قطر پوست می‌اندازد

پس از ملکه هلند که یکی دو ماه پیش تاج و تخت را برای پسرش وانهاد و دست از دامن قدرت برکشید، نوبت به امیر قطر رسید. اگرچه در شکل و ماهیت، میان حکومت در هلند و قطر تفاوت‌ بسیار وجود دارد اما به قول معروف در نفس عمل، کاری که هر دو حاکم کردند به عنوان مثال و نمونه آن هم در دنیایی که بسیارانی، برای سوار شدن براریکه قدرت و حفظ جاه و مقام به هر عملی دست می‌زنند، ماندگار خواهد بود.

قطر کشوری به اصطلاح انگشت دانه‌ای با جمعیتی کمتر از دو میلیون نفر و سرشار از ذخایر نفت و گاز، تا پنج دهه پیش، یک امیر‌نشین عقب‌مانده در حاشیه خلیج‌فارس بود که از هیچ جهت و منظری‌ در منطقه صاحب نام و نشان و قدرت نبود.
از سال‌های میانی دهه ۷۰ میلادی و در حالی که کشوری به نام امارات متحده عربی در دست شکل‌گیری بود و دیگر امیرنشین‌ها‌ چون بحرین و کویت رفته‌رفته‌ به استقلال دست می‌یافتند، قطر که کمتر از بقیه نامش بر سر زبان‌ها بود هم به رهبری پدر شیخ حمد به عنوان یک کشور‌ زندگی را آغاز کرد.
قطر با توجه به امکانات نجومی نفت و گاز حرکت به سوی کشور شدن را هنگامی سرعت بخشید که شیخ حمد، با کنار گذاشتن پدر، زمام امور را به دست گرفت.
در دوره ۱۸ ساله حکمرانی شیخ حمد که به «دوران‌مدرن قطر» معروف است، این امیرنشین انگشت‌دانه‌ای با استفاده درست از منابع زیرزمینی خود، نخست از منظر اقتصادی و سپس از جهت سیاسی، گام‌های بلندی برای پیشرفت و توسعه برداشت. امیر‌نشین قطر به ویژه در دو دهه گذشته توانست با تکیه بر درآمدهای نفت و گاز خود و بالاتر از آن، سرمایه‌گذاری‌های متنوع در سراسر جهان به یکی از ثروتمندترین کشورهای منطقه حتی جهان بدل شود.
بر‌پایی شبکه خبری بین‌المللی الجزیره که نظیر آن در منطقه پیدا نمی‌شود، ارزش و اهمیت قطر را در قد و قواره جهانی افزایش داد تا جایی که ردپای الجزیره به عنوان یک رسانه اثرگذار‌ در بسیاری از رویدادهای مهم جهان و افکار عمومی دیده می‌شود.
از منظر سیاسی، قطر به ویژه در یک دهه گذشته در قالب یک نقش‌آفرین بزرگ در منطقه ظاهر شده است، کمک‌های مالی به جنبش فلسطین رابطه نزدیک با حماس، حضور فعال در «بهار عربی» کمک به مخالفان قذافی و اسد، کارنامه سیاسی قطر را بسیار پربارتر از کشورهای بزرگ منطقه و موثر‌تر از عملکرد نقش‌آفرینان سنتی به ویژه نزد اعراب‌ نشان می‌دهد.
در بحران و سپس در جنگ سوریه، نقش منطقه‌ای و جهانی قطر، بیش از پیش خود را نشان داد تا جایی که به عنوان یک رقیب جدی در حال جلو افتادن از ترکیه است.
بر پایی نشست‌های متعدد بین‌المللی از جمله کنفرانس «دوستان سوریه» در قطر به روشنی از شناخت و ارزیابی مثبت منطقه و جهان از این امیرنشین کوچک حکایت می‌کند. در این رهگذر، اعتراضات و درگیری‌های اخیر ترکیه و واکنش تند و یکسو‌نگرانه اردوغان و به تبع آن ریزش ارزش و اعتبار ترکیه در نقش‌آفرینی‌های منطقه‌ای هم به سود قطر تمام می‌شود.
از منظر همسویی با سیاست‌های غرب، قطر همکاری نزدیکی با آمریکا دارد و پایگاه‌های نظامی زیادی در اختیار واشنگتن گذاشته است ضمن اینکه رد پای اقتصادی قطر در اروپا به ویژه در فرانسه به روشنی دیده می‌شود.
در دوره ۱۸ ساله حکومت شیخ حمد، قطر در تلاش برای کسب جایگاه و منزلت جهانی تلاش فراوانی به کار بسته است، برگزاری جام‌جهانی ۲۰۲۲‌ آن هم در کشوری با وسعت و جمعیت و آب و هوای بسیار گرم قطر، رویدادی است که از عهده کمتر کشور بزرگ و ثروتمندی برمی‌آید.
انتقال مسالمت‌آمیز قدرت به شیخ تمیم ۳۳ ساله به عنوان جوان‌ترین رهبر یک کشور عربی، اتفاقی است که رخ دادن آن در منطقه‌ای به نام خاورمیانه که تصور آن هم بسیار بعید می‌نماید، بدون تردید برای قطر ارزش و اعتبار مضاعفی در پی خواهد داشت. اگر شیخ حمد را
«امیر بازسازی و دوران‌ مدرن قطر» می‌نامند، به تخت نشستن امیر جدید‌ را باید «آغاز دورانی جدید» نام‌گذاری کرد، اگرچه سیاست‌های کلی قطر از منظر اقتصادی و سیاسی، دستخوش دگرگونی نخواهد شد اما در دهه دوم از
هزاره سوم میلادی و در شرایطی که جهان به سرعت در حال دگرگونی است، قطر نمی‌تواند از منظر اجتماعی خود را از تحولات کنار بکشد.
قطر امیرنشینی است که قدرت به‌طور انحصاری در دست خاند‌ان سلطنتی است اما بر پایه وعده‌های داده شده قرار است در سال‌جاری میلادی‌ برای نخستین‌بار انتخابات پارلمانی در این کشور برگزار شود. صد البته قطر تا رسیدن به دموکراسی پارلمانی کامل راه درازی پیش روی دارد.
با واگذاری قدرت از شیخ حمد به شیخ تمیم، قطر دوباره پوست می‌اندازد.