فرمان گرانی

«جهان‌صنعت»- واردات برخی تجهیزات زیرساخت فناوری اطلاعات مانند سرور، پردازنده، تجهیزات ذخیره‌سازی و دیگر محصولات کامپیوتری با ممنوعیت مواجه شده است. این امر اعتراض بسیاری از شرکت‌های تامین‌کننده و فعالان بازار کامپیوتر را به همراه داشته است.
فعالان بازار کامپیوتر می‌گویند هم‌اکنون نیز به دلیل شیوع کرونا و قرنطینه بسیاری از کشورها، واردات کالا مختل شده است. دولت به جای حمایت از واردات کالا به منظور تامین نیاز مشتریان، در حال حمایت از تولیدی است که معلوم نیست به سرانجام برسد. پیش از این نیز برخی از شرکت‌ها اعلام کرده بودند قصد دارند لپ‌تاپ و کامپیوتر تولید کنند اما موفق نشدند. در مقابل تعرفه واردات لپ‌تاپ افزایش یافت و مصرف‌کننده مجبور شد کالای مورد نیاز را با قیمت گرانتری خریداری کند. از سویی دیگر حتی اگر امکان تولید وجود داشته باشد نیز بسیار کمتر از تقاضای موجود در بازار است. بنابراین باید امکان واردات کالا وجود داشته باشد و مشتری خود تصمیم بگیرد قصد دارد کالای داخلی را خریداری کند یا کالای وارداتی. این اقدامات حتی نام ملی را نیز خدشه‌دار کرده است، به طوری مردم در مقابل کالای ملی، نرم‌افزار ملی، پیام‌رسان ملی، موتور جست‌وجوی ملی و اینترنت ملی جبهه می‌گیرند و منزجر می‌شوند.
نامه به وزارت صنعت
رییس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای در نامه‌ای از وزارت صنعت، معدن و تجارت خواست برای حل این مشکل اقدام کند چراکه ممنوعیت واردات تجهیزات ضروری فناوری ارتباطات به زیرساخت‌های ارتباطی کشور ضربه می‌زند.
سازمان نظام صنفی رایانه‌ای در اعتراض به عدم ثبت‌سفارش کالاهای ضروری نامه‌ای را به مدیرکل صنایع برق و الکترونیک وزارت صنعت، معدن و تجارت ارسال کرد. محمدباقر اثنی‌عشری با بیان اینکه انجام بسیاری از فعالیت‌های جامعه از طریق دورکاری و نیز ارائه خدمات آموزشی از راه دور در فضای مجازی در شرایط شیوع ویروس کرونا انجام می‌شود و به همین دلیل تقاضا برای تهیه تجهیزات زیرساختی حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات افزایش یافته است، اخیراً ثبت‌سفارشات برخی کالاهای متداول (مانند سرور، پردازنده، تجهیزات ذخیره‌‌سازی و …) که پیش از این مطابق روال ثبت‌سفارش می‌‌شد با عنوان تعجب‌برانگیز «موجود بودن نمونه تولید داخلی» رد شده است.
ضربه به زیرساخت‌های ارتباطی
پیرو ارسال این نامه، عضو هیات‌مدیره و کمیسیون سخت‌افزار نظام صنفی رایانه‌ای اعلام کرد ممنوعیت واردات تجهیزات ضروری فناوری ارتباطات به زیرساخت‌های ارتباطی کشور ضربه می‌زند.
حمید توسلی، عضو هیات‌مدیره و کمیسیون سخت‌افزار سازمان نظام صنفی گفت: زمانی که برای ثبت‌سفارش کالا اقدام می‌کنید، واردات آن از نظر مقررات بدون مشکل اعلام می‌شود اما دفتر مقررات صادرات و واردات در تاریخ نهم فروردین ماه نامه‌ای ارسال کرده است که کالا نمونه داخلی دارد. یعنی وارد‌کننده نمی‌تواند کالا را وارد کند اما نتیجه استعلام واردات آن را تایید می‌کند.
توسلی افزود: کالای زیرساختی به میزان زیادی ارزش‌افزوده ایجاد می‌کند و این بر هیچ کس پوشیده نیست. همه شاهد هستیم در شرایطی که بحران کرونا و تعطیلی عمومی بر کشور حاکم شده همین کالاها و زیرساخت فناوری اطلاعات چگونه باعث نجات کشور و آماده کردن بسترهای لازم برای خرید آنلاین، برگزاری جلسات مجازی و آموزش را فراهم کرده است.یکی از مواردی که دارای نمونه داخلی اعلام شده و از واردات آن جلوگیری می‌شود CPU است. چه کسی است که نداند تولید این قطعه به طور انحصاری در اختیار تنها دو شرکت در تمام دنیاست. ما آرزو داریم و امیدواریم روزی بتوانیم این کالا را در کشور تولید کنیم اما در شرایط کنونی این امر میسر نیست.
توسلی با بیان اینکه سخت‌افزار کالای لوکس نیست و از اولویت بالایی برخوردار است، افزود: امیدوارم دولت و وزارت صنعت این موضوع را جدی بگیرند. به نظر می‌رسد هنوز در بخشی از بدنه حاکمیت، فناوری اطلاعات و تجهیزات آن کالای لوکس شمرده می‌شود اما تصور کنید اگر با نبود این زیرساخت‌ها یک روز اینترنت قطع شود چه بلوایی در کشور شکل می‌گیرد.
او اشاره کرد: حتی همین الان اگر مشکلی در ثبت‌سفارش‌ وجود نداشته باشد با دردسرهای زیادی مواجه هستیم. مسوولان کشور متوجه این موضوع نیستند که دو ماه است کشورهای چین و تایوان که تولیدکننده اصلی قطعات هستند با توقف کار مواجه بوده‌اند و در حال حاضر بدون این نامه‌ها و بخشنامه‌ها ما دو ماه از کل پروسه سفارش‌گذاری و تحویل قطعات عقب هستیم و باید بتوانیم این کمبود را جبران کنیم.
فراموش نکنیم تمام دنیا مشتری این تولیدات هستند و به طور کلی این کمبود وجود دارد، بحران کرونا هم که مزید بر علت شده است و اگر سنگ‌اندازی در این میان انجام شود، با مشکل رو‌به‌رو خواهیم شد.تمام تلاش شرکت‌های حوزه فناوری اطلاعات این است که بتوانند نیروهای ارزشمند خود را حفظ کنند. کارمندان این شرکت‌ها در خدمت توسعه کشور هستند، اما با این شرایط باید دید شرکت‌ها به عنوان بنگاه‌های اقتصادی تا چه حد دوام می‌آورند و چه وقت ناچار به حذف نیروها و تعدیل هستند. بیکار شدن این نیروها باری روی دوش دولت خواهد بود و نرخ بیکاری و تبعات آن مانند مهاجرت را بالا خواهد برد.
توسلی با تاکید بر اینکه زیرساخت‌های بانکداری هم از این آسیب‌ها در امان نیستند، افزود: تصور کنید بانکداری الکترونیک بدون تجهیزات لازم با چه مشکلاتی مواجه می‌شود. وقتی ما با نامه‌ای مواجه می‌شویم واردات، CPU، سرور، لپ‌تاپ، تبلت، استوریج، ‌هارددیسک، روتر را ممنوع می‌کند احساس می‌کنیم موضوع اشتباه سهوی بوده که به زودی برطرف خواهد شد.
عضو هیات‌مدیره و کمیسیون سخت‌افزار سازمان نظام صنفی خاطرنشان کرد: همه به این موضوع اذعان داریم که ما تولیدکننده سرور و لپ‌تاپ نیستیم. اگر می‌خواهیم اینها را مونتاژ کنیم هم نیاز به ورود قطعات داریم و کشور ما هنوز به مرحله تولید این قطعات نرسیده است. ما امیدواریم روزی به لبه تکنولوژی دنیا برسیم اما در سالی که با این بحران شروع شده و به دنبال جهش تولید نیز هستیم این بخشنامه‌ها صرفا باعث توقف کار فعالان این حوزه و بیکاری افراد زیادی می‌شود.
توسلی در مورد فعایت‌های کمیسیون و سازمان در این حوزه افزود: کمیسیون سخت‌افزار پیش از مذاکراتی کرده توانسته‌ایم ددر زمینه تعرفه مذاکراتی انجام بدهیم و موفق هم بوده‌ایم. نیاز داریم در دولت به این دانش برسیم که تجهیزات سخت‌افزاری چیست و چه اهمیتی دارند. ضمن اینکه امیدواریم و حامی این هستیم که شرکت‌های داخلی بتوانند قطعات مورد نیاز کشور را به بهترین شکل تولید کنند.
او تاکید کرد: با توجه به اینکه پس از بحران کرونا دنیا با سرعت به سمت انقلاب صنعتی چهارم حرکت خواهد کرد تجهیزات هوش مصنوعی و… خواهان زیادی پیدا می‌کنند و نباید بیش از این از قافله تکنولوژی روز دنیا عقب بمانیم.
کالای تولیدی کیفیت و تعداد لازم را ندارد
رضا پاک‌ضمیر، نایب رییس اتحادیه فناوری رایانه و رییس پاساژ ایران در گفت‌و‌گو با «جهان‌صنعت» اظهار کرد: دولت نخست باید از تولید حمایت کند و زمانی که امکان تولید وجود نداشته باشد باید از واردات حمایت کند.
او افزود: گاهی اوقات کالایی در کشور به راستی تولید می‌شود و در مواردی ماجرا تنها رانت خواری است و بس. از طرفی دیگر تولید باید به اندازه نیاز مصرف‌کنندگان باشد و حتی بیشتر. مشکل اینجاست که تولیدات کشورمان همواره کمتر از نیاز مردم است. این حمایت بی‌جایی است.پاک‌ضمیر تاکید کرد: زمانی که ۱۰۰ هزار کالا مورد نیاز است و فقط ۲۰ هزار کالا تولید می‌شود تکلیف ۸۰ هزار کالای مورد تقاضا چه می‌شود؟ در این شرایط نباید جلوی واردات گرفته شود.
او گفت: زمانی باید از واردات کالا جلوگیری کرد که محصول داخلی به همان کیفیت اجناس خارجی بوده و به میزان مورد نیاز تولید می‌شود. مدت‌ها پیش شرکتی موجب شد تعرفه گمرکی واردات لپ‌تاپ افزایش یابد، بعد از چند سال اعتراف کرد که نمی‌تواند لپ‌تاپ تولید کند.
پاک‌ضمیر افزود: خلأ کالا و گرانی آن مصرف‌کننده را هدف قرار می‌دهد. اگر قیمت افزایش یابد مصرف‌کننده است که باید مازاد قیمت را بپردازد.
او با اشاره به مشکلاتی که بر اثر قرنطینه به وجود آمده است بیان کرد: امارات قرنطینه را ادامه داده است و به همین دلیل نمی‌توانیم از امارات واردات کالا داشته باشیم. مشکلات در حوزه واردات بسیار است و ممکن است دو ماه دیگر هیچ کالایی در اختیار نداشته باشیم.
پاک‌ضمیر گفت: جلوگیری از واردات کالا و گرانی ارز موجب شده لپ‌تاپی که چند سال پیش به قیمت دو میلیون تومان می‌فروختیم را اکنون ۱۵ میلیون تومان به فروش برسانیم. گاهی اوقات حتی اگر ارز ارزان هم باشد، جلوگیری از واردات باعث افزایش قیمت کالا می‌شود.
او افزود: شرایطی ایجاد شده که به جای خریداری کالای نو بسیاری در حال خرید لپ‌تاپ استوک و دست دوم هستند و این امر مایه شرمساری است.پاک‌ضمیر دررابطه با فروش اینترنتی محصولات و عدم موجودی در بسیاری از فروشگاه‌های اینترنتی مانند دیجی‌کالا بیان کرد: عدم موجودی دیجی‌کالا و فروشگاه‌های آنلاین دلیلی بر نبود این کالا در بازار سنتی نیست.
سخن آخر
دولت به جای حمایت از واردات کالایی که امکان تولید آن را نداریم در حال سنگ اندازی است، آن هم در شرایطی که بسیاری از مردم ناچار به دورکاری هستند و در نتیجه به تجهیزات کامپیوتری نیاز دارند. از سویی دیگر قشر تحصیلکرده، فعال و جوان ایرانی را نمی‌توان از تجهیزات کامپیوتری دور نگه داشت.