عصر افشاگری

گروه جهان- در حالی که دونالد ترامپ هنوز درگیر بحران بیماری کرونا و اعتراضات نژادی است، برخی از اطرافیانش علیه او دست به افشاگری زده‌اند. این افشاگری‌ها در شرایطی اتفاق می‌افتند که موقعیت انتخاباتی ترامپ به خاطر شرایط بحرانی آمریکا متزلزل شده است.
پس از مدتی حاشیه‌نشینی، جان بولتون، مشاور سابق امنیت ملی آمریکا سکوت خود را شکست و اطلاعات مهمی درباره ترامپ افشا کرد؛ امری که بولتون را رودرروی ترامپ و هوادارانش قرار داده است. اختلافات بولتون با ترامپ بلافاصله بعد از خروج او از دولت بروز پیدا کرد. ترامپ گفته بولتون را اخراج کرده اما بولتون اصرار کرد که او خودش استعفا داده بود.
بولتون پس از خروج از دولت برای مدتی حاشیه‌نشین شد. او حالا با یک کتاب جنجالی به صدر اخبار بازگشته است. کتاب جدید بولتون که قرار است چند روز دیگر منتشر شود، «اتاقی که در آن اتفاق افتاد» نام دارد که شامل خاطرات بولتون در زمان تصدی ریاست شورای امنیت ملی است.
بولتون در این کتاب سلسله‌ای از افشاگری‌ها علیه ترامپ داشته که به شدت در رسانه‌های آمریکایی و جهانی مورد توجه قرار گرفته‌اند.
او که تا ماه سپتامبر سال گذشته به عنوان مشاور امنیت ملی کاخ سفید فعالیت می‌کرد، بر آن است کتاب خاطرات خود را از دوره فعالیت ۱۷ ماهه خود در کاخ سفید منتشر کند و با اطلاعاتی که در این مقام به دست آورده، در کتاب خود دست به طرح مسائل بی‌سابقه‌ای درباره ترامپ زده است. انتقادهای بولتون از ترامپ و شیوه زمامداری او همچنان ادامه دارد. او ترامپ را برای مقام ریاست‌جمهوری فردی نالایق و نامناسب می‌داند. جنجال بر سر انتشار خاطرات بولتون تبدیل به موضوع شماره یک رسانه‌های آمریکا شده است. در حالی که دولت ترامپ در تلاش است از مسیرهای قانونی جلوی انتشار آن را که برای ۲۳ ژوئن برنامه‌ریزی شده، بگیرد، بخش‌هایی از این کتاب در روزنامه‌های نیویورک‌تایمز، واشنگتن‌پست و وال‌استریت‌ژورنال منتشر شد. کتاب جان بولتون حتی قبل از انتشار نیز در صدر کتاب‌های پرفروش آمازون قرار گرفته است. به باور بولتون، دونالد ترامپ تمایزی بین مصالح مملکتی و منافع شخصی خود قائل نمی‌شود و از این رو سیاست‌های او می‌تواند امنیت ملی آمریکا را به مخاطره اندازد.
در این کتاب که «در آن اتاق اتفاق افتاد، خاطره‌ای از کاخ سفید» نام دارد، جان بولتون تصویری ویرانگر از رییس‌جمهوری کنونی آمریکا ارائه می‌دهد. او ترامپ را فردی توصیف می‌کند که از سیاست خارجی آمریکا همواره به عنوان ابزاری در راستای منافع شخصی خود، به ویژه برای انتخاب دوباره به این مقام استفاده کرده است. به باور مشاور پیشین امنیت ملی کاخ سفید، پیروزی مجدد برای ترامپ چنان پراهمیت بوده که او حاضر به زیر پا نهادن مصالح امنیت ملی کشور شده است.
بولتون همچنین از فقدان آگاهی سیاسی و اطلاعاتی دونالد ترامپ انتقاد کرده و گفته است که او برای پیشبرد سیاست‌های خود به‌شدت تحت تاثیر مشاوران خارجی بوده و بدون داشتن اطلاعات کافی تصمیم‌گیری می‌کند. گفته می‌شود بولتون در کتابش از بی‌اطلاعی ترامپ از اینکه بریتانیا یک قدرت اتمی است خبر داده است.
بولتون به این موضوع اشاره دارد که دلیل عدم موفقیت دموکرات‌ها در استیضاح دونالد ترامپ آن بوده که بیش از حد در موضوع اوکراین غرق شده بودند. در حالی که اگر به جای این کار نگاه گسترده‌تری به سیاست خارجی ترامپ داشتند نتیجه استیضاح می‌توانست متفاوت باشد. جان بولتون در دوران رسیدگی به پرونده استیضاح دونالد ترامپ، از شهادت دادن در مجلس نمایندگان خودداری کرد. دلیل این کار به گفته مخالفانش این بود که بتواند از قرارداد چند میلیون دلاری که برای نوشتن این کتاب بسته بود، حفاظت کند. در ادامه به چند نکته مهمی که با توجه به بخش‌های منتشر شده کتاب، بولتون علیه ترامپ طرح کرده است، اشاره می‌شود.
کمک از رییس‌جمهور چین برای انتخاب دوباره
جان بولتون در این کتاب به رویدادی در حاشیه برگزاری نشست گروه ۲۰ در اوزاکای ژاپن اشاره می‌کند یعنی زمانی که دونالد ترامپ در جریان گفت‌وگو با شی جین‌پینگ، همتای چینی خود بحث را به سمت انتخابات آینده آمریکا سوق می‌دهد و از شی جین پینگ می‌خواهد به او برای پیروزی دوباره کمک کند. در جریان این دیدار که در ژوئن ۲۰۱۹ میلادی روی داده است، رییس‌جمهوری آمریکا بر اهمیت کشاورزان در انتخابات و اهمیت افزایش خریدهای سویا و گندم توسط چین بر نتیجه انتخابات به ویژه در مناطق روستایی ایالات متحده آمریکا تاکید می‌کند.
کمک به دیکتاتورها
جان بولتون در این کتاب با استناد به سخنان بیل بار، وزیر دادگستری آمریکا از تمایل ترامپ برای کمک به حکومت‌های خودکامه از جمله رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهوری ترکیه سخن می‌گوید.
از جمله به این موضوع اشاره می‌کند که رجب طیب اردوغان در موضوع تحقیقات دستگاه قضایی آمریکا درباره‌ هالک‌بانک ترکیه، از ترامپ کمک می‌خواهد. دونالد ترامپ نیز به او پاسخ می‌دهد که اگرچه نمی‌تواند بلافاصله در این زمینه کاری انجام دهد زیرا دادستان منهتن از سوی باراک اوباما منصوب شده اما قول می‌دهد این مشکل را با کمی تاخیر حل و فصل کند.
پس از آن بود که دونالد ترامپ جفری برمن را به عنوان دادستان جدید منطقه منهتن برگزید تا با وجود فشارهای دادگستری آمریکا، بتواند در تحقیقات قضایی که درباره این بانک دولتی ترکیه در جریان بود مداخله کند. جان بولتون همچنین دونالد ترامپ را متهم کرده است که تحریم‌های وضع‌شده علیه گروه مخابراتی ZTE چین را لغو کرده تا از این ابتکار به عنوان ابزاری در مذاکرات تجاری با پکن استفاده کند.
حمایت از اردوگاه‌های کار اجباری در چین
در حالی که سناتورهای جمهوریخواه آمریکا بی‌وقفه به محکوم کردن رفتارهای چین ادامه می‌دهند، جان بولتون به خاطره‌ای در سال ۲۰۱۹ میلادی اشاره دارد یعنی زمانی که در جریان نشست اوزاکا شی جین پینگ در نشستی که تنها مترجمان حضور داشتند برای دونالد ترامپ توضیح می‌دهند که چرا در استان سین‌کیانگ اردوگاه‌های کار اجباری تاسیس کرده است. بر اساس گفته‌های مترجم، دونالد ترامپ در پاسخ به شی می‌گوید با این ایده موافق است و باید همچنان به کار ساخت این اردوگاه‌ها ادامه دهد زیرا کار دقیقا درستی است.
ترامپ آدم بسیار نادانی است
کتاب خاطرات جان بولتون از کاخ سفید، گاه خواننده را به یاد کتاب «آتش و خشم درون کاخ سفید» نوشته مایکل ولف، روزنامه‌نگار مشهور آمریکایی می‌اندازد. بولتون نیز در کتاب خود به داستان‌هایی از رفتار و سخنان عجیب دونالد ترامپ اشاره دارد. مثلا اینکه ترامپ از ترزا می، نخست‌وزیر پیشین بریتانیا پرسیده است آیا بریتانیا یک قدرت هسته‌ای است یا خیر یا از جان کلی، رییس ستاد کارکنان کاخ سفید پرسیده است که آیا فنلاند بخشی از روسیه است یا خیر. بر اساس نوشته‌های جان بولتون، اطلاعات رییس‌جمهوری آمریکا در موضوعات ژئوپولیتیک تقریبا هیچ است و اینکه «ترامپ بیشتر زمان خود را به جای آنکه صرف گوش دادن کند، به حرف زدن می‌گذراند».
مورد تمسخر مشاوران
جان بولتون که زمانی مشاور امنیت ملی کاخ سفید بود به این موضوع اشاره می‌کند که مقامات دولت ترامپ در قبال رفتارهای او دو واکنش دارند؛ یا بسیار نگران هستند یا او را به تمسخر می‌گیرند.
او به خاطره‌ای مربوط به دیدار تاریخی ترامپ با کیم جونگ‌اون، رهبر کره‌شمالی در سال ۲۰۱۸ میلادی اشاره می‌کند یعنی زمانی که مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا با اشاره به سخنان ترامپ خطاب به بولتون گفته بود: فقط دارد مزخرف می‌گوید. به گفته او مایک پمپئو این‌گونه ادامه می‌دهد که گفت‌وگوهای دونالد ترامپ با کیم جونگ‌‌اون هیچ شانسی برای موفقیت ندارد.
دونالد ترامپ سپس از پمپئو می‌خواهد در جریان سفرش به کره‌شمالی، یک سی‌دی «راکت‌من» که ترامپ آن را امضا کرده بود را به کیم هدیه بدهد. دونالد ترامپ پیش از آن بارها در سخنانش از کیم جونگ‌اون به عنوان راکت‌من (مرد موشکی) یاد کرده بود و حتی در جریان دیدارهای تاریخی‌شان نیز به این آهنگ اشاره کرده بود. بولتون به نقل از مایک پمپئو می‌نویسد که دادن این سی‌دی به کیم، برای ماه‌ها به اولویت کاری دونالد ترامپ تبدیل شده بود.
واکنش ترامپ
ترامپ، بولتون را فردی دروغگو خواند و مدعی شد که همه شاغلان کاخ سفید از جان بولتون نفرت دارند. دونالد ترامپ در واکنش به سخنان و اظهارات اخیر جان بولتون در یک پست توئیتری از خود دفاع کرده است.
ترامپ مدعی شده است که هیچ‌یک از ادعاهای مطرح شده در این کتاب صحت ندارد و او هرگز چنین مسائلی را اظهار نکرده است. ترامپ، بولتون را متهم به دروغ‌پراکنی و نشر اخبار کذب کرده و مدعی شده بولتون به علت اخراج خود از کاخ سفید و مقام مشاور ارشد امنیت ملی با انتشار این کتاب قصد انتقام‌گیری از او را دارد.
موج افشاگری از بولتون تا برادرزاده رییس‌جمهور
از سوی دیگر، ترامپ در توئیتر به شدت به جان بولتون تاخته است. ترامپ در توئیتی نوشت: «کتاب به شدت خسته‌کننده (طبق تعبیر نیویورک‌تایمز) جان بولتون دیوانه با داستان‌های جعلی و دروغ نوشته شده است. در مطبوعات مدام درباره من چیز‌های خوب می‌گفت تا اینکه اخراجش کردم. یک احمق خسته‌کننده و ناراضی که فقط دنبال جنگ‌افروزی بود. هرگز چیزی نمی‌دانست، مطرود بود و با خرسندی اخراج شد. چه احمقی!»
ترامپ در توئیت دیگر نوشت: «کتاب بولتون، که به شدت مرور شده، ترکیبی از دروغ و داستان‌های ساختگی است که هدف همه آنها بدنام کردن من است. بسیاری از اظهارات مضحکی که او به من نسبت داده، هرگز بیان نشده‌اند و تخیل محض هستند. فقط تلاش می‌کند اخراج خود مانند یک توله سگ بیمار را تلافی کند.» افشاگری‌ها علیه ترامپ به بولتون محدود نیست، بلکه یکی از خویشاوندان نزدیک ترامپ نیز کتابی نوشته که به زودی منتشر می‌شود و در آن جزئیات ناخوشایندی درباره زندگی شخصی ترامپ و فعالیت‌های اقتصادی وی افشا شده است. مری ترامپ، برادرزاده ترامپ و نویسنده کتاب، ادعا می‌کند که رییس‌جمهور آمریکا در چند طرح تقلب مالیاتی نقش داشته است. همچنین در کتاب مری ترامپ آمده که رییس‌جمهور آمریکا در پی ابتلای پدرش به بیماری آلزایمر، او را مسخره و تحقیر کرده است. افشاگری بولتون و مری ترامپ در شرایطی صورت گرفت که میزان رضایت از دونالد ترامپ در نظرسنجی‌ها به شدت کاهش یافته است. یک نظرسنجی جدید رویترز-ایپسوس نشان داد که برتری جو بایدن، نامزد حزب دموکرات، در مقابل ترامپ به ۱۳ درصد افزایش یافته است. در این نظرسنجی که بین ۱۰ تا ۱۶ ژوئن انجام شد، ۵۵ درصد پاسخ‌دهندگان گفته‌اند که از عملکرد ترامپ در مقابله با بحران کرونا رضایت ندارند. محبوبیت ترامپ در ماه‌های اخیر به شدت کاهش یافته است. نحوه برخورد او با بحران کرونا و واکنش دولتش به اعتراضات ضدنژادپرستی در آمریکا به عنوان دلایل کاهش محبوبیت وی قلمداد می‌شوند.
واکنش پمپئو: دروغ‌‌‌‌پراکنی‌های یک خائن
مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا به یاری ترامپ آمده و مشاور امنیت ملی پیشین او را به خاطر انتشار چنین کتابی خائن خوانده است.
وزیر خارجه آمریکا در حساب توئیتری خود در این باره نوشته است: «این تاسف‌آور و خطرناک است که آخرین نقش بولتون، نقش یک خائن است که به آمریکا آسیب می‌زند». او گفته است که بولتون اعتماد مردم آمریکا به خود را خدشه‌دار کرده است.
پمپئو در این باره گفته که او کتاب بولتون را نخوانده، اما بر اساس آنچه تاکنون منتشر شده می‌تواند بگوید بولتون یک سری دروغ و نیمه‌راست را پراکنده است.
او خطاب به دوستان دولت آمریکا در تمام جهان گفته است: شما می‌دانید که آمریکای پرزیدنت ترامپ یک نیروی نیکو در جهان است.
تقلای کاخ سفید برای عدم انتشار کتاب
از نظر دونالد ترامپ هر آنچه میان رییس‌جمهور آمریکا و مشاوران و دستیارانش در کاخ‌سفید رد و بدل می‌شود، باید فوق محرمانه تلقی شود و به همین علت اگر کتاب جان بولتون حاوی چنین محتوایی باشد، از نظر ترامپ او باید در محکمه پاسخگو باشد.
همزمان ویلیام بار، دادستان کل آمریکا که در چند هفته اخیر بارها به سیاسی کردن دادگستری متهم شده و بیش از ۱۲۰۰ قاضی و دادستان و بازپرس سابق خواستار استعفای او شده‌اند، گفته از آنجا که کتاب جان بولتون پیش از پایان کار دولت فعلی منتشر می‌شود، این به آن معنی است که محتوای کتاب او به اشخاصی خواهد پرداخت که همچنان در کاخ‌سفید حضور دارند یا مربوط به سیاست‌های جاری دولت فعلی خواهد شد و به همین علت هم به طور ذاتی محتوای آن محرمانه تلقی می‌شود.
با این حال، شکایت کاخ‌سفید از روانه شدن این کتاب به پیشخوان‌ها، اکنون روی میز قاضی در واشنگتن قرار گرفته که به طرفداری از شفافیت دولت مشهور است و همین چند هفته پیش در جریان پرونده‌ای رای به انتشار محتوای ایمیل‌های هیلاری کلینتون داد، چرا که دانستن محتوای آنها را حق مردم، همسو با متمم اول قانون اساسی (آزادی بیان) و بخشی از شفافیت لازم از سوی نهاد قدرت دانست.
همزمان منتقدان بولتون می‌گویند اگر او موردی از بی‌قانونی یا به خطا رفتن رییس‌جمهوری مشاهد کرده بوده، باید در جریان تحقیقات استیضاح ترامپ پا پیش می‌گذاشته، نه اینکه این موضوعات را برای کتابش نگه دارد و بابت حق انتشار آن هم قراردادی دو میلیون دلاری با ناشر ببندد.
البته دفاع جان بولتون که یک جمهوریخواه سنتی و اصولگراست، این است که تحقیقات استیضاح دونالد ترامپ در مجلس نمایندگان، تحت کنترل دموکرات‌ها بود و آنها هم بنا بر مقاصد سیاسی خودشان این تحقیقات را محدود به قضیه اوکراین کردند و به علل سیاسی با عجله آن را پیش بردند و حتی به منزلت قانون استیضاح هم بی‌احترامی کردند.