لزوم ایجاد شهرک‌های خودرویی و نظام رقابتی

«جهان‌صنعت»- عملکرد نادرست دولت در مورد صنعت خودرو نه‌تنها موجب گرفتاری صاحبان این صنایع و تنبلی آنها شده بلکه کاهش خلاقیت و قدرت رقابت‌پذیری و همچنین عدم پاسخگویی به نیاز بازار مصرف را به دنبال داشته است. در این راستا کارشناسان بر این باورند که دولت هر جایی که نهادی را برای کنترل قیمت و تولیدکننده قرار داده که در مباحث مربوط به اقتصاد و کسب‌و‌کار دخالت کند، ضرر کرده است. همین ماجرا در حوزه خودرو نیز صادق است و حذف رقابت در رابطه با صنعت خودرو باعث گرفتاری اقتصاد شده است.
در همین خصوص یکی از اعضای اتاق بازرگانی ایران با بیان اینکه ممنوعیت واردات خودرو به نفع ایران و ایرانی نبوده و هیچ دلیل و پشتوانه منطقی به جز حفظ انحصار خودروسازان هم ندارد،‌ اعلام کرد که باید در حوزه شهرک‌های خودرویی وارد شد تا به این وسیله امکان واردات و توزیع خودرو به صورت شفاف فراهم شود و صاحبان کالا با مصرف‌کننده به صورت مستقیم ارتباط داشته باشند. فرزاد کیاست با انتقاد از نظام عرضه در حوزه خودرو بیان کرد: سیستم عرضه تقاضا را پوشش نمی‌دهد و در این رابطه کسی هم پاسخگو نیست. البته تولید خودرو از نظر کمی تا حدی معقول است اما آنچه به شدت مورد انتقاد قرار دارد، سیستم کیفی خودرو‌هاست که منجر به تلفات جاده‌ای می‌شود. این در حالی است که ایران به دلیل ضعفی که در حوزه حمل‌و‌نقل دارد، باید به صنعت خودرو و ایجاد رقابت در این حوزه اهمیت زیادی بدهد.
در این راستا عضو اتاق بازرگانی ایران پیشنهاد کرد تعرفه واردات خودرو معقول و واردات آن آزاد شود تا قیمت‌ها در بازار خودرو خود‌به‌خود تعدیل شده و بازار به شرایط تعادل بازگردد. وی اظهار کرد: در دنیا حوزه کسب و کار خودرو محدود به قطعه‌سازی و تولید نیست و فروش، توزیع و خدمات پس از فروش به شکلی سازماندهی‌ شده و گسترده است که گروه‌های وسیعی از خدمات را به کار می‌گیرد و در ایجاد اشتغال نیز نقشی مهم به عهده دارد.
وی با بیان اینکه شاخص سرانه خودرو در کشوری مانند ترکیه ۱۹۹ خودرو به ازای هر یک‌هزار نفر است، عنوان کرد:‌ اگرچه سرانه خودرو در ترکیه فاصله چندانی با ایران ندارد اما این کشور از نظر وضعیت حمل‌و‌نقل عمومی شرایط بسیار مناسبی نسبت به ایران دارد.
کیاست با بیان اینکه تولید تا مصرف یک زنجیره به هم پیوسته است، خاطرنشان کرد:‌ تولید کیفی، خدمات پس از فروش مناسب، توزیع، کسب سهم مناسب از بازار و سایر ویژگی‌ها در بازار خودرو از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است اما خودروسازان در کشور از تولید خودرو تنها تولید فیزیکی خودرو را فراگرفته‌اند و بخش‌های دیگر این زنجیره با بی‌توجهی آنها همراه شده است به طور مثال ایران خودرو تولید سالانه ۶۰۰ هزار دستگاه در سال را هدفگذاری کرده در حالی که بخش‌های دیگر این زنجیره وضعیت مناسبی ندارد.
وی همچنین با اشاره به ناکارآمدی‌‌های نظام توزیع خودرو در کشور تصریح کرد:‌ قیمت‌های نجومی، صف‌های طویل خرید و پیش خرید در کنار نارضایتی‌ها در تحویل خودرو، نشان‌دهنده وضعیت ناکارآمد نظام توزیع در کشور است.
وی بیان کرد:‌ حوادث خودرو و تلفات جاده‌ای نشان می‌دهد، این صنعت نتوانسته است رفاه عمومی مردم را تامین کند. کیاست با بیان اینکه ایجاد شغل و بیکاری کارگران گروه‌های خودروسازی مهم‌ترین دلیل در دفاع غیرمنطقی از این دو خودروساز است، عنوان کرد: این در حالی است که اگر سه برابر میزان کنونی هم خودرو در کشور تولید شود باز هم تقاضا در کشور وجود دارد اما تولید محدود نگه داشته شده و واردات نیز ممنوع شده است.
وی با بیان اینکه شهرک‌های خودرویی می‌توانند عرضه‌کننده و محل نمایش برای مدل‌های متنوع خودروی داخلی و خارجی باشند، اظهار کرد:‌ باید شهرک‌های خودرویی متعدد در کشور ایجاد شود تا مردم قابلیت آن را داشته باشند که از نزدیک با آخرین دستاوردهای تولیدی و وارداتی کشور بازدید داشته باشند و متناسب با هزینه‌ای که برای خرید در نظر دارند،نسبت به خرید خودروی خود اقدام کنند. عضو اتاق بازرگانی گفت: مدیریت ناصحیح در صنعت خودرو به بخش خصوصی آسیب جدی زده است. کیاست عنوان کرد:‌ نقطه علاج در صنعت خودروسازی این است که نظام رقابتی در بازار ایجاد شود و اگر تحریم‌ها تحت تاثیر مذاکرات رو به بهبود باشد باید در تولیدات صنعتی به سمت مزیت‌های نسبی حرکت کرد.