عقب‌نشینی از سیاست محدودکننده بورسی

«جهان‌صنعت»‌- سیاستگذار بورسی از سیاست چندهفته اخیر محدودیت دامنه نوسان عقب‌نشینی کرد و بر این اساس قرار است به‌زودی دامنه نوسان به مثبت و منفی 6درصد برسد. در این خصوص رییس سازمان بورس با اشاره به اینکه، ایران‌خودرو و سایپا مهلت یک‌ساله برای باقی ماندن در بورس تهران گرفتند، گفت: دامنه نوسان از تاریخ ۹تیرماه به ۶درصد تغییر می‌کند. مجید عشقی با اشاره به اینکه درآخرین جلسه هیات‌مدیره، با پیشنهاد بورس تهران مبنی بر تمدید مهلت یک‌ساله شرکت‌های ایران‌خودرو و سایپا جهت خروج از ماده‌141 قانون تجارت موافقت به عمل آمد. رییس سازمان بورس گفته است؛ پس از ارائه گزارش کارشناسی مدیریت نظارت بر بازار در خصوص دامنه نوسان و بررسی سناریوهای مختلف، مقرر شد دامنه نوسان معاملات در کلیه بازارها به استثنای بازار پایه از تاریخ 09/04/1403 به 6+- تغییر یابد. حالا با این تغییر انتظار می‌رود ارزش معاملات به قبل از اعمال محدودیت دامنه نوسان برگردد و حداقل بازار شرایط قبلی و چند هفته اخیر خود را مجدداً احیا کند.
اهمیت دامنه نوسان در بورس
کارشناسان می‌گویند؛ دامنه نوسان یکی از قوانین مهم در شرایط هیجانی بازار است. طبق این محدودیت، قیمت هر سهم در هر روز معاملاتی حداکثر به همین میزان دامنه نوسان اعلام‌‌شده می‌‌‌تواند افزایش یا کاهش پیدا کند. محدودیت دامنه نوسان توسط قانون‌گذاران بازار برای حفاظت از منافع سرمایه‌گذاران در برابر نوسان‌های شدید قیمت سهام که معمولا به واسطه عدم ‌تعادل در عرضه و تقاضا یا معاملات سفته‌بازی ایجاد می‌شود، ایجاد شده است. طبق ماده‌۳۲ قانون بازار سرمایه، در صورت وقوع شرایط اضطراری، هیات‌مدیره سازمان بورس می‌‌‌تواند معاملات را حداکثر به مدت سه ‌روز متوقف کند. در مواقعی که تصمیمی مبنی بر کاهش این دامنه گرفته می‌شود، اهدافی همچون کاهش آشفتگی بازار جهت محافظت از سرمایه سرمایه‌گذاران، جلوگیری از دست‌کاری قیمت و دیگر بحران‌ها، مورد نظر است. باید بدانیم اگر هم کاهش دامنه نوسان ادامه ‌دار شود، نه‌‌تنها کاربرد خود را از دست می‌دهد، بلکه عواقبی همچون تاخیر در کشف قیمت، عکس‌العمل بیش از اندازه، دخالت در معاملات، تسریع نوسان‌ها و اثر ربایشی را تشدید می‌کند.
می‌دانیم که جهت ایجاد بازار کارای اوراق بهادار، تقابل عرضه و تقاضا موجب کشف قیمت نزدیک‌‌تر به ارزش واقعی اوراق می‌شود. این امر به این معنی است که حتی محدودیت مجاز دامنه نوسان نیز می‌تواند اثر منفی بر تقابل عرضه و تقاضا بگذارد؛ چه برسد به کاهش این محدودیت در مدت طولانی. هرچند کلیه شرکت‌ها موظفند در شرایط اضطراری، به ‌منظور کنترل استرس بازار، استراتژی معاملاتی از پیش‌ تعیین‌شده داشته باشند اما شرکت‌های فعال در بازار یک طرف قضیه هستند و در طرف دیگر بخش اعظم سهامداران خرد آسیب‌دیده قرار دارند که باید توجه ویژه‌ای به آنها داشت. با توجه به تداوم بی‌‌جانی بازار و به دنبال آن بی‌‌اعتمادی سهامدار، توجه به سودهای بدون ریسک افزایش یافته و عملا فرآیند ریسک و بازده کمرنگ شده است که این به‌خودی‌خود به بورس لطمه می‌زند، این روزها هم مشکل اساسی بورس عدم‌ نقدینگی است. پس انتظار می‌رود در این شرایط عمیقاً و اساساً تصمیماتی اتخاذ که باعث تقویت نقدینگی در بازار سرمایه شود.
ارزیابی کارشناسی از افزایش
دامنه نوسان
در این باره پیام الیاس‌کردی، کارشناس و تحلیلگر بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با «جهان‌صنعت» اظهار کرد: ما هر زمانی که از تصمیم غلط دامنه نوسان 2درصدی برمی‌گشتیم اقدام درستی بود. این تصمیم بسیار خوب است که دیگر دامنه نوسان 2درصدی ادامه پیدا نمی‌کند، چراکه دیگر زیرساختارهای بازار دست‌کاری نمی‌شود و مورد تغییر قرار نمی‌گیرد. انتظار داریم همان تاریخ 9تیر افزایش نوسان را داشته باشیم و بعد هم این اقدام ادامه‌دار باشد. نتیجه محدودیت دامنه نوسان را هم در این چند هفته دیدیم.در این مدت هم باعث شد نوسان‌گیران از بازار خارج بشوند. کارمزد معاملات ما 5/1درصد است و بعد در محدوده 2‌درصدی دامنه نوسان عملا نمی‌توان نوسان‌گیری کرد. عدم وجود نوسان‌گیری در بازار باعث می‌شود بازار پویایی نداشته باشد و خیلی جذاب معاملات انجام نشود و ارزش معاملات کاهش پیدا کند. به غیر از این هم دیگر بازار برای مردم جذاب نبود، چراکه وقتی در یک بازه محدود دامنه نوسان می‌گذاریم مردم فکر می‌کنند بازار قرار است خیلی پایین‌تر برود ولی اگر در روند صعودی این کار انجام شود سهام‌داران وارد صف خرید می‌شوند. بنابراین دامنه نوسان این خاصیت را دارد.به نظر من در کوتاه مدت این افزایش دامنه نوسان می‌تواند ارزش معاملات را به قبل از داشتن دامنه نوسان 2درصدی برساند و ارزش معاملات و فضای بازار را به حالت قبلی برساند. این حداقل کاری است که می‌تواند انجام دهد. همین الان که خبر آن اعلام شده اثرش را می‌توانیم ببینیم و احتمالا در روز سه‌شنبه اثر اولیه آن مشخص می‌شود.