فرار از مسئولیت

گروه بورس- بازار سرمایه زمستان سردی را سپری می‌کند و این روزها حال خوشایندی ندارد. در حالی که گفته می‌شد شاخص کل پس از انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا مجددا صعودی خواهد شد اما سیاست‌های مداخله‌گرانه و دستوری دولت در بازار و افزایش ابهامات سیاسی و اقتصادی، معامله‌گران را به عقب‌نشینی واداشته است. این در حالی است که فرهاد دژپسند روز گذشته از زیر بار مسوولیت وزارتخانه متبوع خود و مجموعه اقتصادی دولت در ریزش‌های بازار سرمایه شانه خالی کرد و با اشاره به اینکه با زبان P/E افزایش سه برابری سود شرکت‌ها در بازار حاصل شده است، گفت: شاخص بورس تحت مدیریت وزارت اقتصاد نیست! گفتنی است وزارت اقتصاد به تازگی از طریق شورای‌عالی بورس گزینه مورد نظر خود را بر کرسی ریاست سازمان بورس و اوراق بهادار نشانده است.
وزیر اقتصاد که طی هفته‌های اخیر به دلیل اوضاع وخیم بورس و اعتراض سهامداران به ریزش قیمت‌ها و شاخص با فشار زیاد و احتمال استیضاح در مجلس مواجه شده، روز گذشته در حاشیه جلسه هیات دولت گفت: گاهی اوقات که از تامین مالی در بازار سرمایه صحبت می‌شود، برخی به اشتباه تصور می‌کنند که تامین سرمایه فقط از طریق بازار سرمایه انجام می‌شود. در حالی که بازار بدهی یکی از منابع مهم برای تامین مالی تلقی می‌شود.
به گفته وی، بنگاه‌های خصوصی هم در بازار بدهی برای تامین مالی اقدام به فروش اوراق می‌کنند. دژپسند با تاکید بر اینکه تامین مالی از طریق بازار سرمایه تنوع دارد و کمتر از ۱۰ درصد از تامین مالی از طریق خصوصی‌سازی انجام می‌شود، گفت: خصوصی‌سازی‌هایی که تاکنون انجام شده از طریق واگذاری سهام بوده است. وزیر امور اقتصادی و دارایی با بیان اینکه از طریق خصوصی‌سازی، مالیات و اوراق سعی کردیم تا دولت دیگر نیازی به تامین مالی از طریق بانک مرکزی نداشته باشد، اضافه کرد: سیاستی که دولت یازدهم و دوازدهم تاکنون داشته، به درستی اجرا شده است و هیچ برداشتی از بانک مرکزی برای تامین بودجه نداشته‌ایم.
برنامه ما حذف مسوولان قدیمی نیست
وی در ادامه به انتخاب دهقان‌دهنوی به عنوان رییس سازمان بورس اشاره و اظهار کرد: دهقان‌دهنوی که عهده‌دار معاونت امور وزرات اقتصاد و دارایی بود، به زودی با اصحاب رسانه نشست خبری خواهد داشت و برنامه‌های خود را برای بازار سرمایه توضیح خواهد داد. وزیر امور اقتصادی و دارایی تاکید کرد: برنامه ما حذف مسوولان قدیمی نیست؛ بنابراین همچنان در حال استفاده از روسای سابق و اسبق در قالب گروه‌های مشاوره هستیم و یک هم جمعی برای تجربه را داریم.
دژپسند اظهار کرد: تغییر در مدیریت بورس به دلیل اصرار قالیباف اصل برای کناره‌گیری از مدیریت بوده است، در استعفای آخر هم به استعفای آذرماه خود اشاره کرده بود. وی در پاسخ به سوالی درباره آخرین اقدامات صورت‌گرفته برای عرضه سهام استقلال و پرسپولیس گفت: در خصوص سهام استقلال و پرسپولیس دو بحث مطرح شده است. بارها اعلام کرده‌ایم که اگر یک مقطعی شرایط فراهم شود، آماده عرضه هستیم، اما باید بازار آمادگی عرضه را داشته باشد. دژپسند اظهار کرد: در این زمینه برنامه‌های مفصلی داریم. حتی تبدیل اساسنامه سهامی خاص به سهامی عام هم توسط مجمع امضا شده است و در اولین فرصت اگر شرایط فراهم باشد، سهام سرخابی‌ها به بورس عرضه می‌شود. وزیر امور اقتصادی و دارایی افزود: تصمیم برای عرضه این دو باشگاه به بورس جدی است، اما اگر مساله‌ای خاص رخ دهد که مانع از عرضه شود، آن را اعلام خواهیم کرد. وی درباره عرضه سهام سرخابی‌ها در دهه فجر گفت: اگر شرایط فراهم شود شاید بتوان در زمان اعلام شده عرضه را انجام دهیم، اما اکنون آمادگی عرضه یکی از باشگاه‌ها را داریم.
افزایش تعداد شرکت‌های بازارگردان در بورس
وی در پاسخ به سوالی دیگر درباره اینکه با تشویق دولت، مردم سرمایه‌های خود را وارد بازار کرده‌اند، آیا تدبیری برای بهبود وضعیت بازار وجود ندارد، گفت: از همان ابتدا و از زمانی که ترجیح بازار سرمایه را به سایر بازارها مانند بازار سکه و ارز بیان می‌کردیم، در ادامه اعلام کردیم که بازار سرمایه یک بازار محاسباتی مبتنی بر عقلانیت و همراه با ریسک است؛ بنابراین افرادی که وارد بازار می‌شوند باید این موضوع را برای سرمایه‌گذاری خود لحاظ کنند. دژپسند با بیان اینکه افراد با امید دریافت سود وارد بازار سرمایه می‌شوند و یکی از شاخص‌هایی که مبنای تحلیل و انتخاب سهام شرکت‌هاست، شاخص P/E است، اظهار کرد: اکنون آمار سود ۹ ماه امسال شرکت‌های بورسی نسبت به ۹ ماه مشابه سال گذشته سه برابر شده است. ما با این زبان سخن می‌گوییم، اما در این میان ممکن است شاخص کل تابع شرایط دیگری باشد که تحت مدیریت ما نیست.
وزیر امور اقتصادی و دارایی با تاکید بر اینکه اقداماتی که در بورس تحت مدیریت ما است را به خوبی انجام داده‌ایم، گفت: در ابتدای امسال یعنی فروردین‌ ماه تعداد کل شرکت‌های بازارگردان، ۱۷۵ شرکت بود. در حالی که اکنون این تعداد به ۵۳۱ شرکت رسیده است. وی ادامه داد: تلاش ما در بازار، افزایش تعداد و تنوع بازگردان، به‌کارگیری اوراق اختیار تبعی و اسناد اوراق خزانه بوده که آنها را در دستور کار قرار داده‌ایم.
شاخص بورس ملاک تصمیم‌گیری سهامداران نباشد
وی در پایان با تاکید بر اینکه شاخص بورس نباید ملاک سهامداران قرار گیرد، گفت: شاخص تابع دو عنصر مدیریت بنگاه‌ها و شرایط پیرامونی بنگاه است که باید متناسب با آن، بازار را مورد تحلیل قرار داد. دژپسند اظهار داشت: تصمیم دیگری که پیگیر بودیم و در چند روز اخیر هم رییس بانک مرکزی آن را اعلام کرد، تلاش برای تعیین نرخ بهره بین‌بانکی ۱۸ درصدی است که می‌توان آن را به عنوان علامتی مثبت در بازار تلقی کرد.