فرصتی برای استفاده از تجارب گذشته

نادر کریمی‌جونی
نگارنده بر این باور است که در انتخابات جاری ایالات متحده آمریکا که سه‌شنبه برگزار می‌شود، باراک اوباما پیروز خواهد شد. این پیش‌بینی براساس تمامی شواهد و قرائن موجود که در صحنه سیاسی آمریکا به چشم می‌خورد صورت می‌گیرد. اگر چنین شود برای تصمیم‌گیران و تصمیم‌سازان ایرانی که می‌گویند برای ادامه مذاکرات در مورد پرونده‌های پیچیده کشورمان باید تکلیف طرف مقابل مذاکره روشن شود، پیروزی یکی از دو نامزد و مشخص شدن چهره رییس‌جمهور آینده آمریکا مهم ارزیابی می‌شود.
اما در صورت پیروزی اوباما برای ادامه مذاکرات و حل و فصل پرونده هسته‌ای ایران چه اتفاقی می‌افتد؟ برخی صاحبنظران می‌گویند تکلیف پرونده هسته‌ای کشورمان، نه پس از نتایج انتخابات آمریکا که پس از اعلام نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری کشورمان در بهار آینده روشن خواهد شد تا توافق حاصله برای کاهش تنش میان ایران و غرب در کارنامه احمدی‌نژاد و دوستانش ثبت شود ولی در حالی که مقامی ارشدتر از رییس‌جمهور متولی و مسوول توافق بر سر اختلاف‌های پرونده هسته‌ای و نیز مذاکره با واشنگتن شمرده می‌شود، معلوم نیست که شخصیت دولت حاکم بر جمهوری اسلامی ایران در زمان توافق چه تاثیر یا اهمیتی در این فرآیند دارد.پیروزی اوباما احتمالا باعث خواهد شد تا روند حاضر بر سر پرونده هسته‌ای ایران دنبال شود، این روند مبتنی بر محدودسازی کشورمان در تجارت، دیپلماسی و اقتصاد جهانی است.در این روند با وجود تمام تلاش‌های تهران به جای مساله خاورمیانه و منازعه فلسطینی‌ها با رژیم صهیونیستی، پرونده هسته‌ای ایران و مناقشه دیپلماتیک غرب و تهران به موضوع نخست جهان تبدیل شده تا جایی که وقتی کارخانه مهمات‌سازی در سودان از سوی جنگنده‌های ناشناس هدف قرار می‌گیرد، افکار عمومی جهان به جای پرسش درباره حمله‌کننده و مسوولیت‌های حقوقی ناشی از این تجاوز آشکار، به مالکیت کارخانه و مسوولیت استفاده‌کنندگان از محصولات این واحد تولیدی توجه می‌کند. مقامات کشورمان هم وجود این شرایط را تایید می‌کنند ولی می‌گویند که این شرایط ناشی از جنجال و جوسازی بر سر پرونده هسته‌ای ایران است. اما وضعیت حاضر دقیقا موقعیتی است که نه فرآیند حصول این رویداد بلکه نتیجه آن‌که حساسیت منفی در مورد جمهوری اسلامی ایران است، اهمیت دارد.اگر اراده رهبران کشورمان بر پایان دادن به منازعه با غرب استوار باشد البته اعلام نتایج انتخابات آمریکا می‌تواند نقطه عطفی برای آغاز روند جدید مذاکرات و تلاش معطوف به نتیجه برای حل و فصل منازعه محسوب شود، چراکه با پیروزی دموکرات‌ها تهران می‌تواند مطمئن باشد که نه فقط اهداف استراتژیک ایالات متحده درباره پرونده اتمی ایران تغییر چندانی نیافته بلکه با احتمال نسبتا بالایی می‌تواند اطمینان داشته باشد که مسیرها و رویه‌های آمریکا برای رسیدن به این اهداف نیز تغییر چندانی نخواهد کرد. به عبارت دیگر تکرار اقامت دموکرات‌ها در کاخ سفید حاوی این پیام روشن برای تهران است که می‌تواند از تجربه چهار سال گذشته خویش برای رسیدن به یک نقطه مرضی‌الطرفین در مذاکرات و پایان دادن به منازعه سود بجوید.اینکه در تهران آیا آمادگی برای بهره بردن از این شرایط وجود دارد یا خیر نکته‌ای است که در هفته‌های آینده روشن خواهد شد.