایش گرایش کشاورزان به کشت محصولات اساسی مانند آفتابگردان باعث شد که کاهش تولید گوجه‌فرنگی، بیشتر از پیش‌بینی‌ها باشد.
کمیسیون کشاورزی اتحادیه اروپا تصریح کرده است که با کاهش تولید، صادرات گوجه‌فرنگی نیز کمتر شده، اما واردات افزایش خواهد یافت.
بر این اساس، صادرات گوجه‌فرنگی تازه اتحادیه اروپا امسال ۱۲ درصد کمتر از پارسال خواهد بود، اما در مقابل، واردات گوجه‌فرنگی تازه ۳ درصد نسبت به سال ۲۰۲۱ و ۲۵ درصد نسبت به میانگین ۵ ساله افزایش می‌یابد.
در بازار محصولات فرآوری شده نیز، واردات اقلامی مانند سس، رب، کنسرو و… ۲۸ درصد کاهش خواهد یافت، اما صادرات این محصولات ۳ درصد افزایش می‌یابد. کارشناسان معتقدند کاهش تولید و صدور محصولات جالیزی مانند گوجه‌فرنگی، تداوم رویکرد راهبردی اروپا برای مقابله با روند کم‌آبی گسترده جهانی و جبران بخشی از کسری منابع آبی از طریق واردات آن در قالب محصولات آب‌بر از کشورهای دیگر است. سال گذشته ۶۷ درصد از واردات گوجه‌فرنگی تازه مورد نیاز اتحادیه اروپا از مراکش تامین شده بود و پیش‌بینی می‌شود امسال نیز، این کشور تامین‌کننده اصلی گوجه‌فرنگی مورد نیاز مصرف‌کنندگان و کارخانجات تبدیلی اروپا باشد.
رویکرد کاهش تولید محصولات جالیزی به منظور فراهم شدن فضای بیشتر برای کشت اقلام اساسی باعث شد که تبعات جنگ در اوکراین و محدود شدن صادرات غلات این کشور، آسیب چندانی به ذخایر غلات اتحادیه اروپا وارد نکند و حتی آثار کم‌آبی نسبی بهار و آن دوره خشک و داغ تابستان نیز کمرنگ شود.
طبق آمار، در فصل ۲۰۲۳- ۲۰۲۲ اروپا علاوه بر تامین نیاز خود به غلات، می‌تواند صادرات خالص غلات را به ۵/۳۳ میلیون تن افزایش دهد.
در زمینه دانه‌های روغنی، به ویژه در مورد آفتابگردان که به دلیل کم‌آب‌بر بودن با بیشترین گرایش از جانب کشاورزان روبه‌رو بود، تولید این محصول به بالاترین حد در تاریخ این قاره رسید.
کاهش تولید و صادرات محصولات جالیزی، رویکرد راهبردی اروپا و اغلب کشورهای درحال توسعه برای ساماندهی بازار عرضه و تقاضا، فراهم کردن فضای بیشتر برای تولید محصولات اساسی و به ویژه حراست از منابع آبی ارزشمندی است که حفظ آن برای کشور ما به مراتب حیاتی‌تر است. از همین رو اجرای الگوی کشت، به عنوان راهکاری جامع و موثر برای تامین امنیت غذایی و حراست از منابع ارزشمند کشورمان اهمیتی مضاعف می‌یابد.