20 - 04 - 2020
عقبنشینی از سوریه، فرصت دادن به چین
اندیشکده آمریکایی «رَند» دیروز در تحلیلی مدعی شد که عقبنشینی سربازان آمریکا از سوریه بیتردید فرصت طلایی در اختیار بازیگران دیگر به ویژه چین در آن کشور قرار میدهد تا بیشتر از قبل در آن جولان دهند.
در این تحلیل که به قلم مولی سالتسکوگ، تحلیلگر موسسه مشاوره راهبردی گروه سوفان مستقر در نیویورک و لولین پی. کلارک پژوهشگر ارشد سوفان که به طور همزمان محقق اندیشکده رند نیز هست آمده است: اعلام عقبنشینی باقیمانده نیروهای آمریکا از سوریه، پیام آشکاری برای بسیاری از بازیگرانی است که در جنگ داخلی سوریه از منافع خاص برخوردارند.
در ادامه آمده است اگرچه در این میان بیشتر توجهات به کردهای سوریه، ترکیه که به هیچ وجه حاضر به ترک سوریه نیست و حتی ایران و روسیه است یا بیشتر به تروریستهای داعشی مستقر در انتهای ضلع شرقی سوریه چشم دوختهاند، تحلیلگران بهطور خاص از بازیگر قدرتمند و مهم دیگر در خاورمیانه یعنی چین غافل ماندهاند.
در این تحلیل چین قدرتی خوانده شده که از زمان شروع جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ میلادی تاکنون به تدریج خود را به اشکال مختلف درگیر این بحران کرده است. چین در این میان از رویکرد سنتی گذشته که به طور عمده از دخالت مستقیم در بحرانها پرهیز میکرد، دور شده و این بار سعی کرد از حاکمیت دولت سوریه در این کشور دفاع کرده و ایده حمایت از دولتها و حاکمیت ارضی آنها را ترویج کند.
این رویکرد بیشتر از همه در ماه آگوست سال ۲۰۱۶ میلادی رخ نمود، یعنی زمانی که دریاسالار گوان یوفی، فرمانده ارتش آزادیبخش خلق چین متعهد شد تا نه تنها کمکهای بشردوستانه را به سوریه افزایش دهد، بلکه همکاریهای نظامی میان دمشق با پکن را نیز تقویت کند و به شکل موثر از همپیمانان بشار اسد رییسجمهوری سوریه، یعنی روسیه و ایران نیز حمایت کرد.
البته چین پیش از این نیز سعی میکرد این نقش بسیار مهم در بحران داخلی سوریه را بیشتر از طریق فروش تسلیحات به دمشق ادامه دهد، چرا که پیشنهاد فروش تسلیحات از طریق دریاسالار گوان به سهم خود در بالاگرفتن جنگ در سوریه و حمایتهای از آن نقش مهمی بازی کرد.
اگرچه حوزه همکاریهای چین و سوریه همچنان به سبب اجتناب شدید پکن برای حضور بسیار فعال نظامی در این کشور مبهم به نظر میرسد، اما بنا به گزارشات این همکاریها درست زمانی عمیقتر شد که چین در سال ۲۰۱۷ میلادی نیروهای اطلاعاتی، مشاوران راهبردی و نیروهای ویژهای را در اختیار دولت سوریه قرار داد.
چین همچنین تمایل برای حضور در سوریه و حفظ منافع اقتصادی در آن کشور را با ابراز علاقه برای استفاده از فرصت بازسازی بعد از جنگ این کشور نیز از خود نشان داد؛ بازسازی که به گزارش بانک جهانی تا ۴۰۰ میلیارد دلار خواهد بود. به گونهای که در شصتمین نمایشگاه بینالمللی در سپتامبر سال ۲۰۱۸ میلادی در دمشق، ۲۰۰ شرکت چینی حضور داشتند و قراردادهای هنگفتی را که شامل خودروسازی تا ساختن بیمارستانهای سیار بود را با طرفهای سوری امضا کردند.
بنابراین تحریمهای تحت رهبری آمریکا علیه دولت اسد موجب شد تا از قدرت نفوذ کشورهای غربی در این کشور کاسته شود و آنها به راحتی بازار رقابت را به چین واگذار کنند. حتی بازسازی ارتش سوریه نیز فرصت بسیار طلایی در دست چین خواهد بود تا بتواند صادرات تسلیحات به این کشور را افزایش دهد.
منافع اقتصادی و امنیتی چین در سوریه با بلندپروازی و طمعهای ژئوپلیتیکی آن نیز گره خورده است، چون پکن سعی دارد از طریق ایفای یک نقش فعال در حل مناقشات بینالمللی و بازسازیها ضریب حقانیت خود را در عرصه جهان بالا ببرد.
بنابراین عقبنشینی آمریکا از سوریه فرصت خوبی در دست چین خواهد بود تا نقش کلیدی خود را در این کشور به عنوان یک شریک بینالمللی دولت سوریه بازی کند و گسترش منافع پکن در خاورمیانه به منزله آن است که چین میتواند نقش و نفوذ خود را در خارج از مرزهای سنتی خود نیز افزایش دهد.
آمریکا طی دو دهه گذشته با هزینه کردن چند تریلیون دلار در جنگهای خاورمیانه و از دست دادن هزاران نیرو نظامی و نیز روبهرو شدن با اتهامات مختلف بر سر حاکمیت دولت آمریکا، اعتبار بینالمللی خود را خدشهدار کرده است.
در صورتی که چین در این میان سعی دارد خود را به عنوان یک قدرت بی طرف در مناقشات منطقهای معرفی کند و در عین حال با ارائه کمکهای اقتصادی و دسترسی به منابع و داراییهای راهبردی کشورهای منطقه و نیز ایجاد پایگاهها و بنادر نظامی در این کشورها، نفوذ خود را در این منطقه و حتی سطح جهان بیشتر گسترش دهد.
چین با ارائه کمکها به دولت سوریه و افزایش دخالتها در این کشور، حتی بشار اسد، رییسجمهوری آن کشور را واداشت تا با اعتماد بیشتری فرصتهای بازسازی را از دست کشورهای دیگر به ویژه کشورهای حاشیه خلیجفارس گرفته و به پکن واگذار کند، فرصتی که با کمک مالی به سوریه موجب گسترش نفوذ نظامی، سیاسی و اقتصادی هرچه بیشتر در زیرساختهای منطقه خواهد شد.
چین در همایش همکاریهای مشترک این کشور و کشورهای عربی که در ژوئیه ۲۰۱۸ برگزار شد متعهد شد که ۲۰ میلیارد دلار به کشورهای عربی وام دهد و همچنین ۱۰۰ میلیون دلار نیز به عنوان کمکهای بشردوستانه در اختیار سوریه و یمن قرار دهد. شرکت مخابراتی هوآوی چین نیز که آمریکا بارها آن را به دزدی از فناوریهایش متهم کرده مسوولیت توسعه کل زیرساختهای شبکه مخابراتی سوریه را به عهده گرفته است.
چین حتی در راستای فعالیتهای فرامنطقهای خود برای راه گسترش طرح یک کمربند، یک جاده (جاده ابریشم سابق)، بندر طرطوس و دمشق را در سوریه نیز در این طرح گنجانده است، همانگونه که بندر هامانتوتا در سریلانکا و ترمینال دریایی «دوراله» را در کشور آفریقایی جیبوتی در اختیار خود گرفته است.
بنابراین باید گفت که پکن بیوقفه میکوشد که هر شکافی و خلایی که با عقبنشینی آمریکا در هر نقطهای از جهان ایجاد میشود آن را پر کرده و با حمایت از برخی رهبران خودکامه منطقه خاورمیانه سعی دارد با کمک به آنها بدون در نظر گرفتن ملاحظات دموکراتیک و ارزشهای حقوق بشری، جای پای خود را در منطقه حفظ کند. چین حتی با راهاندازی موسسات پیشتازی همچون سازمان همکاریهای شانگهای و بانک سرمایهگذاری توسعه زیرساختها نیز توانسته است در رقابت چندجانبهگرایی با سازمان آتلانتیک شمالی موسوم به ناتو و صندوق بینالمللی پول، پیشتاز عمل کند.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد