12 - 12 - 2019
قربانیان تورم
گروه بازرگانی- سقوط ارزش ریال و به دنبال آن سقوط قدرت خرید دستمزد، هنگامی کلید خورد که قیمت ارز بیمحابا افزایش یافت. در این معادله نابرابر، مزدبگیران و فرودستان بیش از دیگران متضرر شدند. آنها نه دلار و طلا داشتند که قیمتش بالا رود و نه صاحب ملک و املاک و مغازه بودند که بتوانند نرخ اجاره را بالا ببرند. فقط یک دستمزد ثابت داشتند که قدرت خرید آن روزبهروز آب رفت و آنچه اتفاق افتاد، این بود که سفرههای خالی روزبهروز خالیتر شدند. مشاهدات میدانی در بازار، حکایت از تورم بالایی دارد که طی سالهای اخیر بیسابقه بوده است.
از ابتدای سال تا امروز، سبد معاش حداقلی خانوار مرتبط با بند ۲ ماده ۴۱ قانون کار هر ماه توسط کمیته دستمزد کانون عالی شوراها محاسبه شده است. این محاسبات ابتدا برای فروردینماه، سپس برای اردیبهشتماه و در نهایت، برای خردادماه انجام شده است. مبنای کار این محاسبات نیز آمارهای رسمی تورم مرکز آمار ایران و اطلاعات رسمی خوراکیهای انستیتو پاستور ایران است.
سبد معیشت خانوار در اسفند ۹۷، سه میلیون و ۷۵۹ هزار و ۲۶۲ تومان تعیین شد. هر سه ضلع مذاکرات مزدی- کارگران، کارفرمایان و دولت- پای این رقم را امضا کردند اما فرامرز توفیقی رییس کمیته دستمزد کانون عالی شوراهای اسلامی کار کشور با محاسبات دقیق نشان داد که این سبد تا انتهای فروردینماه، ۵۷ درصد افزایش قیمت پیدا کرده و برای حفظ قدرت خرید کارگران به بیش از دو میلیون و ۱۰۰ هزار تومان مازاد دستمزد نیاز است.
با محاسبات دقیق، سبد معاش در انتهای فروردینماه را ۵۹۰۷۵۶۲۵ ریال تعیین کردند. برای حفظ قدرت خرید، فاصله سبد معاش محاسبه شده در اسفندماه، ۳۷۵۹۲۶۲۵ریال، و سبد معاش فروردینماه، ۵۹۰۷۵۶۲۵ ریال باید به کارگران پرداخت شود. در واقع کارگران برای حفظ قدرت خرید خود و جلوگیری از سقوط آن در فروردین ۹۸ به ۲۱۴۸۳۰۰۰ ریال نیاز داشتند.
محاسبات ماهانه سبد معاش نشان داد که در اردیبهشتماه، اوضاع باز هم رو به وخامت رفته است. سبد معاش خانوار برای اردیبهشتماه برابر شد با شش میلیون و ۴۸۲ هزار و ۲۱۵ تومان. حال اگر سبد معاش اردیبهشت را با مبلغ فروردینماه- ۵۹۰۷۵۶۲۵ ریال- مقایسه کنیم، متوجه میشویم که هزینههای زندگی در اردیبهشت به نسبت فروردین، ۵۷۴۶۵۳۴ ریال افزایش یافته است. در واقع کف هزینههای خانوار در اردیبهشت نسبت به فروردین، ۵۷۴ هزار تومان متورم شده است. برای حفظ قدرت خرید، فاصله سبد معاش محاسبه شده در اسفندماه ۳۷۵۹۲۶۲۵ریال و سبد معاش اردیبهشتماه ۶۴۸۲۲۱۵۹ ریال باید به کارگران پرداخت شود که این میزان برابر با ۲۷۲۲۹۵۳۴ ریال است. در نهایت، محاسبات نشان میدهد که سبد خانوار در اردیبهشتماه ۹۸ به نسبت اسفند ۹۷، ۴۳/۷۲ درصد جهش قیمتی داشته است. اما در مورد خردادماه چطور؟ در خردادماه، سبد معاش چقدر است؛ کارگران چقدر برای حفظ قدرت خرید خود در سطح اسفند ۹۷ نیاز دارند و سبد به چه میزان دچار جهش قیمتی- فاصله سبد خرداد تا سبد اسفند ۹۷- شده است؟
سبد خردادماه چقدر است؟
فرامرز توفیقی با استناد به آخرین دادههای مرکز آمار ایران و همچنین جداول غذایی انستیتو پاستور ایران، سبد معاش را برای خردادماه محاسبه کرده است. هزینه خوراکیها و آشامیدنیهای یک روزِ یک نفر را ۱۸۴۲۳۳ ریال تعیین کرده که با احتساب میانگین اندازه خانوار که ۳/۳ است، هزینههای خوراکی یک روز خانوار میشود.
۶۰۷۹۶۹ = ۳/۳ ×۱۸۴۲۳۳ ریال هزینه خوراکیها و آشامیدنیهای یک روز خانوار
برای یک ماه میشود: ۱۸۲۳۹۰۶۷=۳۰×۶۰۷۶۹۶ ریال حال که سبد خوراکیها به دست آمده، توفیقی درصد تاثیر خوراکیها در سبد معاش را اعمال کرده و سبد معاش خانوار را برای خردادماه محاسبه میکند؛ او البته متذکر میشود که این ضریب در آمار اعلامی از سوی مرکز ملی آمار برای خانوارهای شهری ۰۳/۲۵ درصد عنوان شده است که در صورت محاسبه با آن، عدد بسیار بزرگتر میشود. لذا به خاطر حفظ برابری در محاسبه و رعایت الزامات سبد تعیین شده سال قبل، درصد تاثیر همان ۴/۲۶ درصد بیان شده است. این درصدی است که در محاسبات سبد در اسفند ۹۷، در نظر گرفته شده است.
با در نظر گرفتن این مفروضات، سبد معاش خانوار برای خرداد ۹۸ میشود:
۶۹۰۸۷۳۷۵= ۴/۲۶/ ۱۰۰ × ۱۸۲۳۹۰۶۷ ریال در ماه با این حساب، سبد معاش حداقلی خانوار برای خرداد ۹۸ برابر با شش میلیون و ۹۰۸ هزار و ۷۳۷ تومان است. تفاوت ریالی این سبد نسبت به سبد اردیبهشتماه، ۴۲۶۵۲۱۶ ریال است در واقع هزینههای حداقلی زندگی در خردادماه به نسبت ماه قبل، ۴۲۶ هزار تومان افزایش یافته است.
چقدر برای حفظ قدرت خرید نیاز داریم؟!
توفیقی از مولفهای به نام «میزان مورد نیاز برای حفظ قدرت خرید» نام میبرد که در واقع، فاصله سبد معاش اسفند ۹۷ و سبد معاش محاسبه شده در خردادماه است. در واقع اگر کارگران بخواهند قدرت خرید خود را در سطح ابتدای سال حفظ کنند، باید به اندازه تورم سبد معاش در سومین ماه سال، هزینه اضافی بپردازند که مقدار آن برابر است با:
۳۰۶۸۴۲۵۰ =۳۷۵۹۲۶۲۵- ۶۹۰۸۷۳۷۵
در واقع کارگران اگر بخواهند قدرت خرید خود را به اندازه اسفند ۹۷ حفظ کنند به سه میلیون و ۶۸ هزار تومان هزینه اضافه نیاز دارند که تنها ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان آن از محل افزایش دستمزد و مزایا در سال ۹۸ جبران میشود! سوال اینجاست که برای تامین مبلغ باقیمانده چه باید کنند؟!
توفیقی در ادامه به جهش قیمتی سبد در خردادماه اشاره میکند و میگوید: درصد جهش قیمتی سبد خانوار در خرداد، ۷۸/۸۳ درصد نسبت به سبد تعیین شده انتهای سال ۱۳۹۷ است.
نکات سبد خردادماه
او به دو نکته دیگر نیز در محاسبات سبد خرداد اشاره میکند: در خردادماه، با توجه به کاهش روند افزایشی نرخها در سبد خوراکیها، متاسفانه شاهد افزایش نرخ سایر مولفهها همچون اجاره خانه، حملونقل، تحصیل، درمان، پوشاک و تفریحات هستیم که به دلیل پراکندگی آماری تاکنون در محاسبات لحاظ نشده است و هر ساله در مصوبات کمیته دستمزد برای سال بعد در دستور کار قرار میگیرد اما متاسفانه نه خبری از برگزاری جلسات کمیته دستمزد هست و نه شورایعالی کار.
او ادامه میدهد: همچنین لازم به ذکر است در هرم غذایی کامل با لحاظ مواردی همچون نوشیدنیها (چای، نوشابه، دوغ)، سسها (رب گوجهفرنگی، ادویهجات، سسهای متنوع)، صیفیجات و… میتوان به سبدی جامعتر و کاملتر دست پیدا کرد که با توجه به هزینه بالای این اقلام، سبد خوراکیها به واقعی شدن نزدیک میشود منتها ما در محاسبات سبد برای سهولت بیشتر، فقط به اقلام رسمی خوراکی و نرخهای رسمی اعلامی اکتفا کردهایم.
برای «واقعیتر شدن سبد» نیاز به محاسبات میدانی گسترده و در نظر گرفتن اقلام واقعی خانوار به همراه قیمتهای واقعی است اما با همین محاسبات حداقلی رسمی نیز کاملا مشخص است که برگزاری جلسه شورایعالی کار برای ترمیم دستمزد، یک ضرورت غیرقابل انکار است: کارگران به سه میلیون و ۶۸ هزار تومان برای حفظ قدرت خرید خود در سطح اسفند ۹۷ نیاز دارند اما اگر سبد شش میلیون و ۹۰۸ هزار تومانی را با حداقل دستمزدهای دو میلیون تومانی فعلی مقایسه کنیم، درمییابیم که «عقبماندگی مزدی کارگران» از چهار میلیون و ۹۰۰ هزار تومان هم گذشته است!
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد