فقط ۶/۶ درصد مردم مالیات می‌دهند

گروه اقتصادی- طی ماه‌های اخیر قیمت نفت در بازارهای جهانی افت قابل توجهی را تجربه کرده و همین موضوع موجب شده تا اهمیت کاهش وابستگی بودجه کشور به درآمدهای نفتی و توسعه سیستم مالیاتی کشور به عنوان جایگزین درآمدهای نفتی پررنگ‌تر شود.
اما سیستم مالیاتی کشور با مشکلات عمده‌ای از جمله فرارهای مالیاتی مواجه است و تا زمانی که این مشکلات وجود داشته باشد کاهش وابستگی بودجه کشور به درآمدهای نفتی و استفاده از درآمدهای مالیاتی دشوار خواهد بود. همچنین فقدان اطلاعات مالیاتی، پیچیدگی و عدم شفافیت قوانین، نوع رسیدگی مالیاتی را از مختصات یک رسیدگی بهینه دور می‌کند. دور بودن رسیدگی مالیاتی از یک رسیدگی بهینه موجب بروز اختلافات بین مودیان و سازمان امور مالیاتی و متعاقبا سبب طرح پرونده‌های مالیاتی در مراجع دادرسی می‌گردد.
بر همین اساس، علی عسکری، رییس سازمان امور مالیاتی در نشستی خبری که روز گذشته با عنوان تشریح عملکرد یک ساله این سازمان برگزار شد، از پیاده‌سازی طرح جامع مالیاتی در هفت استان دیگر خبر داد و گفت: از سال آینده ۱۰ استان دیگر نیز به این طرح اضافه می‌شوند.
رییس کل سازمان امور مالیاتی با بیان اینکه از ۷۸ میلیون ایرانی تنها ۲/۵ میلیون نفر مودی مالیاتی هستند، گفت: براساس قانون مالیاتی عدم پرداخت مالیات جرم شناخته شده است. در حال حاضر از ۷۸ میلیون ایرانی که در کشور زندگی می‌کنند پنج میلیون و ۲۰۰ میلیون مودی مالیاتی (۶/۶ درصد) وجود دارد.
وی در ادامه به فرار مالیاتی اشاره کرد و افزود: فرار مالیاتی مثل همه پدیده‌های دیگر که ممکن است اختلال در فعالیت اقتصادی کشور به وجود آورد، بوده و این مشکل نیازمند برنامه‌ریزی برای به حداقل رساندن فرار مالیاتی است.
عسکری با اشاره به فرمایشات اخیر مقام معظم رهبری مبنی بر اینکه عدم پرداخت مالیات جرم تلقی می‌شود، گفت: در همین راستا در قانون جامع مالیاتی نیاز بود که برای تقویت نظام مالیاتی مصوبه‌ای داشته باشیم مبنی بر اینکه عدم پرداخت مالیات جرم محسوب شود. این موضوع در اصلاح قانون مالیاتی دیده و مصوب شد عدم پرداخت مالیات جرم تلقی شود.
مذاکرات سازمان مالیاتی با بانک مرکزی
رییس کل سازمان امور مالیاتی با بیان اینکه مصوبه یادشده نیازمند تصویب شورای نگهبان است، گفت: در ایران ۷۸ میلیون نفر جمعیت وجود دارد که تنها پنج میلیون و ۲۰۰ هزار نفر شخص حقیقی و حقوقی مودی سازمان مالیاتی هستند.وی به فرآیند اجرای مالیات بر ارزش افزوده اشاره کرد و گفت: فرآیند اجرای قانون مالیات بر ارزش‌افزوده برای جلوگیری از دریافت مالیات مضاعف اجرا شده است؛ بر همین اساس از ابتدای اجرای این قانون تا مهرماه امسال ۳۶۰ میلیارد تومان نقدا به مودیان استرداد شده و ۹ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان در قالب اظهارنامه برای مودیان تهاتر شده است.
عسکری با تاکید بر اینکه سازمان مالیاتی در هیچ جایی مالیات اضافه دریافت نکرده است، گفت: در دوره‌های قبل رستوران‌ها و تالارهای پذیرایی برای اجرای مالیات بر ارزش افزوده فراخوان شده بودند ولی از آنجا که چلوکبابی‌ها مشمول این طرح نشده بودند باخبر شدیم تعدادی از رستوران‌ها و تالارهای پذیرایی مجوز فعالیت خود را تغییر داده و با وجود اینکه عملکردشان رستوران یا تالار پذیرایی بود مجوز چلوکبابی گرفته بودند تا از پرداخت مالیات فرار کنند.
رییس کل سازمان امور مالیاتی افزود: از همین‌رو این سازمان تمام کسانی که در زنجیره واحدی فعالیت می‌کردند را مشمول مالیات بر ارزش افزوده کرد.
وی با بیان اینکه لازمه برخورد با فرار مالیاتی داشتن اطلاعات دقیق و شفافیت فعالیت‌های اقتصادی است، گفت: در قانون برنامه پنجم مجوز ایجاد پایگاه اطلاعات اقتصادی مودیان به سازمان مالیاتی داده شد و دو سال قبل این پایگاه در سازمان تشکیل شده است؛ در این پایگاه اطلاعات از بخش‌های مختلف، اظهارات مودیان و رسیدگی‌های سازمان مالیاتی دریافت و ثبت می‌شود.
عسکری ادامه داد: هم‌اکنون تمام همکاران سازمان مالیاتی موظف هستند در رسیدگی به پرونده‌های مالیاتی از این پایگاه جامع استعلام بگیرند. بر همین اساس طی دو سال اخیر اطلاعات ارزشمندی را از مودیان مالیاتی پیدا کرده‌ایم چراکه در این پایگاه اطلاعات مربوط به صادرات، واردات، بورس، معاملات املاک، مجوزهای تعرفه اقتصادی، ثبت شرکت‌ها و سایر موارد درج شده است.
معاون وزیر اقتصاد و دارایی در ادامه به رایزنی سازمان مالیاتی با بانک‌ها و بانک مرکزی اشاره کرد و گفت: براساس هماهنگی‌های انجام‌شده بناست اطلاعات تسهیلات ارزی و ریالی مودیان در اختیار سازمان مالیاتی قرار بگیرد.
وی همچنین به مذاکره و رایزنی با قوه قضاییه اشاره کرد و افزود: در پی جلسات مشترکی که با قوه قضاییه داشتیم، مقرر شد برای مواردی که مودیان، فرار مالیاتی دارند یا به نوعی از پرداخت مالیات شانه خالی می‌کنند سازمان مالیاتی پرونده آنها را به قوه قضاییه ارجاع دهد.
سرخابی‌ها؛ بزرگ‌ترین بدهکاران مالیاتی
عسکری در ادامه در تشریح وضعیت مالیات ورزشکاران به ویژه سرخابی‌ها گفت: هیچ باشگاه ورزشی نیست که به سازمان مالیاتی بدهی نداشته باشد. بزرگ‌ترین بدهکاران سازمان مالیاتی، استقلال و پرسپولیس هستند.
رییس کل سازمان امور مالیاتی با بیان اینکه بدهی این باشگاه‌ها مربوط به یک یا دو سال گذشته نیست، گفت: برخی از باشگاه‌های ورزشی از سال ۷۲ تاکنون به سازمان مالیاتی مالیات پرداخت نکرده و بدهکار ما هستند.
به گفته وی، برخی از پرونده‌های جدید بدهی ورزشکاران بعد از یکپارچه‌سازی و متمرکزشدن سیستم مالیاتی مشخص شده است که البته این سازمان برای وصول مالیات از یک سال قبل مذاکرات خود را با ورزشکاران‌ آغاز کرده ولی هنوز برخی باشگاه‌ها به دلیل مسایل مختلف با مشکلاتی در پرداخت بدهی مواجه هستند.
وی تاکید کرد: اما ورزشکاران به جهت دریافت دستمزد از باشگاه‌ها نباید عذری در پرداخت مالیات داشته باشند و باید بدهی خود را به سازمان بپردازند.
عسکری با تاکید بر اینکه هنوز سازمان مالیاتی با برخی باشگاه‌های بزرگ به ویژه استقلال و پرسپولیس برای پرداخت مالیات مشکل دارد، گفت: بدهی مالیاتی سرخابی‌ها حدود ۷۰-۶۰ میلیارد تومان است.
وقوفات آستان‌ قدس مشمول مالیات نمی‌شود
رییس کل سازمان امور مالیاتی در تشریح چگونگی دریافت مالیات از آستان‌های مقدس گفت: قبلا با حکم امام خمینی و مقام معظم رهبری شرکت‌های آستان‌های مقدس از پرداخت مالیات عملکرد معاف بودند اما در حکم جدید، بنا شده بنیادها و نهادهای مختلف در حکم سایر مودیان قرار گیرند و مانند آنها اظهارنامه بدهند.
وی با تاکید بر اینکه هرگونه اقدام در این رابطه نیازمند مصوبه مجلس است، گفت: براساس ماده «۱۳۹» قانون مالیات‌های مستقیم آن بخش از درآمدهایی که از هدایا، نذورات و موقوفات به آستان‌های مقدس رسیده مشمول مالیات نیست بنابراین فعالیت شرکت‌های این آستان‌ها مشمول مالیات می‌شود.
رییس کل سازمان مالیاتی همچنین در ارتباط با چگونگی مالیات شرکت‌های خارجی گفت: در قانون مالیات‌ها آمده که با شرکت‌های خارجی نیز باید مثل شرکت‌های ایرانی برخورد شود بنابراین چارچوب قانون روشن است و خارجی‌ها مانند ایرانی‌ها باید مالیات بدهند.
وی ادامه داد: در لایحه رفع موانع تولید و خروج از رکود یکی از مواردی که در قانون مالیات‌های مستقیم مصوب شد این بود که برخی شرکت‌ها و برندهای خارجی فعالیت می‌کنند و صادرات را انجام می‌دهند که برخی از فعالیت‌های آنها مشمول معافیت شد. همچنین برخی شرکت‌ها در ایران با برند خودشان به تولید پرداخته و اشتغالزایی کرده‌اند که برای این گروه نیز معافیت‌هایی پیش‌بینی شده است.
به گفته عسکری شرکت‌های خارجی قبلا اگر در ایران فعالیت پیمانکاری می‌کردند نسبت به تجهیزات پیمانکاری بر اساس قرارداد مشمول مالیات نمی‌شدند و فقط خدمات پیمانکاری آنها مشمول مالیات بود اما قانون برای همه یکسان شده و تبعیض بین شرکت‌های ایرانی و خارجی از بین رفته است.
رییس کل سازمان امور مالیاتی در خصوص دریافت مالیات روی بلیط برخی شرکت‌های هواپیمایی گفت: بنده اطلاعی از این موضوع ندارم ولی این شرکت‌ها در عملکرد مشمول مالیات هستند.
وی همچنین از وصول ۵۲ هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی طی ۱۱ماهه امسال خبر داد و گفت: این میزان معادل ۹۶ درصد درآمدهای مالیاتی هستند که البته وصول مالیات‌های امسال نسبت به سال قبل ۴۹ درصد رشد داشته است.
رییس کل سازمان امور مالیاتی با بیان اینکه استان تهران بدهکارترین استان کشور در سازمان مالیاتی است، گفت: معوقات مالیاتی کشور ۱۲ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان بوده که ۶۰ درصد آن جریمه و ۴۰ درصد اصل مالیات است.
عسکری با بیان اینکه البته اگر مودیان اصل مالیات را بدهند بخشی از جرایم مشمول بخشیدگی می‌شود، گفت: رقم ممنوع‌الخروجی برای فعالیت‌های تولیدی در بخش مشاغل یکصد میلیون و فعالیت‌های شغلی ۱۰ میلیون تومان است؛ البته در قانون مالیاتی هرکس بیش از یک میلیون تومان بدهی داشته باشد باید ممنوع‌الخروج شود که این قانون اصلاح شد.