عصر گرانی

«جهان‌صنعت»– بسیاری از کاربران از افزایش چشمگیر قیمت موبایل شکایت دارند اما فعالان بازار موبایل بر این باورند که قیمت موبایل نسبت به فروردین ماه افزایشی نداشته و البته افزایش قیمت آن تحت تاثیر افزایش قیمت دلار، عدم حمل‌ونقل کالا به دلیل شیوع کرونا و عدم ترخیص کالا از سوی گمرک است. این آخری همواره معضل بزرگ بازار محصولات فناوری بوده است. گمرک همواره کالاهای فناوری را تا مدت‌ها ترخیص نمی‌کند و این امر موجب کمبود کالا، افزایش قیمت بر اثر افزایش تقاضا و کاهش عرضه و قدیمی شدن بسیاری از مدل‌های موبایل به دلیل تولید مدل‌های جدیدتر از سوی شرکت تولید‌کننده است. در واقع ترخیص به موقع کالا از سوی گمرک برای بازار موبایل بسیار مهم است چراکه مدل‌های موبایل تا مدتی طرفدار و خریدار دارد و پس از عرضه مدل جدیدتر نه‌تنها قیمت آن کاهش می‌یابد بلکه مشتری خود را نیز از دست می‌دهد. موبایل مانند فرش و مبلمان نیست که هر مدت در گمرک بماند باز هم مشکلی ایجاد نشود. بسیاری از نمایندگان مجلس سامانه شاد را دلیل افزایش قیمت موبایل می‌دانند و معتقدند خانواده‌ها توانایی مالی برای خریداری موبایل هوشمند برای فرزندان‌شان را ندارند و عرضه این موبایل فشاری مضاعف بر خانواده‌های دانش‌آموزان بوده است.
در این میان وزیر ارتباطات معتقد است بازار جهانی موبایل بر اثر شیوع کرونا آشفته است و همین امر موجب شده قیمت موبایل در ایران افزایش یابد. اما آشفتگی بازار موبایل ایران دو سال است که ادامه دارد.
پاسخ وزیر ارتباطات به سوالی درباره «علت آشفتگی بازار موبایل»
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات کاهش واردات به دلیل تعطیلی کارخانه‌های تولیدی در کشورهای تولیدکننده‌ای مثل کره جنوبی و چین و احتمال احتکار بعضی از گوشی‌های وارداتی را دلیل آشفتگی بازار موبایل دانست.
شیوع کرونا در جهان، خانه‌نشینی مردم و تعطیلی بسیاری از تولیدکنندگان گوشی، موجب شد تولید موبایل با مشکلات بسیاری همراه شود.
در حالی که ادامه تعطیلی مراکز آموزشی و به تبع آن تمرکز بر آموزش آنلاین در دانشگاه‌ها و استفاده از اپلیکیشن‌های آموزشی توسط دانش‌آموزان تقاضای موبایل را در بازار افزایش داده، کمبود جهانی کالا، بالا رفتن نرخ ارز و بسته شدن مرزها و محدودیت‌های ترانزیتی برای واردات، منجر به گرانی این کالا شده است.
یکی از کاربران توئیتر از وزیر ارتباطات درباره بازار آشفته موبایل پرسید. او به مشکل تخصیص ارز و ثبت سفارش اشاره کرد و گفت: در بازار دوبی قیمت برندها چندان تغییری نکرده اما در بازار ایران بعضی از مدل‌های پرفروش تا ۱۰۰ درصد هم افزایش قیمت داشته است.
محمدجواد آذری‌جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات گفت: از وزیر صمت می‌پرسم اما احتمالاً به دلیل تعطیلی کارخانه‌های تولیدی در کشورهای تولیدکننده‌ای مثل کره جنوبی و چین، واردات کاهش دارد. البته تا دو روز پیش، آمار واردات نشان می‌داد که ۴/۱ میلیون گوشی وارد شده که روشن نشده است. شاید کمی هم احتکار باشد، البته اطمینان ندارم.
این در حالی است که فعالان بازار موبایل معتقدند قیمت گوشی متاثر از چند پارامتر است که در این مدت این پارامترها با مشکل روبه‌رو و باعث شده ورود کالا و عرضه موبایل کم شود. از طرفی اگر بانک مرکزی و وزارت صمت امکان تخصیص ارز و ثبت سفارش را برای واردات گوشی فراهم کنند، بخشی از این مشکلات که مربوط به واردات است، حل می‌شود.
با وجود این، فعالان بازار موبایل معتقدند در شرایطی که به دلیل شیوع کرونا در جهان، کارخانه‌های تولیدکننده با مشکل مواجه شدند یا مشکلات مربوط به حمل‌ونقل مانع ارسال کالا شده، حتی در صورت حل مشکلات داخلی هم قیمت گوشی به دوران قبل از کرونا برنمی‌گردد و تنها در صورتی که شرایط در جهان عادی شود، می‌توان انتظار داشت که بازار موبایل هم به حالت عادی خود برگردد.
موبایل به دلیل افزایش قیمت دلار گران شده است
تامین‌کنندگان گوشی‌های آیفون بر این باورند که قیمت‌ها اگرچه نسبت به سال گذشته افزایش داشته اما این افزایش قیمت تحت تاثیر دلار بوده و طبیعی است.
مهدی بکایی، فعال در بازار آیفون و اپل به «جهان‌صنعت» گفت: قیمت موبایل با دلار ارتباط مستقیم دارد و قیمت‌ها نسبت به ماه گذشته افزایش چندانی نداشته است. اکنون قیمت گوشی آیفون پرومکس با حافظه ۲۵۶ گیگابایت بدون گارانتی ۱۸ ماهه و واردات مسافری در بازار ۲۵ میلیون تومان است.
او افزود: نسبت به قبل از عید قیمت‌ها افزایش داشته اما نسبت به فروردین شاهد افزایش زیادی نبوده‌ایم.بکایی تاکید کرد: برخی از محصولات به صورت رسمی و قانونی وارد می‌شوند اما گمرک مدتی تعطیل بود و اجناس نیز ترخیص نشده‌اند. برخی محصولات نیز به صورت مسافری وارد کشور می‌شوند که افزایش قیمت آنها مستقیماً به دلار بستگی دارد.
او با اشاره به اینکه اکنون کالا به میزان کافی موجود نیست بیان کرد: شرکت اپل موبایلی با عنوان SE2 روانه بازار کرده اما زمانی که آن را خریداری می‌کنید دو هفته بعد به شما تحویل می‌دهد؛ اتفاقی که از سوی اپل سابقه نداشته است.
بکایی در رابطه با بازار محصولات آیفون گفت: قیمت کالاهای آیفون بستگی مستقیم به دلار دارد. این برند نه مشتری فراوانی دارد که بگوییم اگر ۱۰ هزار عدد گوشی وارد کنیم با کمبود کالا مواجه می‌شویم و نه کالایی ارزان‌قیمت است. ارزان‌ترین گوشی این برند ۱۳ میلیون تومان است و مشتری‌های خاصی دارد بنابراین با کمبود کالا مواجه نخواهیم شد و تقاضا به حدی افزایش نداشته که روی قیمت کالا تاثیر بگذارد.
کالاها پشت سد گمرک مانده‌اند
تامین‌کنندگان موبایل بر این باورند که مشکل اصلی، عدم ترخیص کالا از گمرک است اما قیمت‌ها نسبت به ماه گذشته افزایش نیافته‌اند.
سامان حسینی، فعال بازار موبایل‌های اندرویدی در علاءالدین به «جهان‌‌صنعت» گفت: قیمت گوشی‌های اندروید نسبت به قبل از عید گران تر شده اما نسبت به فروردین ماه هیچ افزایش قیمتی را شاهد نبودیم چراکه پس از عید قیمت موبایل مجدداً افزایش پیدا کرد اما به دلیل اینکه فروشگاه‌ها و پاساژها بسته بودند قیمت تلفن‌های همراه مجدداً دچار ریزش شد.
او افزود: اوایل اردیبهشت ماه نیز قیمت موبایل نسبتاً بالا بود اما بعد از مدتی ریزش کرد. از سوی دیگر بسیاری از شرکت‌های واردکننده موبایل نتوانستند کالاهای وارداتی خود را از گمرک ترخیص کنند و به همین دلیل با معضل کمبود کالا مواجه شده‌ایم.
حسینی گفت: همچنین کرونا موجب شده مدتی حمل‌ونقل کالا تعطیل شود، گمرک ایران نیز تعطیل بوده و جنس‌ها بعد از مدتی طولانی وارد کشور شدند اما پشت سد گمرک مانده‌اند. به محض اینکه اجناس از گمرک ترخیص شوند شاهد کاهش قیمت خواهیم بود.
سامانه شاد، عامل گرانی موبایل
عضو هیات‌رییسه کمیسیون صنایع و معادن مجلس کاهش واردات، افزایش تقاضا به علت تعطیلی مراکز آموزشی و استفاده از سامانه شاد و رشد نرخ ارز را از علل گرانی تلفن همراه برشمرد.
عبدالله رضیان گفت: اگرچه گوشی همراه یکی از نیازهای اساسی زندگی روزمره است اما به زعم مسوولان جزو کالاهای لوکس محسوب می‌شود بنابراین هیچ نهادی بر قیمت‌گذاری این کالا به درستی نظارت نکرده و تعیین قیمت‌ها سلیقه‌ای است.
نماینده مردم قائمشهر، سوادکوه و جویبار در مجلس شورای اسلامی ‌با بیان اینکه تعیین قیمت گوشی همراه از فرمول مشخصی پیروی نمی‌کند، افزود: دولت نقشی در تعیین نرخ گوشی همراه ندارد و افراد خاصی در بازار با توجه به مولفه‌هایی مانند نرخ ارز و…. قیمت آن را مشخص می‌کنند.
او با بیان اینکه دولت تنها بر قیمت کالاهای اساسی که خود متولی واردات آن است، نظارت دارد، اظهار کرد: با اینکه دولت به دنبال حمایت از مردم است اما سازوکار تحقق این مهم در کشور وجود ندارد. قیمت گوشی همراه نیز مانند سایر کالاها روزانه تغییر می‌کند و متاسفانه دستگاه‌های مشخصی بر بهای این کالا نظارتی ندارند.این نماینده مجلس افزایش نرخ ارز را یکی دیگر از دلایل گرانی گوشی همراه دانست و اضافه کرد: از آنجا که با شیوع ویروس کرونا واردات گوشی همراه کاهش چشمگیری یافت و تقاضا به دلیل استفاده مردم از سامانه شاد بیشتر شد، قیمت گوشی همراه صعودی شد.
سخن آخر
کاربران نسبت به بازار موبایل بدگمان شده و تصور می‌کنند قیمت این کالا هر روز در حال افزایش است اما فعالان بازار موبایل مدعی هستند که قیمت موبایل در اردیبهشت‌ماه افزایش چندانی نداشته و پس از افزایش ناگهانی قیمت در اوایل اردیبهشت‌ماه، قیمت‌ها ریزش داشته است.