فشار خرد‌کننده نوسان در بورس

گروه بورس- فشارهای متفاوت بازارهای موازی در بازار سهام تاثیرات عمیقی گذاشته است. از سوی‌ دیگر همزمان با هر تورم اقتصادی و نوسانی که در بازار ارز رخ می‌دهد، بروز رفتارهای هیجانی و کوتاه‌مدت در تالار شیشه‌ای شدت می‌گیرد. بازار سرمایه در حالی روزهای پایانی خود در سال ۹۷ را پشت سر می‌گذارد که بدون شک یکی از مولفه‌های مهم و تاثیرگذار بر این بازار، افزایش نرخ ارز و تورمی است که در بخش‌ها و حوزه‌های مختلف اقتصاد کشور در این مدت رخ داد. در این ارتباط، علی زارعی در گفت‌وگو با ایبنا با اشاره به اینکه به طور طبیعی بازار سرمایه از تورم اقتصادی اثر مثبت می‌پذیرد افزود: این اثرپذیری مثبت بیشتر خود را در خصوص موضوعاتی همچون ارزش جایگزینی نشان می‌دهد. وی اضافه کرد: البته تورم همیشه برای بازار سهام خبر خوبی نیست، چرا که در بلندمدت موجب زیان بنگاه‌های تولیدی می‌شود؛ آن هم به این دلیل که از یک طرف تورم اقتصادی موجب افزایش هزینه تمام‌شده شرکت‌ها شده و از سوی دیگر پس از هر تورم شدیدی شاهد رکود عمیق در اقتصاد خواهیم بود که این موضوع نیز بر فروش محصولات و کالاهای شرکت‌ها اثرگذار بوده و از این طریق نیز سودآوری آنها را تحت تاثیر خود قرار خواهد داد. این کارشناس بازار سرمایه در ادامه با اشاره به اثرات افزایش نرخ ارز بر معاملات بازار سهام و کلیت این بازار اذعان کرد: نوسانات نرخ ارز موجب خروج نقدینگی از بازار سهام به بازار ارز با هدف کسب سود و نوسانگیری می‌شود. زارعی افزود: از سوی دیگر افزایش نرخ ارز به افزایش ارزش جایگزینی شرکت‌ها نیز انجامیده و این موضوع اثر خود را بر رشد قیمت سهام شرکت‌ها و در پی آن شاخص بورس خواهد داشت که این موضوع را به وضوح در سال ۹۷ در بازاز سهام می‌توان دید. وی گفت: البته افزایش نرخ ارز برای بازار سرمایه اثرات متفاوتی را به جای می‌گذارد، چرا که از یک‌سو رشد نرخ ارز علاوه بر افزایش ارزش جایگزینی شرکت‌ها، موجب رشد و سودآوری شرکت‌های صادرات‌محور می‌شود و از سوی دیگر هزینه تمام شده شرکت‌ها به ویژه بنگاه‌هایی که مواد اولیه خود را از خارج تامین می‌کنند، افزایش می‌دهد. این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: یکی دیگر از اثرات منفی افزایش تورم و رشد نرخ ارز و نوسانات اقتصادی، این موضوع است که در پی تورم و نوسانات نرخ ارز پیش‌بینی تولید و سودآوری شرکت‌ها در آینده سخت و دشوار می‌شود و به همین جهت سرمایه‌گذاران نمی‌توانند برآورد درست و دقیقی از سودآوری شرکت‌ها و در پی آن سرمایه‌گذاری در سهام آنها داشته باشند، به همین جهت همزمان با هر تورم اقتصادی و نوسانی که در بازار ارز رخ می‌دهد، بروز رفتارهای هیجانی و کوتاه‌مدت در تالار شیشه‌ای شدت می‌گیرد.
چشم‌انداز بازار سهام
همچنین یک کارشناس بازار سرمایه گفت:سهامداران باید طی دو روز پایانی سال یعنی ۲۷ و ۲۸ اسفند‌ماه هر سال با منابع نقد و اعتبار خود، اقدام به خرید کنند و واهمه‌ای نداشته باشند. حافظ عزیزی‌نقش کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با فارس با بیان اینکه حدود نیمی از ۷۰ کارگزاری از بین ۱۰۸ کارگزاری فعال از سال مالی منتهی به پایان اسفند‌ماه هر سال برخوردار هستند، گفت: بیش از نیمی از فعالان بازار و سرمایه‌گذاران اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی از تسهیلات اعتباری کارگزاری‌ها و منابع آنها استفاده می‌کنند که با بدهکاری قابل توجهی مواجه هستند. وی افزود: قدر مسلم اگر انتظار این باشد که نسبت اعتبار اخذ شده اشخاص از کارگزاری‌ها به میزان ۵۵ درصد از دارایی سهام آنها رسیده باشد، با یک حساب سرانگشتی می‌توان دریافت که حجم مطالبات کارگزاری‌ها از مشتریان‌شان بیش از ۳۰ هزار میلیارد تومان است. حال آنکه نیمی از این مبلغ هنگفت، باید در پایان اسفند‌ماه امسال نقد و تسویه شود. این کارشناس با اشاره به حجم بسیاری از پرداخت‌ها و عیدی کارمندان و مخارج شرکت‌ها و حتی اشخاص حقیقی در پایان سال گفت: از نیمه دوم اسفند‌ماه به بعد، شاهد رویداد مهم و متفاوتی در این رابطه در بازارهای مالی و کالایی کشور هستیم، به طوری که فشار فروش چه کالا و چه دارایی‌های سرمایه‌ای نظیر اوراق سهام بسیار بالاست. این امر که برتری نسبی عرضه نسبت به تقاضا در دو هفته پایانی سال را موجب می‌شود، نتایج تلخی هر چند مقطعی همچون افت شدید قیمت‌ها در این ایام را به همراه دارد. به باور وی بهتر است، در این ایام از هر گونه خرید و سرمایه‌گذاری در بازار سهام فاصله گرفته شود و اشتیاق خرید سهام کاهش یابد. عزیزی‌نقش در برابر این پرسش که آیا این شرایط فوق‌العاده و مقطعی، سود و نفعی برای فعالان بازار در‌بر خواهد داشت، عنوان کرد: به طور قطع نتیجه‌بخش خواهد بود، اما کافی است که پیش از فرا رسیدن این ایام یعنی دو هفته آخر سال یا سهام خود را بفروشید و کاملا نقد باشید یا حداقل این که، صرفا تماشاگر وضعیت کنونی باشید و در کمین شکار سهم‌های ارزان بنشینید. وی ادامه داد: سهامداران باید طی دو روز پایانی سال یعنی ۲۸ و ۲۹ اسفند‌ماه هر سال با تمام نیرو و منابع نقد و اعتبار خود، اقدام به خرید کنند و واهمه‌ای از خرید و سرمایه‌گذاری جدید نداشته باشند. به این ترتیب، حداکثر استفاده و بهره را از شرایط و وضعیت موجود خواهند برد و مغلوب شرایط فوق‌العاده‌ای که برشمرده شد، نخواهند بود.
تقویت شفافیت
این کارشناس بازار سرمایه با هشدار نسبت به لزوم دقت در خبرپراکنی‌های مختلف در شبکه‌های اجتماعی گفت: برخی از مشاورنماها و سایت‌های پولی و مفتی یا کانال‌های تلگرامی و غیر‌تلگرامی، دائما با اغواگری تلاش می‌کنند مردم را برای خرید برخی سهم‌های مورد نظر آنها تشویق ‌کنند. به گفته وی، برخی از این افراد، کاسبان شب عید و سالوسان سفته‌بازی هستند که دلشان برای سهامدار نسوخته است و خود می‌دانند که در بازار چه می‌گذرد، ولی اصرار دارند که سهامداران پیرو و تابع خط فکری آنها باشند و خارج از دایره محدود فکری آنها حرکت نکنند. کارشناس بورس تصریح کرد: طی شش ماه اخیر و با خروج تدریجی افراد آماتور و نیمه‌حرفه‌ای از بازار سهام، بورس تهران رو به شفافیت و سالم‌گرایی گذاشته و دانش و سطح هوشیاری فعالان بازار در حال ارتقا و بهبود است. به نحوی که طیف زیادی از فعالان فعلی بازار، افرادی هوشیار و خردمند هستند و به راحتی فریب افراد و مشاورنماهای سودجو و فرصت‌طلب را نمی‌خورند.