فصل جدیدی از سیاستگذاری و جهت‌گیری

«جهان صنعت»- شهادت سردار قاسم سلیمانی بدون تردید یکی از مهم‌ترین رویدادهای امسال و تاثیرگذارترین آنها بر مسائل منطقه، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و حتی مسائل داخلی در کشورهای منطقه از جمله عراق و سوریه خواهد بود. اگر چه سپهبد سلیمانی یک چهره ملی در ایران بود اما باید پذیرفت که شهادت وی بر سیاست‌ورزی‌های داخلی نیز سایه می‌افکند و بر وزن‌کشی گروه‌های سیاسی تاثیر خواهد داشت. قاسم سلیمانی هیچ‌وقت تمایلی برای ورود به حوزه سیاست نشان نداده و سعی کرده بود که از حواشی این عرصه دور بماند اما شهادت وی حتما تاثیراتی بر عالم سیاست داخلی خواهد داشت. هر چه باشد نام او بارها و بارها به عنوان یکی از پتانسیل‌های ریاست‌جمهوری مطرح شده بود و اصولگرایان همواره سعی داشتند با اشاره به محبوبیت وی در جامعه، به جریان رقیب یادآور شوند که آنان هم جایگاه خوبی نزد افکار عمومی دارند. افزون بر این، پاسخ تهران به این اقدام آمریکا و تبعات احتمالی آن در وضعیت منطقه خود یکی از عوامل اثرگذار بر سیاست داخلی است. با این وجود تحلیلگران عرصه سیاست در ایران نقش تصمیم‌گیری‌های کلان را بیش از اینها می‌دانند و معتقدند که آنچه بعد از این رویداد بر سیاست داخلی در کشور اثرگذار است، مجموعه تصمیمات حاکمیت است و نه صرف شهادت سردار سلیمانی. عبدالله ناصری، عضو شورای هماهنگی جبهه اصلاح‌طلبان یکی از همین تحلیلگران است و در گفت‌و‌گویی با «جهان‌صنعت» ضمن محکوم کردن اقدام اخیر آمریکایی‌ها، گفت: «من معتقد هستم که سیاست‌های کلان داخلی و خارجی ما عملا در اختیار فرماندهی کلی بود و تغییر آن و جهت‌گیری‌ها نیز مستلزم اراده و خواست ایشان است.»
وی افزود: «شهادت سردار قاسم سلیمانی حتما فصل جدیدی را در سیاستگذاری و جهت‌گیری‌های جدید رهبری جمهوری اسلامی شکل خواهد داد. در عین حال باید منتظر حوادث آینده بود زیرا این اقدام آمریکا حتما تاثیرات داخلی برای خود آمریکایی‌ها خواهد داشت.»ناصری با اشاره به اینکه نام قاسم سلیمانی بارها به عنوان نامزد محتمل ریاست‌جمهوری در ایران طرح شده بود، گفت: «من شخصا این را در حد یک شایعه می‌دیدم و معتقدم که قاسم سلیمانی در نگاه رهبری و در نگاه ساختار حاکمیت جمهوری اسلامی فراتر از مناصب سیاسی دیده می‌شد بنابراین شهادت وی خیلی در مناسبات داخلی اصولگرایی تغییر ایجاد نخواهد کرد. اما معتقدم که شهادت وی در کلان سیاست داخلی و خارجی ما تاثیرگذار خواهد بود. همچنان‌که این اقدام ترامپ بدون تردید در جامعه آمریکا هم تاثیرگذار خواهد بود.»این تحلیلگر مسائل سیاسی همچنین در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه شهادت سردار سلیمانی در جایگاه نهاد سپاه قدس چه تاثیری خواهد داشت؟ گفت: «در اینکه آقای سلیمانی کاریزمای ویژه‌ای بود و خیلی از رخدادها از آغاز شکل‌گیری ماموریت‌های برون‌مرزی او به خود وی وابسته بود و در واقع تراوش ذهن و مدیریت خود او بود، شکی نیست اما جهت‌گیری کلانی که سپاه قدس و آقای سلیمانی دنبال می‌کرد زیر نظر رهبری بود بنابراین اکنون هم در سیاست‌های کلان با شهادت ایشان و جا‌به‌جایی فرماندهی سپاه قدس، تغییری مشاهده نخواهیم کرد.»وی در پاسخ به پرسش دیگری مبنی بر اینکه آیا پاسخ ایران به اقدام آمریکایی‌ها می‌تواند موجب افزایش التهابات در منطقه شده و متعاقبا بر سیاست داخلی ایران نیز تاثیراتی داشته باشد؟ گفت: «اقدام جنایتکارانه آمریکا حتما اتفاق نسنجیده و نابخردانه‌ای بود که اگر در ادامه آن با تدبیر عمل نشود، حتما منطقه و جامعه آمریکا در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری و حتی مسائل داخلی ایران تحت تاثیر شدید قرار خواهد گرفت. باید منتظر بود و البته امیدوار بود که تاثیرگذاران بر اوضاع و سیاست‌های منطقه تصمیمات معقول بگیرند. من معتقدم که با ترور قاسم سلیمانی و این کاری که آمریکایی‌ها کردند نه‌تنها ایران، عراق و لبنان بلکه کلا منطقه وارد دوران جدیدی خواهد شد.همان طور که ناصری و بسیاری دیگر از تحلیلگران سیاست خارجی و داخلی می‌گویند باید منتظر ماند و دید که چه تصمیماتی گرفته می‌شود. تصمیماتی که بی‌گمان اگر با عجله و از سر احساسات اتخاد شود، به آشوب‌های خاورمیانه دامن می‌زند و وضعیت را از آنچه هست، سخت‌تر می‌کند. به عبارت دیگر در اثرگذاری پاسخ ایران به اقدام آمریکایی‌ها و همچنین فقدان سردار قاسم سلیمانی در سیاست داخلی و خارجی کشور تردیدی نیست. چند و چون این تاثیر اما اکنون و حداقل تا پیش از اطلاع از تصمیم و واکنش رسمی ایران معلوم نخواهد شد.