فرصت طلایی حمایت از پلتفرم‌ های بومی

گروه فناوری- حمایت از پلتفرم‌های نرم‌افزاری بومی یک‌شبه و با یک دستور مقطعی ممکن نیست، بلکه غنیمت‌ شمردن فرصت‌های کوچک، در درازمدت نتیجه بزرگی را رقم می‌زند؛ اکنون که امکان گفت‌وگوی کاندیداهای ریاست‌جمهوری در شبکه‌های داخلی هم فراهم شده، نامزدها به شبکه بومی تمایل نشان می‌دهند. امسال با همه‌گیری ویروس کرونا، تبلیغات انتخاباتی کاندیداهای سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری ایران، متمرکز بر فضای مجازی شده است. بر همین اساس، یک بسته اینترنت هفت گیگابایتی رایگان به همه مشترکان تلفن همراه داده شده تا بتوانند در جریان رویدادهای مربوط به انتخابات قرار گیرند. از سوی دیگر، پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی به عنوان یکی از مهم‌ترین نیازهای ارتباطی کاربران امروزه به زیست‌بومی برای توسعه خدمات و کسب‌وکارها نیز تبدیل شده‌اند. از همین رو است که شکل‌گیری حداقل یک پیام‌رسان اجتماعی با ظرفیت ۵۰ میلیون کاربر فعال و با امکان کسب سهم از کاربران منطقه و بین‌الملل از اقدامات ضروری در حوزه خدمات پایه شبکه ملی اطلاعات است. همچنین، با توجه به اهمیت روزافزون فضای مجازی در حکمرانی کشورها، شاهد هستیم که توجه کشورها به مسائل ملی در حوزه فضای مجازی در حال افزایش است. یکی از این موارد، شبکه‌های اجتماعی هستند که به نوعی زمین بازی شهروندان در فضای مجازی هم محسوب می‌شوند. شبکه‌های اجتماعی علاوه بر بعد اجتماعی محسوس، دارای ابعاد متعدد فرهنگی، اقتصادی و سیاسی هستند و از این رو می‌توانند از ابعاد گوناگونی بر جوامع تاثیر داشته باشند.نمایندگان رسمی ستادهای انتخاباتی کاندیداهای ریاست‌جمهوری به پلتفرم‌های صوت و تصویر فراگیر معرفی شدند. نشست هماهنگی پلتفرم‌های صوت و تصویر فراگیر با نمایندگان نامزدهای ریاست‌جمهوری با حضور رییس ساترا، ‌معاون تدوین مقررات و امور حقوقی ساترا و با حضور مدیران رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر و نمایندگان ستاد انتخاباتی «سعید جلیلی»، «محسن رضایی»، «سید ابراهیم رییسی»، «علیرضا زاکانی» و «محسن مهرعلیزاده» کاندیداهای ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ در ساختمان ساترا برگزار شد.
کانال اختصاصی برای رسانه‌های هفت‌گانه
در این نشست «سیدمحمدصادق امامیان» رییس ساترا گفت: رسانه‌های هفت‌گانه‌ای که در این برنامه شرکت کرده‌اند دارای یک کانال اختصاصی هستند که به طور دائم می‌توانند به هر میزان و هر نوع که مایل باشند محتوای خود را در این کانال بارگذاری کنند. این بارگذاری محتوا در کانال فقط تابع مقررات عمومی کشور در ستاد تبلیغات انتخابات است، هیچ محدودیتی در آن وجود ندارد و اختیار آن با این هفت رسانه است. رسانه‌ها نیز در صفحه ویژه انتخابات این محتواها را حفظ می‌کنند و بالا نگه می‌دارند. امامیان افزود: صفحات کاندیداها به ترتیب حروف الفبا یا به صورت چرخشی در کانال ویژه انتخابات دیده می‌شود، این بخش حوزه عمومی است که همه در آن مشترک هستند و به نظر می‌رسد ظرفیت خوبی است که می‌توان از آن بهره برد.
امکانات تبلیغاتی یکسان، واضح و شفاف
رییس ساترا در ادامه نکته دیگری را یادآوری کرد و گفت: رسانه‌ها در عین حال می‌توانند تبلیغات هم بگیرند اما مساله مهم در این بخش این است که در حوزه سفارش تبلیغ امکانات به صورت یکسان باشد نه اینکه تبلیغات یک رسانه به طور کامل در اختیار یک ستاد قرار بگیرد و به سایرین اجازه استفاده داده نشود. وی گفت: بنابراین در حوزه تبلیغات امکانات باید یکسان، واضح و شفاف باشند. این ترکیب دوگانه که در آن یک بخش از آن ادبیات بخش خصوصی استفاده می‌شود و بخشی دیگر از ادبیات رسانه‌های عمومی به دلیل فراگیر بودن آنها تجربه‌ای جدید است که امسال در حال آزمودن آن هستیم.
امامیان ادامه داد: برنامه‌های قانونی روی آنتن، حتی مناظره‌ها به طور حتم در اختیار رسانه‌ها قرار می‌گیرند به شکلی که در کنار برنامه‌های رسانه‌ها سیگنال صدا‌و‌سیما هم وجود خواهد داشت و این ترکیب تعاملی یعنی کنار سیگنال صدا‌و‌سیما بودن مزیت ویژه‌ای به پلتفرم‌ها می‌بخشد. این اقدامات روی کاغذ بسیار مفید خواهند بود. امیدواریم هر دو طرف از این روند راضی باشند و کشور از این همکاری جدید نفع ببرد. در کنار این موارد رسانه‌ها باید به سواد رسانه‌ای و بالا بردن سطح آگاهی عمومی نیز توجه داشته باشند. وی تاکید کرد: لازم بود نمایندگان ستادها به طور رسمی به پلتفرم‌ها معرفی شوند. ممکن است ستادی نسبت به عملکرد پلتفرم ستاد رقیب اعتراضی داشته باشد که در این صورت ساترا نیز در کنار ستاد مقررات انتخابات قرار دارد. به هر حال نقش ما با نقش معاونت سیاسی سازمان صدا‌و‌سیما متفاوت است زیرا سازمان تهیه‌کننده برنامه‌هاست و در پی حضور نمایندگان ستادها در برنامه‌ها خواهد بود اما در مجموع هر کس در عرصه انتخابات قدم می‌گذارد اعم از کاندیداها، رسانه‌ها، پلتفرم‌ها و مردم که استفاده‌کننده رسانه و رای‌دهنده هستند وظیفه‌ای ملی برعهده دارند.
تبلیغ برای یک پروژه مشترک
امامیان گفت: در نهایت فرصت استفاده از تولیدات رسانه‌ها در آنتن صدا‌و‌سیما حداکثر دو نیم ساعت است؛ سایر تولیدات نیز در فضای مجازی از طریق کانال‌ها و گروه‌ها منتشر خواهند شد اما زمانی که این تولیدات در رسانه‌ها قرار می‌گیرند وارد حوزه قانونی می‌شوند و مصوب ستاد انتخابات خواهند بود، به همین دلیل تولیداتی که به شکل متمرکز انجام می‌شوند به اضافه برنامه‌هایی که سیگنال آنها نیز قابل پخش است همگی در این رسانه‌ها قابل انتشار هستند. وی بیان کرد: طبق روابط خوب و باسابقه با رسانه‌ها درخصوص این پروژه مشترک وظیفه داریم تا جایی که می‌توانیم تبلیغ و فضایی ایجاد کنیم تا مردم به صورت رسمی گفت‌وگوهایی که بعضا غیرمنعطف هستند را در فضایی غیررسمی‌تر در رسانه‌ها مشاهده کنند. این تجربه، تجربه جدیدی است که امیدواریم به پرشور شدن انتخابات، کاهش هزینه‌های مادی و سلامت انتخابات بینجامد زیرا طبق مشاهدات در برخی کشورها هزینه‌های ناشی از تجمعات و ‌کمپین‌های انتخاباتی حتی سلامت افراد را به دلیل مجاورت و خطر ابتلا به کرونا تحت‌الشعاع قرار داده است.
استقرار کمیسیون بررسی تبلیغات وزارت کشور در ساترا
در ادامه نشست، وحید فرهمند معاون تدوین مقررات و امور حقوقی ساترا به توضیح برخی موارد پرداخت و گفت: فرض بر این است که نمایندگان ستادها و نامزدها سابقه حضور در این حوزه را دارند و با ادبیات این حوزه آشنا هستند یا احتمالا دوره‌های توجیهی از طرف وزارت کشور برای آنان برگزار شده است. وی افزود: ما در این مجموعه متاثر از مقرراتی هستیم که بر فضای تبلیغاتی انتخابات حاکم‌ است یعنی همان الزاماتی که سابق بر این از جانب نهادهای ذی‌ربط به آنها اعلام شده است، اما در اینجا باید گفت علت اصلی نام بردن از صفحه رسمی چیست؟ یعنی اینکه مسوولیت محتوای انتشاریافته در این صفحه به طور مستقیم برعهده ستادی است که نسبت به بارگذاری محتوا اقدام می‌کند.
فرهمند ادامه داد: موضوعی که افراد در پلتفرم‌ها به شدت درگیر آن هستند این است که شاید کانال‌های دیگری اقدام به بارگذاری محتوا کردند و ما برای اینکه مسوولیت برای کاندیداهای محترم شفاف شود و بدانند که از این به بعد هر محتوایی که در هر کانال رسمی فرد بارگذاری شد آن شخص مسوولیت آن را می‌پذیرد و اشخاصی که نسبت به آن شکایت دارند می‌دانند که از چه کسی باید شکایت کنند. کمیسیون بررسی تبلیغات وزارت کشور در ساترا را مستقر کردیم؛ بنابراین همه گله‌ها و شکایت‌هایی که نسبت به یک صفحه رسمی وجود دارد ثبت خواهند شد و از طریق کمیسیون به آنها رسیدگی می‌شود.
وی در پایان تاکید کرد: نکته دوم بحث محدودیت‌های زمانی و مواردی است که در قوانین پیش‌بینی شده است؛ منطقی است مدیریت پلتفرم‌ها به نوعی باید تعامل کنند که اجازه بارگذاری محتوای جدید بعد از اتمام ساعت تبلیغات مجاز در قانون میسر نباشد اما این به معنای آن نیست که کل محتوای بارگذاری‌شده در طول این سه هفته از دسترس کاربران خارج شود و در نهایت امیدواریم کمترین حاشیه‌ها را در این خصوص شاهد باشیم.