قتل سعدالدوله «بزرگ وزیر» ارغون‌خان در مهمانی امیران لشکر

پنجم و به روایتی نهم فوریه سال ۱۲۹۱ میلادی امیران لشکر و اطرافیان ارغون‌خان- ایلخان مغول و حاکم وقت ایران- از فرصت افتادن وی در بستر بیماری استفاده کردند و سعدالدوله «بزرگ وزیر» او را که مانع سوء‌استفاده‌های مالی آنان و اسراف از خزانه کشور بود به مهمانی دعوت کردند و در آنجا او را کشتند.

ارغون‌خان که در پی خوردن «معجونِ طول عمر!» که جادوگران برایش تهیه کرده بودند بیمار شده بود، دیگر از بستر برنخاست و درگذشت. وی به دور از چشم سعدالدوله معجون را خورده بود، زیرا سعدالدوله که در عین حال پزشک او هم بود چنین معجونی را باور نداشت و آن را برای سلامت جسم زیان‌آور می‌دانست. سعدالدوله یک پزشک یهودی متولّد ابهر زنجان بود و چون راه‌های جالبی برای جمع و خرج خزانه ایلخان ارائه داده بود که به دلیل اسراف، فساد اداری و سوء‌مدیریت مقامات نظامی و دیوانی (اداری) او تهی از وجه بود به وزارت منصوب شده بود.

سعدالدوله پزشک ویژه ایلخان متوجه شده بود که میان بیماری ایلخان و وضعیت خزانه او رابطه مستقیم برقرار است؛ به گونه‌ای که هر وقت خزانه از پول تهی بود ایلخان هم بیمار می‌شد و این بیماری تا روزی که تحصیلداران وجهی می‌آوردند در او باقی می‌ماند، بنابراین طرحی برای جلوگیری از اسراف و سوء‌استفاده سران لشکر و غنی ساختن خزانه به ایلخان داد که اجرای آن موثر واقع شد و ایلخان وی را به وزارت برگزید تا خزانه‌اش هرگز خالی نماند و بیمار نشود.ایلخان پس از رهایی از آن بیماری مرموز (افسردگی و عوارض ناشی از آن) به فکر طولانی شدن عُمر افتاد و به دور از چشم سعدالدوله از معجون جادوگران خورد؛ بیمار و فلج شد و درگذشت و «گیخاتو» برجای او نشست.