فیلتر جدید راهنمایان گردشگری

نادر نینوایی- راهنمایان گردشگری برای آنکه مجوز فعالیت داشته باشند ‌باید دوره‌های آموزشی گردشگری را در آموزشگاه‌های مجاز و مورد تایید وزارت گردشگری بگذرانند و در مرحله بعد آزمون وزارتخانه را نیز با موفقیت پشت سر بگذرانند.
در سال‌های اخیر اما با توجه به افزایش قابل ملاحظه متقاضیان تورلیدری از یک سو و عملکرد نه چندان مطلوب برخی از راهنمایان گردشگری که صرفا به قصد تفریح وارد این حوزه شده‌اند از سوی دیگر، انجمن صنفی راهنمایان گردشگری آزمون‌های جداگانه‌ای را برای صدور اجازه فعالیت راهنمایان گردشگری برگزار می‌کند.
در واقع انجمن‌های راهنمایان گردشگری استانی با برگزاری کمیته‌های فنی، سوالاتی را در زمینه تخصصی تورلیدری از متقاضیان فعالیت پرسیده تا اجازه فعالیت را برای آنها صادر کند.
در این میان برخی از فعالان حوزه گردشگری معتقدند که این موضوع به نوعی سنگ‌اندازی در مسیر ورود به عرصه تورلیدری است و برخی دیگر معتقدند برگزاری صحیح این کمیته‌ها باعث می‌شود افرادی که دانش کافی و جدیت لازم را دارند وارد این عرصه شده و از فعالیت افرادی که برای وقت‌گذرانی وارد حوزه شده‌اند و ممکن است مشکلاتی را به وجود آورند جلوگیری شود. در این گزارش سعی کرده‌ایم ضمن گفت‌وگو با کارشناسان و فعالان حوزه گردشگری مثبت و منفی برگزار شدن کمیته‌های فنی و تخصصی حوزه تورلیدری را بررسی کنیم.
تاثیر مثبت کمیته‌های فنی
محمدحسین یزدانی رییس انجمن صنفی راهنمایان گردشگری استان تهران در پاسخ به انتقاداتی که در خصوص کمیته‌های فنی و تخصصی راهنمایان گردشگری برگزار می‌شود به «جهان‌صنعت» گفت: «واقعیت این است که ۱۴هزار تا ۱۵هزار راهنمای گردشگری در کشور داریم که کمتر از ۲۰ درصد آنها کاربری راهنمای تور دارند و شاید حتی کمتر از ۵۰ درصد آنها توانایی بردن تور دارند. یعنی برخی رفته‌اند و صرفا کارت راهنمای گردشگری دریافت کرده‌‌اند و به صورت سالانه نیز آن را تمدید می‌کنند.»
وی افزود: «در حال حاضر در کمیته فنی صرفا برای صدور کارت و اخذ اولیه کارت اقدام می‌کنیم تا کسی که وارد صنعت تور لیدری می‌شود بداند که ‌باید یک حرفه و شغلی را انجام دهد و نمی‌تواند برای تفریح و گذران وقت وارد این عرصه شده و تورلیدر شود. تورلیدری یک شغل جدی و کار پرمسوولیتی است و باید برای آن زحمت کشید. اگر بتوانیم کنترل لازم را در این زمینه داشته باشیم می‌توان امیدوار بود که سایر مشکلات موجود حوزه را نیز مرتفع کرد.»
رییس انجمن صنفی راهنمایان گردشگری استان تهران خاطرنشان کرد: «توجه داشته باشید وقتی کسی برای کارش ارزش قائل باشد تبدیل به راهنمای تور خاموش نشده و تبدیل به راهنمای توری نمی‌شود که در ازای سفر رایگان با تور همراه شده و هیچ نقشی در سفر نداشته باشد. در واقع وقتی راهنمای تور برای کار خود ارزش قائل باشد با حقوق پایین‌تر مشغول به کار نمی‌شود. همچنین وقتی راهنمای گردشگری برای کارش ارزش قائل باشد اقداماتی که باعث شود مسافر نسبت به تورلیدر بی‌اعتماد شود را انجام نمی‌دهد.»
مفید بودن سختگیری اصولی
برای بررسی بیشتر وضعیت و عملکرد کمیته‌های فنی و انتقاداتی که برخی از تورلیدرها در خصوص آن مطرح می‌کنند با یکی از کارشناسان حوزه گردشگری گفت‌وگو کرده‌ایم.
مهسا فراهانی کارشناس مدیریت جهانگردی در پاسخ به این پرسش که عملکرد کمیته‌های فنی برای گزینش راهنمایان گردشگری را چگونه ارزیابی می‌کند به «جهان‌صنعت» گفت:
«راهنمایان گردشگری درواقع حلقه اتصال گردشگران به جاذبه‌های گردشگری و جامعه میزبان هستند بنابراین احساس می‌کنم اگر این سختگیری‌ها همچون مساله کمیته‌های فنی، تخصصی درست و اصولی باشد مفید است. البته گاهی نیز سختگیری‌ها خیلی سلیقه‌ای است و فقط جهت سنگ انداختن بوده و جلوی پیشرفت یک پروسه کاری را می‌گیرد. به نظرم اگر سختگیری‌های مرحله‌به‌مرحله در راستای ارتقا و اعتلا باشد قابل تایید است اما اگر همچون خیلی از اتفاقات در کشور ما فرمایشی و نمایشی بوده و قصدش سنگ‌اندازی باشد کار صحیحی نیست.» وی افزود: «اگر بخواهیم از جنبه دیگر به موضوع نگاه کنیم وزارت گردشگری باید یک مقدار سختگیرانه‌تر و تخصصی‌تر به موضوع نگاه کند و فیلترهای درست و علمی داشته باشد، در این صورت انجمن‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد می‌توانند در کنار تورلیدرها قرار بگیرند. به این ترتیب آن تلاش بیهوده‌ای را که یک سر طناب را یک طرف گرفته و سر دیگر طناب را طرف دیگر گرفته و کشمکش ایجاد شده و انرژی را صرف کاری بیهوده کنند ایجاد نمی‌شود. درواقع در صورت تحقق این موضوع هر دو طرف می‌توانند در کنار هم یک جمع خیلی قدرتمندی را تشکیل داده و باعث پیشرفت صنعت گردشگری شوند.»
این کارشناس مدیریت جهانگردی در خاتمه خاطرنشان کرد: «در نهایت جمع‌بندی من این است که اگر این تاییدیه گرفتن‌ها در راستای اعتلای سطح علمی و توانایی پتانسیل بالفعل راهنمایان گردشگری باشد مورد تایید است و اگر صرفا قصد سنگ‌اندازی و طولانی کردن پروسه باشد مورد تایید نیست.»
بسته شدن راه تقلب
یکی از نقدهایی که در خصوص آزمون‌های موسسات و وزارتخانه برای تورلیدرها مطرح می‌شود احتمال بروز تقلب در این آزمون‌ها است.
میلاد نائینیان راهنمای گردشگری با اشاره به تاثیر مثبت کمیته‌های فنی برای به حداقل رساندن تقلب به «جهان‌صنعت» گفت: «کسانی که به مصاحبه کمیته فنی دعوت می‌شوند دانشجویانی هستند که آزمون‌های داخلی موسسه، آزمون جامع و مصاحبه زبان را با موفقیت پشت سر گذاشته‌اند.»
وی افزود: «انجام مصاحبه فنی تا جایی که از سرفصل‌های تعریف شده و دروس آموزش داده شده به دانشجو فراتر نرود می‌تواند حکم یک مصاحبه کاری را داشته باشد، برای تحویل دادن یک راهنمای کاربلد به جامعه گردشگری کشور.»
این راهنمای گردشگری در خاتمه خاطرنشان کرد: «توجه داشته باشید که ممکن است یک دانشجو آزمون‌های داخلی موسسه یا آزمون جامع را با تقلب پشت سر گذاشته باشد اما در مصاحبه فنی دیگر جایی برای تقلب باقی نمی‌ماند.»