فرمول پیچیده قیمت‌گذاری بلیت سینما

گروه فرهنگ و هنر‌- از این هفته، قیمت بلیت سینماها، به شکلی شناور طی روزهای هفته تعیین می‌شود که این رویکرد، فارغ از تامین بخشی از هزینه‌های تولید، توزیع و پخش، می‌تواند دست مخاطبان را در انتخاب روزهایی که می‌توانند با بضاعت مالی خود به سینما بروند را باز می‌گذارد، لذا قیمت بلیت سینماها طی روزهای مختلف، با روندی شناور، بین ۴۰ تا ۸۰ هزار تومان در سینماهای مدرن خواهد بود. قیمت بلیت در سینماهای ممتاز نیز بین ۲۵ تا ۶۰ هزار تومان در نوسان خواهد بود تا مخاطبان، بر مبنای وقت و مقتضیات مالی خود، به تماشای فیلم بنشینند. همواره افزایش قیمت بلیت، با مقاومت‌ها و مخالفت‌های برخی رسانه‌ها همراه بوده است، اما شرایط برای امسال به شیوه‌ای طراحی شد که کم‌ترین میزان مخالفت با این طرح انجام شده است؛ طرحی سنجیده که کمتر از میزان تورم محسوس در جامعه محاسبه‌ شده و می‌تواند کمک خوبی برای سینماداران، سینماگران، دفاتر پخش و البته مخاطبان به حساب آید. اینکه چرا قیمت بلیت سینما باید افزایش پیدا کند، تابع پارامترهای بسیاری است. نخستین دلیل مهم آن، افزایش سرسام‌آور هزینه تولیدات سینمایی است. تا همین ۲ سال پیش، می‌شد با ۳ میلیارد تومان، یک فیلم لوباجت را با بازیگرانی غیرچهره تولید کرد، اما امروز هزینه تولید همان فیلم، کمتر از ۷ میلیارد تومان نخواهد بود. حالا محاسبه کنید هزینه تولید یک درام آپارتمانی را که قطعا بالاتر از ۱۵ میلیارد تومان خواهد شد. این وضعیت برای آثاری که پروداکشن خاصی دارند، بسته به آپشن‌ها و مقتضیات فنی و لجستیکی فیلم، ضریب بالایی می‌خورد و هزینه اثر را به بیش از ۳۰ میلیارد تومان می‌رساند.
از جیب اهالی سینما
حالا سرمایه‌گذاری که روی این تولیدات ریسک می‌کند، باید در گیشه، ۳‌برابر هزینه‌کرد خود بفروشد تا تازه به سرمایه اولیه خود برسد؛ یعنی فیلمی که ۳۰ میلیارد تومان هزینه تولیدش شده، باید در گیشه، ۹۰ میلیارد تومان بفروشد تا سرمایه‌گذار تازه هزینه ۳۰ میلیاردی خود را به دست آورد. حال ببینید که چند فیلم، سالانه به گیشه ۹۰ میلیارد تومانی می‌رسند. در شرایطی که هزینه‌های تولید، سینماداری و پخش، بالا رفته، چگونه می‌توان انتظار داشت که قیمت بلیت را در همان سقف ۶۰ هزار تومان نگه‌داشته و آن را افزایش نداد؟ هزینه تولید در سینمای ایران در حالی با رشد روزافزون مواجه شده که سقف قیمت بلیت سینما در ایران، ۶۰ هزار تومان یعنی حدود یک دلار بود و این فاکتور، برای سینمایی که بسیاری از ادوات فیلمسازی و سینماداری، خارجی و وارداتی است، صرفه اقتصادی ندارد، بنابراین در شرایطی که قیمت بلیت در کشورهای همسایه، تا ۱۵ دلار می‌رسد، قیمت ۱ تا ۱/۵ دلاری فعلی برای بلیت سینماهای کشور، چندان زیاد نیست و سینما را همچنان به عنوان ارزان‌ترین تفریح برای مردم نگه ‌می‌دارد. اینکه برخی اعتقاد دارند که بهای سینما رفتن برای مردم، باید ارزان‌تر از این میزان باشد، نیاز دارد که توقعات را به نهادهای بالادستی ارجاع داد تا آنها با تدوین سازوکاری، شرایط سینما رفتن بیشتر را برای مخاطبان مهیا کنند وگرنه در شرایطی که هم هزینه تولیدات، هم هزینه سینماداری و هم هزینه تبلیغات و پخش بالا رفته، چگونه می‌توان از مسوولان سینمایی انتظار داشت که قیمت بلیت را در همان سقف ۶۰ هزار تومان نگه‌داشته و آن را افزایش ندهند؟ ضمن اینکه اگر بخواهیم متناسب با شرایط تولید، توزیع و پخش، نسبت به قیمت‌گذاری بلیت سینما اقدام کنیم، شک نکنید که این رقم، هرگز از ۳۰۰ هزار تومان کمتر نخواهد بود. بنابراین وقتی قرار است تنها چندسانس ۲روز انتهایی هفته، قیمت بلیت در سالن‌های مدرن به ۸۰ هزار تومان برسد، باز ببینید که چه سوبسیدی برای فیلم دیدن مردم از جیب اهالی سینما و فعالان این حوزه پرداخت می‌شود. ضمن اینکه در وضعیتی که قیمت همه شاخص‌ها طی سال جاری، برای چندمرتبه بالاتر رفته، چطور می‌توان انتظار داشت که قیمت بلیت صنعتگرانی چون سینما، بیشتر نشود؟ در شرایطی که سقف قیمت بلیت کنسرت در تهران، ۸۰۰ هزار تومان است، آیا سقف ۸۰ هزار تومانی بلیت سینما که یک‌دهم قیمت بلیت کنسرت است، منطقی به نظر می‌رسد؟
سردرگمی مخاطب
سیاست شناور کردن قیمت بلیت، یک اقدام حرفه‌ای در سینمای ایران محسوب می‌شود؛ رویکردی که در تمامی کشورهای صاحب این صنعت رعایت می‌شود، اما در ایران قیمت بلیت، همواره روی دور ثابتی از قیمت بوده که آشکارا، امتیازی را برای مخاطبان و فعالان سینما به همراه نداشت. به‌عبارتی، مخاطب سینما مجبور بود در صبح شنبه، همان بهای بلیتی را بپردازد که برای سانس انتهایی پنجشنبه‌شب می‌پرداخت و این ظلم بزرگی بود که به هر دوطرف وارد می‌آمد.
افزایش روزهای نیم‌بها، ضربه‌گیر بسیارخوبی برای بالا رفتن قیمت بلیت، تنها در چند سانس پیک روزهای پنجشنبه و جمعه است. ازقضا، انتخاب خوبی هم برای تعیین روز دوم نیم‌بها در نظر گرفته شده است. در هفته، ۳روز شنبه، یکشنبه و دوشنبه، مخاطبان کمتری داشتند. نیم‌بها شدن شنبه‌ها، برای مدتی در سال ۹۷ اتفاق افتاد که این آزمون‌وخطا، اگرچه با رشد نسبی مخاطب همراه بودف اما رقم فروش را به میزان شنبه‌های عادی نرساند و به همین دلیل، این طرح تداوم نیافت. اگر این اتفاق برای روز یکشنبه رخ می‌داد، می‌توانست تاثیرات سویی بر فروش دوشنبه بگذارد و به همین دلیل، انتخاب دوشنبه برای دومین روز نیم‌بها، بهترین تصمیم در این زمینه بود. با این شیوه‌ قیمت‌گذاری، روزهای شنبه، یکشنبه و چهارشنبه، یک قیمت، روزهای دوشنبه و سه‌شنبه یک قیمت و دو روز انتهایی هفته نیز یک قیمت متفاوت برای سینماروها دارد و این روند در صورت تثبیت (که احتمالا چندهفته‌ای به طول بینجامد) اتفاق‌های خوبی را برای تمامی طرف‌ها به همراه خواهد داشت. بنابراین شناور کردن قیمت بلیت، اتفاق خوبی برای سینمای ایران است که باید سال‌ها پیش، به‌شکلی حرفه‌ای در این سینما پایه‌ریزی می‌شد تا علاوه‌بر تامین بیشتر هزینه‌های تولید، توزیع و پخش، مخاطبانی حرفه‌ای تربیت کنیم. این اتفاق در میان‌مدت و بلندمدت، ثمرات بسیاری برای سینمای ایران و مخاطبان هدف آن به همراه خواهد داشت.
قیمت‌ها ابلاغ شد
سخنگوی انجمن سینماداران به تشریح فرمول افزایش قیمت بلیت سینماها پرداخت.
محمدرضا صابری درباره خبرهای منتشر شده درباره قیمت شناور بلیت سینماها توضیح داد: این شرایط قیمت‌گذاری به انجمن سینماداران ابلاغ شده است. ما از شورای صنفی که متشکل از نمایندگان صنوف اصلی یعنی تهیه‌کنندگان، پخش‌کنندگان و سینماداران هستند، متقاضی افزایش قیمت بلیت بودیم و بالاخره پس از کش‌و‌قوس‌های فراوان، متاسفانه فعلا با این فرمول قیمت‌گذاری موافقت شده است. وی‌ افزود: درست است که درباره افزایش یک روز ‌به‌روزهای فروش نیم‌بهای بلیت، نظر صنف سینماداران هم کسب شد و با موافقت ما این اتفاق افتاد اما واقعیت این است که هزینه‌های سینماداری بسیار بالا رفته است. زمانی که بلیت سینما ۳۰ هزار تومان بود، قیمت چیپس و پفک در پردیس کورش ۱۵ هزار تومان بود. امروز قیمت همان چیپس و پفک ۶۰ هزار تومان شده اما قیمت بلیت سینما هم ۶۰ هزار تومان است! این سینمادار تاکید کرد: با توجه به هزینه‌های نیروی انسانی، آنقدر هزینه‌ها سرسام‌آور شده است که اصلا با این قیمت‌ها نمی‌توان سینماها را اداره کرد. مباحثی مانند مالیات هم که در جای خود مشکلاتی را به همراه دارد.
صابری در ادامه درباره توافقات انجام‌شده که منجر به ابلاغیه سازمان سینمایی به سینماداران شده است، توضیح داد: روزهای شنبه، یکشنبه و چهارشنبه، مطابق همان شرایط گذشته بلیت‌فروشی خواهیم داشت و هیچ‌تفاوت قیمتی اتفاق نیفتاده است. روزهای دوشنبه مانند روزهای سه‌شنبه بلیت‌فروشی‌ها نیم‌بها خواهد بود. تغییری که اتفاق افتاده مربوط به روزهای پنجشنبه و جمعه است.
وی افزود: در این دو روز تا پیش از ساعت پیک مخاطبان که بستگی به موقعیت جغرافیایی سینماها دارد، بلیت‌فروشی با قیمت گذشته است و از این ساعت به بعد مطابق درجه‌بندی سالن سینما قیمت‌ها افزایش پیدا می‌کند. قیمت بلیت در سینماهای مدرن به جای ۶۰ هزار تومان، ۸۰ هزار تومان می‌شود، در سینماهای ممتاز به‌جای ۴۵ هزار تومان، ۶۰ هزار تومان می‌شود و در سینماهای درجه یک به‌جای ۳۰ هزار تومان، ۴۵ هزار تومان می‌شود. سخنگوی انجمن سینماداران در توضیح ملاک تعیین ساعت پیک مخاطبان در سینماهای مختلف در روزهای پنجشنبه و جمعه گفت: این ساعت بسته به میزان استقبال از سینماها در موقعیت‌های جغرافیای مختلف تعیین می‌شود، اما طبق بررسی‌ای که داشتیم در اکثر سینماها این ساعت حوالی ساعت ۱۶ الی ۱۶:۳۰ تعیین می‌شود. مخاطبان هم از طریق سایت‌های بلیت‌فروشی می‌توانند در جریان قیمت‌گذاری‌ها قرار بگیرند.
صابری با تاکید براینکه این طرح جدید قیمت‌گذاری به نفع مخاطبان شده است، توضیح داد: در حال حاضر اکثر سانس‌های سینمایی با همان قیمت‌های گذشته فعالیت می‌کنند و یک روز در هفته هم به روزهای فروش نیم‌بها افزوده شده است.
طبق تجربه تا به امروز روز اوج استقبال مخاطبان از سینماها سه‌شنبه‌ها بوده و حالا یک روز دیگر هم به این روزهای نیم‌بها افزوده شده است. این سینمادار باردیگر تاکید کرد: در انجمن سینماداران به‌دنبال افزایش قیمت بلیت در همه روزهای هفته بودیم، اما متاسفانه این اتفاق رخ نداد. درباره نیم‌بها شدن دوشنبه‌ها، اما تاکید کردیم به‌شرطی با این پیشنهاد موافقت می‌کنیم که بخشی از قیمت‌گذاری بالا برود که این اتفاق هم رخ نداد. در هر حال قیمت‌گذاری جدید بلیت سینماها از روز ۱۱ دی‌ماه اجرایی شده است.