قدرت‌نمایی بورس

گروه بورس- آمار دادوستدهای بازار سرمایه کشور از رشد بی‌سابقه شاخص‌های در دو سال اخیر حکایت می‌کند. هجوم نقدینگی به بورس‌های کشور به اندازه‌ای است که هر گاه بازار برای استراحت خیز برمی‌دارد افزایش عرضه‌ها‌ با موج قدرتمند تقاضا مواجه می‌شود که نتیجه آن، شکسته شدن رکورد تاریخی ارزش، حجم و تعدد دادوستد معاملات روزانه و ماهانه است. کارشناسان دلایل رشد بورس را جبران کاهش ارزش پول ملی، گزارش‌های پی‌در‌پی افزایش فروش در شرکت‌ها، انتظارات تورمی، افزایش قیمت‌های جهانی و سیگنال‌های بین‌المللی عنوان می‌کنند. شاخص بورس تهران در سال‌های گذشته با جهش بی‌سابقه از ۶۸۰ هزار واحد اکنون در قله ۴۵۲ هزار واحد ایستاده است. بورس کالا و انرژی نیز در خط سبز صعود قرار دارند.
رشد ۲۶۷ هزار واحدی شاخص بورس از ابتدای سال
شاخص بورس و اوراق بهادار از ابتدای امسال تاکنون بیش از ۲۷۰ هزار واحد رشد کرده است. تاکنون در مدت ۲۱۰ روز معاملاتی ۹۳۲ میلیارد و ۱۹۰ میلیون سهم و حق‌تقدم به ارزش ۳۷۸۹ هزار و ۶۳۱ میلیارد ریال در ۸۷ میلیون و ۹ هزار و ۸۶۷ دفعه مورد در بورس اوراق بهادار معامله قرار گرفته است. همچنین بررسی معاملات بازار سهام به تفکیک بازار نشان می‌دهد در این مدت ۶۱۴ میلیارد و ۲۱۳ میلیون سهم به ارزش ۱۸۵۰ هزار و ۹۶۷ میلیارد ریال در ۴۱ میلیون و ۴۹۱ هزار و ۳۳۶ نوبت در بازار اول، ۲۹۲ میلیارد و ۳۵۰ میلیون سهم به ارزش ۱۵۹۶ هزار و دو میلیارد ریال در ۴۴ میلیون و ۵۸۶ هزار و ۶۸۴ نوبت در بازار دوم، ۷۶ میلیون و ۳۹۰ هزار برگه به ارزش ۷۶ هزار و ۳۹۰ میلیارد ریال در ۲۵ هزار و ۳۹۱ نوبت در بازار بدهی، ۲۱۶ میلیون و ۷۸ هزار قرارداد به ارزش ۸۳۱/۱ میلیارد ریال در ۱۱۱ هزار و ۵۶۶ نوبت در بازار مشتقه و ۲۵ میلیارد و ۳۳۲ میلیون واحد از صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله در بورس تهران به ارزش ۲۶۴ هزار و ۴۴۱ میلیارد ریال در ۷۹۴ هزار و ۸۹۰ نوبت مورد معامله قرار گرفته است. شاخص کل نیز که معاملات امسال بورس را از ارتفاع ۱۷۸ هزار و ۶۵۹ واحد آغاز کرده است، تاکنون با ۲۶۷ هزار و ۲۳۵ واحد رشد، معادل ۵۸/۱۴۹ درصد افزایش را به ثبت رسانده و به ارتفاع ۴۲۷ هزار و ۱۳۹واحد رسیده است. شاخص بازار اول نیز در این مدت با رشد ۱۸۸ هزار و ۱۸۱ واحدی و شاخص بازار دوم با رشد ۵۷۰ هزار و ۷۸۹ واحدی به ترتیب ۵۷/۱۴۰ و ۳۷/۱۶۵ درصد افزایش داشته‌اند.
شاپور محمدی، رییس سازمان بورس در مورد دلایل رشد شاخص بورس می‌گوید: «دلایل متعددی از جمله افزایش سرمایه شرکت‌ها از تجدید ارزیابی و رشد سودآوری دارد. از طرف دیگر، افراد حقیقی به بورس آمده‌اند و در هفته‌های اول با نگاه کوتاه‌مدت، فروشنده سهام بودند اما بعدا خریدار شدند و این یعنی اینکه به سودآوری شرکت‌ها در بلندمدت توجه می‌کنند. روز اول طبیعی است که شاخص افت کند و فعالان حقیقی دچار هیجان شوند.
در آن روز همه آمدند و فروشنده شدند اما تلاش بر این بود نهادهای سرمایه‌گذاری و شرکت‌های بزرگ حقوقی در کنار سهامداران قرار گیرد و اگر آنها فروشنده بودند، حقوقی‌ها خریدار شدند.
با سودآوری شرکت‌ها اطمینان به سرمایه‌گذاری در بازار شکل می‌گیرد و در همه بازارهای دنیا حضور سرمایه‌گذاران در بازار در بلندمدت با سودآوری همراه است. یکی از مولفه‌های بازار سرمایه، تنوع‌بخشی به ابزارهای معاملاتی است. در زمانی فقط سهام در بازار وجود داشت و خرید و فروش می‌شد اما در شرایط فعلی علاوه بر سهام، اوراق بدهی هم وجود دارد. قبلا فقط آپشن خرید بود، الان هم آپشن خرید و هم آپشن فروش و هم معاملات آتی سهام است. در حالی که قبلا برخی از این ابزارها نبودند. در حوزره نقدینگی و حمایت‌های کارگزاری نیز توفیقات مناسبی کسب شده و رشد شرکت‌های بورسی صورت گرفته و اگر مردم بدانند شرکت‌های بورسی هر سال رشد می‌کنند، چرا باید سهام خود را بفروشند؟ هم شرکت سود نقدی به سهام می‌دهد و هم قیمت خود سهام تقویت می‌شود.»
رشد ۵/۲ برابری شاخص فرابورس از ابتدای سال
در این میان فرابورس رشد بیشتری را به ثبت رسانده است. در هفته منتهی به ۱۸ بهمن ۱۳۹۸، شاخص کل فرابورس با ثبت رشد ۶/۴ درصدی نسبت به آغاز هفته، کار خود را در ایستگاه ۵۶۵۵ واحدی به پایان رساند و به این ترتیب بازدهی شاخص آیفکس نسبت به ابتدای سال جاری ۱۵۰ درصد افزایش داشت. همچنین ارزش بازار فرابورس در انتهای هفته پیش به شش میلیون و ۵۰ هزار میلیارد ریال رسید که بیانگر رشد ۸/۴ درصدی طی پنج روز معاملاتی اخیر و افزایش ۱۳۵ درصدی نسبت به ابتدای سال است.
در هفته‌ای که سپری شد، برخلاف حجم معاملات که نسبت به هفته گذشته بیشتر بود، ارزش و تعداد معاملات با کاهش همراه بود. بر این اساس ارزش معاملات با ثبت ۱۲۷ هزار و ۴۰۳ میلیارد ریال معامله، افتی اندک و دو درصدی نسبت به هفته قبل را تجربه کرد. همچنین تعداد معاملات نیز طی این پنج روز کاری دو میلیون و ۶۷۲ هزار مرتبه خرید و فروش بود که در این زمینه نیز همان‌طور که اشاره شد، افت هفت درصدی نسبت به هفته گذشته به چشم می‌خورد. اما از سوی دیگر شاهد افزایش ۲۲ درصدی حجم معاملات نسبت به هفته گذشته بودیم به طوری که این متغیر با ثبت ۱۳ میلیون و ۳۹۵ هزار ورقه جابه‌جایی، معامله‌گران را بدرقه تعطیلات آخر هفته کرد.
بررسی بازارهای مختلف فرابورس
در هفته‌ای که پشت‌سر گذاشتیم بازارهای مختلف فرابورس ایران به جز بازار ابزارهای نوین مالی به لحاظ ارزش معاملات با افزایش همراه بودند. این در حالی است که بازار ابزارهای نوین مالی با وجود افت ۳۶ درصدی ارزش معاملات نسبت به هفته قبل، باز هم در بین سه بازار برتر به لحاظ بالا بودن این متغیر قرار داشت. بر این اساس بازار دوم فرابورس با ثبت ۴۶ هزار و ۶۶۱ میلیارد ریال معامله، در رتبه نخست ارزش معاملات قرار داشت و رشد ۳۴ درصدی نسبت به هفته گذشته را به ارمغان آورد. اما در رتبه دوم بازار ابزارهای نوین مالی قرار داشت چرا که از حدود ۳۹ هزار میلیارد ریال معامله میزبانی کرد و در جایگاه سوم نیز شاهد حضور بازار پایه بودیم که با معاملاتی به ارزش ۳۰ هزار و ۵۷۴ میلیارد ریال با ثبت رشد ۲۴ درصدی نسبت به هفته قبل در این سکو قرار گرفت.
همچنین در هفته منتهی به ۱۸ بهمن، حجم معاملات در تمام بازارها با افزایش نسبت به هفته قبل همراه بود و بازارهای دوم و پایه با اختلاف اندک در رتبه‌های اول و دوم قرار گرفتند. حجم معاملات تقریبی این دو بازار پنج هزار و ۷۰۰ میلیون ورقه جابه‌جایی بود. بازار اول با یک هزار و ۵۰۰ میلیون ورقه جابه‌جایی در رتبه سوم این شاخص قرار داشت.
در زمینه تعداد معاملات نیز در هفته‌ای که پشت‌سر گذاشتیم به جز بازار دوم فرابورس، سایر بازارها نسبت به هفته قبل روندی مثبت را ثبت کردند و نکته جالب اینجاست که بازار دوم با وجود افت ۱۸ درصدی، با این حال در رتبه نخست تعداد معاملات قرار داشت. تعداد معاملات بازار دوم در این هفته، یک میلیون و ۷۰۰ هزار دفعه بود. برای کسب اطلاعات دقیق‌تر در خصوص آمار بازارهای مختلف، به بخش گزارش‌های آماری سایت فرابورس ایران مراجعه کنید.
مهم‌ترین رویدادهای هفته اخیر فرابورس
سیزدهمین عرضه اولیه فرابورس ایران در سال ۹۸، چهارشنبه ۱۶ بهمن با موفقیت صورت گرفت و بر این اساس ۱۵ درصد از سهام شرکت کلر پارس با نماد «کلر» در بازار دوم فرابورس با قیمت هر سهم ۲۹ هزار و ۵۰۰ ریال کشف قیمت شد. مشارکت یک میلیون و ۳۰۲ هزار و ۴۹۸ کد حقیقی و حقوقی در این عرضه اولیه و در نهایت تخصیص سهام عرضه شده به یک میلیون و ۲۹۲ هزار و ۷۹۴ کد معاملاتی، رکورد عرضه‌های اولیه را جابه‌جا کرد. در پایان به هر کد سهامداری، ۳۶۹ سهم اختصاص یافت.
همچنین در این هفته شرکت اعتباری ملل به جمع شرکت‌های دارای بازارگردان در فرابورس ایران اضافه شد. به این ترتیب از روز دوشنبه ۱۴ بهمن‌، صندوق سرمایه‌گذاری اختصاصی بازارگردانی پاداش پشتیبان پارس، عملیات بازارگردانی این شرکت را آغاز کرد.
عرضه اولیه ۲۰ میلیون ورق اسناد خزانه اسلامی به ارزش ۲۰ هزار میلیارد ریال در روز ۱۴ بهمن نیز از دیگر اتفاقات مهم این هفته بود. این اوراق که با نماد «اخزا۸۱۸» در بازار ابزارهای نوین مالی فرابورس به فروش رسیدند، سررسیدشان شهریور سال ۱۴۰۱ خواهد بود.
رشد حجم و ارزش معاملات گواهی سپرده کالایی بورس کالا
در جریان معاملات هفته گذشته بازار گواهی سپرده کالایی بورس کالای ایران نیز در حالی بیش از یک میلیون و ۷۴۱ هزار و ۴۹۸ ورقه بهادار مبتنی بر کالا به ارزشی بیش از ۱۲۰۳ میلیارد و ۳۴ میلیون ریال دادوستد شد که ثبت آمار یادشده از رشد نزدیک به ۴۸ و ۱۵ درصدی حجم و ارزش معاملات هفتگی در این بازار حکایت دارد. طی هفته گذشته معامله‌گران بیش از ۲۰۸ هزار و ۲۰۰ گواهی سپرده سکه طلا را در نماد معاملاتی خزانه چهار بانک سامان، صادرات، رفاه و ملت دادوستد کردند و با ثبت ارزش ۱۰۴۵ میلیارد و ۲۰۵ میلیون ریالی بیشترین ارزش معاملاتی را در کل بازار رقم زدند. به طوری که ارزش معاملات در چهار نماد مذکور حدود ۸۷ درصد از کل ارزش معاملات هفتگی این ابزار مالی را در اختیار خود گرفت. از نظر حجم نیز این نمادها سهم ۱۲ درصدی را به خود اختصاص دادند.
معامله بیش از یک میلیون و ۴۶۲ هزار و ۵۰۰ گواهی سپرده زعفران نگین نیز ارزشی نزدیک به ۱۳۳ میلیارد و ۷۷۶ میلیون ریالی را در پی داشت تا دارایی پایه زعفران نگین در نماد معاملاتی شش انبار بورسی سهم ۸۴ و ۱۱ درصدی در حجم و ارزش کل معاملات هفته گذشته را کسب کند. حجم معاملات زعفران پوشال معمولی نیز به ۴۷ هزار و ۱۴۸ گواهی سپرده کالایی رسید و ارزش بیش از ۵/۳ میلیارد ریالی را رقم زد. در جریان این معاملات تعداد ۲۲ هزار و ۵۷ گواهی سپرده پسته فندقی ۳۲-۳۰ نیز در حالی مورد معامله قرار گرفت که ارزش نزدیک به ۲۰ میلیارد ریالی را در پی داشت. طی معاملات هفته قبل معامله‌گران ۱۵۷۶ قرارداد آتی زیره سبز را خرید و فروش کردند و ارزشی حدود ۴۹۷ میلیون ریال را به ثبت رساندند.
تالار سبز در مدار رشد
در بورس انرژی نیز از اوایل مردادماه عرضه و فروش فرآورده‌های نفتی پس از یک سال برنامه‌ریزی، اقدام کارشناسی و جلسات متعدد کارشناسی عملیاتی شد. عرضه اکثر فرآورده‌های بورسی در سال جاری عملیاتی شده و با فروش چشمگیر ۵/۵ میلیون تنی تا به امروز همراه بوده است. از سوی دیگر انتشار ۱۳ هزار میلیارد تومان اوراق از طریق عرضه اولیه و معاملات ثانویه باعث شد بورس انرژی جایگاه نسبتا خوبی در عرضه معاملات اوراق بهادار مبتنی بر کالا پیدا کند. اکنون در بورس انرژی بالغ بر ۵/۵ میلیون تن فرآورده نفتی مورد معامله قرار گرفته و این عدد بیش از دو برابر سال گذشته است. همچنین سال گذشته ۵/۱۷ هزار میلیارد تومان دادوستد در این بورس صورت گرفت و اکنون این مبلغ از مرز ۴۴ هزار میلیارد تومان گذشته که به‌طور عمده ناشی از معاملات پنج فرآورده اصلی نفت بود. عملکرد بورس انرژی کشور نیز مانند سایر بورس‌ها چشم‌انداز روشنی را پیش روی سرمایه‌گذاران قرار داده است؛ چشم‌اندازی که حسینی، مدیرعامل بورس انرژی در مورد آن می‌گوید: «پتانسیل کشور ما در تولید و فروش فرآورده‌های نفتی و حوزه انرژی بسیار زیاد است. با توجه به شرایط موجود، انتظار تداوم رشد بورس انرژی وجود دارد. البته به نظر می‌رسد با شرایط فعلی در سال آینده شاهد رشد تمامی بخش‌های بازار سرمایه و بورس‌ها باشیم.»