فیلم‌های جذاب سینما حقیقت کدامند؟

هفدهمین جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت ۲۷ آذر با اکران مستند «تاراز» در پردیس سینمایی چارسو رسما آغاز شد؛ جشنواره‌ای که مهم‌ترین رخداد سالانه سینمای مستند است. مروری داریم بر چند فیلم شاخص و کنجکاو‌‌برانگیز حاضر در حقیقت امسال.
«زیبا، لذیذ، مبتذل» یکی از طولانی‌ترین فیلم‌های حاضر در جشنواره امسال حقیقت است که مدت زمانی بالای دو ساعت دارد. فیلمی درباره موسیقی که از مرتضی پاشایی خواننده فقید پاپ تا یوسف اباذری جامعه‌شناسی که دیدگاه‌های رادیکالش درباره موسیقی پاپ سر‌و‌صدای زیادی به پا کرد، را در بر می‌گیرد. موضوع مستند «‌زیبا، لذیذ، مبتذل»، «بررسی امکان ارزش‌گذاری آثار موسیقایی» است که در قالب مصاحبه با چهره‌هایی شاخص در حوزه‌هایی همچون موسیقی، فلسفه، جامعه‌شناسی، انسان‌شناسی و علوم اعصاب به تصویر در آمده است. از جمله چهره‌های حاضر در این مستند می‌توان به حضور حسین علیزاده، کامبیز روشن‌روان، لوریس چکناواریان، نگار بوبان، کیاوش صاحب‌نسق، مانی جعفرزاده، آروین صداقت‌کیش، محمدسعید شریفیان، مصطفی ملکیان، مرتضی مردیها، ناصر فکوهی، آذرخش مکری و حسن عشایری اشاره کرد.از مهم‌ترین مستندهای حاضر در هفدهمین جشنواره سینما حقیقت که در آن کوشیده شده، برای اتفاقی مستند‌، ساختاری دراماتیک طراحی شود. مستند «قوی دل» پرونده خون‌های آلوده فرانسوی را مورد واکاوی قرار داده؛ خون‌های آلوده‌ای که از فرانسه به چندین کشور، از جمله ایران فرستاده شد و دریافت‌کنندگانش را مبتلا به بیماری ایدز کرد. داستان تلخ هموفیلی‌هایی که قربانی خون‌های آلوده شدند. در سال‌های ۶۱ تا ۶۳ شرکت «مریو»ی فرانسه داروهای فاکتور ۸ و ۹ پلاسمایی را به ایران ارسال می‌کرد و بیماران مبتلا به هموفیلی از این داروها استفاده می‌کردند، اما این داروها آلوده به «اچ‌آی‌وی» بود که منجر به ابتلای بیماران هموفیلی در آن زمان به ایدز شد. در آن زمان شرایط آزمایش فرآورده‌های خونی نبود و کشور در شرایط جنگی قرار داشت. پرونده‌ای به تازگی رییس کانون هموفیلی ایران از بازگشایی‌اش خبر داد. مستند «قوی دل» با تمرکز بر شخصیت‌های برگزیده‌اش، از تراژدی‌، درام خلق می‌کند و به روایتی داستانی در دل یک مستند پرتره اجتماعی می‌رسد.«ستار الکلاسیکو» از جمله فیلم‌های حاضر در بخش مسابقه ملی سینما حقیقت امسال است. یکی سوار بر اسب و در اندیشه پیروزی و دیگری در سودای پیش‌بینی نام برنده. رقابت ورزشی و شرط‌بندی و ایجاد ابهام در مورد شخصیتی که درباره‌اش پرسش‌های جدی وجود دارد. این دراماتیک‌ترین تمهید کارگردان برای قوام بخشیدن به اثر و ایجاد جذابیت برای دنبال کردن ماجرا، توسط تماشاگر است. نکته «ستار الکلاسیکو» در همین‌جاست؛ جایی که فیلمساز یک موقعیت اخلاقی فراهم می‌کند و به پرسش‌هایی دامن می‌زند که موتور محرک و پیش‌برنده فیلم است. مستند «ستار الکلاسیکو» داستان یک اسب‌سوار افسانه‌ای به نام ستار مهرانی است که به دلیل مهارتش در این رشته ورزشی به «ستار الکلاسیکو» مشهور است. این مستند به زندگی و مسیر قهرمانی وی می‌پردازد. علاوه‌بر روایت زندگی ستار مهرانی، مستند «الکلاسیکو» سراغ یک سوژه دیگر به نام الیاس نیز رفته‌ است و تماشاگر داستان زندگی او را به صورت موازی می‌بیند؛ الیاس یک جوان ترکمن عاشق شرط‌بندی روی اسب‌هاست. ساخت این مستند ۵ سال زمان برده است.
پدری که بلند‌پروازانه رویای راه انداختن یک واحد صنعتی را به واقعیت تبدیل می‌کند. اشتیاق یک سرپرست خانواده که از اواخر دهه هفتاد تصمیم به تغییر مسیر زندگی و کسب و کار می‌گیرد. نتیجه مهاجرت خانواده از بومهن به گلپایگان اصفهان و راه‌اندازی یک واحد صنعتی مرغ تخم‌گذار است. مستند «خانواده خلج» ماجرای یک خانواده کارآفرین را روایت می‌کند و از دریچه این خانواده به بررسی مشکلاتی که در سر راه تولیدکنندگان بخش خصوصی قرار دارد، می‌پردازد. فیلم به روایت سازنده‌اش از آرزوهای بزرگی می‌گوید که به بحران‌های جدی خانوادگی می‌انجامد و تبعات سنگینی را به همراه دارد. نقطه شروع درام تصمیم پدر خانواده است، اما آنچه پس از مشکلات رخ می‌نماید تلاش مادری است که می‌کوشد هم چرخ تولیدی بچرخد و هم کانون خانواده حفظ شود. اجازه فروپاشی مریم الهامیان کارگردان مستند «خانواده خلج» می‌گوید: «خانواده خلج» به ظاهر یک خانواده معمولی هستند، اما سرنوشت و ماجراهای اعضای خانواده دراماتیک و شنیدنی است. آنها پل‌های پشت سرشان در رودهن را خراب می‌کنند تا در گلپایگان تولیدی تاسیس کنند، اما مشکلات بانکی، سیاستگذاری‌ها و مسائل مختلف مانع از آن می‌شود که به سادگی رویایشان محقق شود. مادر خانواده به نظر من، قهرمان این قصه است؛ خانمی که هنوز هم در حال مبارزه است تا شرایط خانواده را سامان بدهد، اما تولیدی را حفظ کند.» مستند «خانواده خلج» پروسه دشوار و زمان بری داشته و تولیدش از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ طول کشیده است.