فرار رو به جلو 

حمید میرمعینی* – با توجه به اینکه تورم در سال‌های اخیر شرکت‌های مختلف را متضرر کرده است از این رو با دور زدن قانون در بازار سرمایه با توجه به زیان‌های انباشته با سفته‌بازی تظاهر به افزایش سرمایه دارند. در اقتصادهای با نرخ تورم بالا، تجدید ارزیابی دارایی‌ها امری اجتناب‌ناپذیر است. در چنین اوضاعی، ارزش دفتری دارایی‌ها انعکاس مناسبی از واقعیت را فراهم نمی‌کند. در بیشتر مواقع  بازار نسبت به خبر اجرای تجدید ارزیابی یک شرکت، واکنش بیش از حد نشان می‌دهد و تمام جنبه‌های مثبت و منفی را درنظر نمی‌گیرد. رواج سفته‌بازی در پوشش مسیرهای قانونی پدیده‌ای است که به بازار سرمایه وارد شده است و مدیران این بخش با کنترل و نظارت بیشتر در حال مسدود کردن این راه‌های گریز از مسیر قانونی هستند. باید توجه داشت که تجدید ارزیابی دارایی‌های یک شرکت، اثرات بنیادی و روانی مثبت و منفی بر سهام آن دارد و سهامداران نباید صرفا براساس نکات مثبت این اقدام، تصمیم بگیرند. مهم‌ترین اثر مثبت تجدید ارزیابی، افزایش شفافیت ترازنامه شرکت است. در ترازنامه شرکت‌های با سابقه، دارایی‌های ثابتی وجود دارد که ارزش دفتری آن با ارزش بازار فاصله معناداری داشته و گاهی این اختلاف ارزش از دید سرمایه‌گذاران پنهان می‌ماند یا اینکه سرمایه‌گذار از تقویم این ارزش ناتوان است. با این وجود موانعی از جمله مالیات و افزایش نرخ استهلاک منجر به تردید شرکت‌ها در تجدید ارزیابی دارایی‌ها می‌شود. سرمایه‌گذاران باید توجه داشته باشند که امکان تجدید ارزیابی دارایی‌ها حتی با معافیت مالیاتی، دارای فرصت‌ها و تهدیدهایی است. هرچند در گذشته و حال برخی شرکت‌ها با خروج شرکت از ماده ۱۴۱ قصد نشان دادن  افزایش سرمایه را دارند. برخی از شرکت‌های دارای زیان انباشته فاقد قدرت تصمیم‌گیری در مورد چنین پروژه‌هایی هستند. از طرف دیگر یکی از شروط معافیت مالیاتی، خروج شرکت از ماده ۱۴۱ قانون تجارت به واسطه تجدید ارزیابی دارایی است.  در برخی از شرکت‌ها میزان زیان انباشته در حدی است که تجدید ارزیابی قادر به پوشش آن نیست. در مورد شرکت‌هایی که با تجدید ارزیابی از شمول ۱۴۱ قانون تجارت خارج می‌شوند و مدیریت شرکت نیز نسبت به اجرای تجدید ارزیابی اهتمام دارند، نیز نباید اعتماد کامل داشت اما این نکته را باید در نظر گرفت که برخی شرکت‌ها به دلیل  قدرت سرمایه و مالی شاید به طور مقطعی بتوانند سود شرکت‌های خود را بالا نشان دهند اما در کل با چنین رفتارهایی کارایی شرکت‌ها کاهش خواهد یافت.

*کارشناس اقتصادی