فاجعه‌ای به نام «بیکاری»

گروه کار و اشتغال – در طول سال ۹۶ هر چند شاخص‌های آماری بیکاری حکایت از بهبود نسبی این «ابرچالش اقتصادی» دارد اما این آمار به معنای کاهش محسوس بیکاری در سطح جامعه نیست. این در حالی است که امیدعلی پارسا رییس مرکز آمار ایران در رابطه با جدیدترین آمار نرخ بیکاری گفت: سه میلیون و ۲۰۰ هزار بیکار مطلق و حدود دو میلیون اشتغال ناقص داریم که به دنبال شغل تمام‌وقت هستند. بر اساس اطلاعات مرکز آمار ایران، در سال ۱۳۹۶، نرخ بیکاری ۱/۱۲ درصد و سهم اشتغال ناقص از اشتغال کشور ۴/۱۰ درصد بوده است. رییس مرکز آمار ایران با اشاره به اینکه مرکز آمار تعریف کار را بر اساس استانداردهای سازمان بین‌المللی کار ارائه می‌دهد، به مهر گفت: بر همین اساس بیکار مطلق به کسانی اطلاق می‌شود که حتی یک ساعت در هفته هم کار نمی‌کنند. اشتغال ناقص هم بنا بر اعلام مرکز آمار بر همین اساس بین یک تا ۴۴ ساعت در هفته را دربرمی‌گیرد و اشتغال کامل ۴۴ ساعت در هفته یا بیشتر را دربرمی‌گیرد. کسانی هم که گاهی درباره تعداد بیکاران برآوردی بیش از آنچه ما اعلام می‌کنیم دارند، تلاش می‌کنند که بیکاری ناقص و مطلق را با هم ترکیب کنند و افراد دارای اشتغال ناقص را هم بیکار قلمداد می‌کنند که این غلط است و کسی که اشتغال ناقص دارد بیکار نیست، هر چند که باید به فکر اشتغال ناقص هم بود.
اشتغال با گفتاردرمانی ایجاد نمی‌شود
اصغر مسعودی‌نی‌ریز، نماینده مردم تبریز در نطق میان دستور جلسه علنی روز گذشته مجلس در همین رابطه با انتقاد از عملکرد دولت در حوزه اشتغال و گرانی، گفت: گرانی و بیکاری با شعار مهار نمی‌شود و اشتغال با گفتاردرمانی ایجاد نمی‌شود. نماینده مردم تبریز گفت: شعار راهبردی رهبر فرزانه انقلاب را با حمایت از کالای ایرانی، با کیفیت‌بخشی و قیمت مناسب پاس بداریم و اعتماد عمومی را جلب کنیم و سودطلبی مقطعی را به مصالح عمومی ترجیح ندهیم. اگر امروز مجلس زنده است عصاره تبلور ملت است. وی افزود: وای بر روزی که مجلسیان فکر کاخ‌نشینی پیدا کنند، باید فاتحه کشور را خواند. آقای رییس‌جمهور و وزرای محترم سوال نمایندگان فرصتی است برای پاسخگو بودن شما. آقای رییس‌جمهور گرانی و بیکاری با شعار مهار نمی‌شود، اشتغال با گفتاردرمانی ایجاد نمی‌شود. به فکر محرومان و پابرهنگان باشید. نماینده مردم تبریز تاکید کرد:‌ وزارتی که به فکر مردم نباشد و صدراتی که برای حل مشکل مردم سینه سپر نکند خسارت است و وکالتی که وکیل‌الرعایا نباشد، ذلالت است. آقای رییس‌جمهور چه اقدامی برای احیای دریاچه بختگان کردید، حق‌آبه بختگان چه شد؟ مسعودی ادامه داد: وزرا و سران قوا، توده‌های مردم ستون فقرات جامعه دینی هستند، جامعه‌ای که حق ضعفا پایمال شود قداست ندارد، عدالت رشته‌ای است که افراد جامعه را به هم پیوند می‌دهد، فقر، برادر کفر است. به قول حضرت آیت‌الله جوادی آنکه روسری بر سر چوب می‌کند با شرایط کشور مخالف است نه با قرآن.
آماری که در خصوص اشتغال داده می‌شود نمود ملموسی ندارد
در همین خصوص علی اکبری، رییس کمیسیون کشاورزی مجلس در نطق میان دستور جلسه علنی روز گذشته مجلس نیز با اشاره به حوزه انتخابیه خود انتقاد کرد که آمار اشتغالی که در خصوص این حوزه داده می‌شود، نمود ملموسی ندارد. به گزارش ایسنا، نماینده مردم بجنورد چنین بیان کرد: نگاه کلان نمایندگان به کشور عایداتی برای کشور دارد که نمایندگان نباید از آن غافل شوند ولی بی‌توجهی در برخی مناطق موجب محرومیت در این مناطق شده است که بیانگر عدم توازن منطقه‌ای است که نیاز است این شکاف‌ها به حداقل برسد. تولید ناخالص داخلی در خراسان‌شمالی تقریبا ۵۰ درصد میانگین کشوری است. وی افزود: سند توسعه استان بر پایه کشاورزی و دامپروری تنظیم شده است. آمار اشتغالی که داده می‌شود، نمود ملموسی ندارد. تمایل بخش خصوصی به سرمایه‌گذاری در این محدوده به دلیل دوری از مرکز و برخی محدودیت‌ها فراگیر نبوده است. فریاد مظلومانه مردم منطقه به گوش مسوولان نمی‌رسد. آثار توسعه اشتغال را در کجا جست‌وجو کنیم؟ در وضعیت صنعت یا کشاورزی و دامپروری در حال افول؟ رییس کمیسیون کشاورزی ادامه داد: براساس قانون رییس دولت موظف بوده هر سال در شهریورماه براساس نرخ تورم، نرخ محصولات کشاورزی را اعلام کند. دو سال است دولت از این کار طفره می‌رود. در سال گذشته کمتر از سه درصد و در سال‌جاری این قیمت هیچ افزایشی پیدا نکرده است. اکبری تصریح کرد: صنعت مرغداری حال خوشی ندارد. فاجعه آنفلوآنزای مرغی از سویی و افزایش قیمت خوراک طیور از سوی دیگر که تولید داخلی را با تهدید مواجه می‌کند. وضعیت آب شرب روستاها با کمبود جدی روبه‌رو است. لازم است در خصوص این موضوع توجهات لازم انجام شود.
هدف تولید، بیکار بدهکار نیست
اما در همین رابطه محمدباقر نوبخت رییس سازمان برنامه و بودجه کشور در جلسه مشترک با اعضای فراکسیون تولید و اشتغال مجلس شورای اسلامی که در محل سازمان برنامه و بودجه کشور برگزار شد،‌ گفت: ایجاد اشتغال نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی گریزناپذیر است. وی افزود: مشوق و مبدع بحث اشتغال، مقام معظم رهبری هستند. ما در جلسه‌ای که در مورد آسیب‌های اجتماعی در خدمت ایشان بودیم، فرمودند که اشتغال به عنوان عامل اصلی کاهش آسیب‌های اجتماعی تلقی می‌شود. نوبخت با اشاره به تسهیل در مراحل پرداخت وام‌های اشتغال اظهار کرد: ما به دنبال پول‌پاشی نیستیم و هدف ما تولید بیکار بدهکار نیست، بلکه هدف اصلی ما این است که در سال‌جاری بتوانیم یک میلیون و ۳۳ هزار فرصت شغلی در ۱۲ برنامه ایجاد کنیم. وی ابراز امیدواری کرد که تا سال به نیمه خود نرسیده است، گزارش‌های نویدبخشی از اشتغال به استحضار ملت ایران رسانده شود. عیسی منصوری، معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی نیز با ارائه گزارشی از برنامه اشتغال روستایی، اظهار داشت: برنامه اشتغال روستایی از بیستم دی‌ماه سال ۱۳۹۶ شروع شد و ما نزدیک دو ماه فرصت داشتیم تا برنامه ارائه تسهیلات روستایی را آغاز کنیم که طی این مدت فعالیت‌های خوبی هم انجام گرفت و دستورالعمل مربوط به آن تهیه و ابلاغ شد. وی افزود: در چارچوب این دستورالعمل، ثبت‌نام متقاضیان روستایی در سامانه «کارا» انجام گرفت و پس از بررسی شرایط، فرآیندها را تسهیل کردیم. نماینده وزارت کار با اشاره به اینکه در برنامه اشتغال روستایی، اولویت‌های منطقه‌ای احصاء شده گفت: در این برنامه رسته‌های اولویت‌دار در برنامه اشتغال‌ روستایی و عشایر تعریف شد و توانستیم اطلس روستایی را احصاء کنیم. در ادامه جلسه، نمایندگان مجلس شورای اسلامی به ارائه نظرات و دیدگاه‌های خود در خصوص طرح اشتغال روستایی پرداختند. غلامرضا نوری رییس کمیسیون مشترک عمران و توسعه روستایی با اشاره به شناسایی زیرساخت‌های روستایی گفت: باید در کنار تجمیع روستاها، شهرک‌های صنعتی را هم دایر کنیم تا شاهد موفقیت بیشتر طرح اشتغال روستایی باشیم. وی افزود: اگر بتوانیم رفت و آمدهای مردم را کم کنیم، در این صورت به بحث اشتغال هم کمک می‌کنیم. در کنار این امر باید زیرساخت‌های روستاها را هم بهتر بشناسیم. علی کرد، نایب‌رییس فراکسیون اشتغال و تولید مجلس هم در این نشست گفت: ضرورت دارد نظارت کاملی از طرف دولت بشود و به‌گونه‌ای نباشد که بانک ساز خودش را بزند و دستگاه اجرایی به‌گونه‌ای دیگر حرکت کند. علی بختیار، یکی دیگر از اعضای فراکسیون تولید و اشتغال مجلس گفت: در زمینه توزیع وام‌های اشتغال باید به‌گونه‌ای مدیریت شود که واحدهای صنعتی مشکل‌دار شناسایی شود و وام‌ها در مسیر خودش به کار گرفته شود. عین‌الله شریف‌پور، دیگر عضو فراکسیون تولید و اشتغال مجلس در ادامه این نشست تصریح کرد: با توجه به اینکه تمهیدات به تسهیلات‌گیرندگان پرداخت نمی‌شود، این امر به توسعه اشتغال پایدار کمک می‌کند. در عین حال باید نظارت هم جدی شود. ما در منطقه خود از عملکرد کمیته امداد و بهزیستی رضایت داریم. شهباز حسن‌پور نیز از فراکسیون تولید و اشتغال مجلس به عنوان آخرین سخنران این بخش ادامه داد: دیدگاه ما این است که وام‌های اشتغال به کندی پرداخت می‌شود و در این روند باید سرعت بالا رود تا به موقع به دست متقاضی برسد.